کلانشهر: ویتامینهای گروه B گروهی از مواد محلول در آب هستند که نقش حیاتی و مهمی را در فرآیند سوخت و ساز یا متابولیسم سلولی در بدن انسان ایفا میکنند. لذا کمبود این ویتامینها میتواند باعث عوارض و بیماریهای جدی در بدن انسان شود.
ویتامین B1 یا تیامین(THIAMINE)
در غذاهایی مانند حبوبات، آجیل، مخمر، غلات کامل، سریال و گوشت یافت میشود. کمبود شدید این ویتامین در ایالات متحده نادر است و در مناطقی از جهان که فقر غذایی وجود دارد مشاهده میشود. این ویتامین نقش مهمی در عملکرد درست سیستم عصبی دارد و به همین دلیل در اختلالات و بیماریهای مربوط به دستگاه عصبی مانند درمان بیحسی، سوزش، خواب رفتن یا احساس گزگز در نوک انگشتان دست و پا به دلایل مختلف از جمله نوروپاتی دیابتی تجویز میشود.
برخی از پزشکان همچنین تیامین را برای تقویت حافظه و کاهش مشکل فراموشی در بیماران مبتلا به آلزایمر، برای کمک به ترک اعتیاد به الکل و نیز برای جلوگیری از سندرم قاعدگی دردناک در دختران 12 تا 21 ساله توصیه میکنند.
ویتامین B2 یا ریبوفلاوین(RIBOFLAVIN)
در غذاهایی مانند شیر، گوشت، تخم مرغ، آجیل، آرد غنی شده و سبزیجات یافت میشود. وجود این ویتامین برای رشد و عملکرد صحیح همه سلولهای بدن به ویژه سلولهای مغزی، خونی، مخاط گوارشی و پوست ضروری است. برخی از پزشکان مکملهای این ویتامین را برای درمان طیف متنوعی از بیماریها شامل آکنه، سندرم تونل کارپ، سندرم سوزش کف پا، گرفتگیهای عضلانی و سردرهای میگرنی تجویز میکنند که اثبات موثر بودن آن نیاز به تحقیقات بیشتر دارد.
ویتامین B3 یا نیاسین(NIACIN)
در غذاهایی مانند گوشت، ماهی، مخمر (YEAST)، شیر، تخم مرغ، حبوبات، سریال (CEREAL GRAINS) و سبزیجات یافت میشود.
فقر غذایی و اعتیاد به الکل میتواند باعث کمبود این ویتامین در بدن شود. مکملهای این ویتامین با دوز بالا (بیش از یک یا 2 گرم در روز) برای کاهش میزان کلسترول و تری گلیسرید خون تحت نظر پزشک تجویز میشوند. مصرف مکملهای این ویتامین ممکن است به سلامتی بیماران مبتلا به تصلب شرایین، دیابتی و کسانی که قبلا یک بار دچار حمله قلبی شدهاند کمک کند ولی بهتر است پیش از شروع درمان با پزشک یا دکتر داروساز مشورت شود.
ویتامین B5 یا پنتوتنیک اسید (PANTOTHENIC ACID)
به طور گسترده در بیشتر غذاهای حیوانی و گیاهی یافت میشود. وجود این ویتامین برای متابولیسم درست چربیها، کربوهیدراتها و پروتئینها ضروری است. اگرچه لیست موارد مصرف این ویتامین بسیار متنوع بوده و شامل مواردی مانند درمان آکنه، آلرژی، ریزش مو، اعتیاد به الکل و آسم میشود اثبات موثر بودن آن نیاز به تحقیقات کلینیکی بیشتر دارد.
ویتامین B6 یا پیریدوکسین (PYRIDOXINE)
این ویتامین هم در بسیاری از غذاهای گیاهی و حیوانی یافت میشود. کمبود این ویتامین میتواند منجر به نوعی از کم خونی شود. به نظر میرسد مصرف مکملهای این ویتامین در کاهش حالت تهوع صبحگاهی در ماههای اول حاملگی و علائم سندرم پیش از قاعدگی (PREMENSTRUAL SYNDROME)در خانمها موثر باشد.
ویتامین B7 یا بیوتین (BIOTIN)
این ویتامین که به ویتامین H نیز معروف است در بسیاری از غذاها یافت میشود. از آنجا که میزان مورد نیاز روزانه این ویتامین بسیار کم است، کمبود آن هم بسیار نادر است. با این حال این ویتامین به طور گستردهای برای درمان ریزش مو و شکنندگی ناخنها مورد استفاده قرار میگیرد که موثر بودن آن در تحقیقات معتبر علمی به اثبات نرسیده است.
ویتامین B9 یا فولیک اسید(FOLIC ACID OR FOLATE)
از سال 1998 این ویتامین براساس دستور دولت ایالات متحده به سریال، آرد، نان، پاستا و انواع کیک افزوده میشود. این ویتامین همچنین در بسیاری از میوهها و سبزیجات و غذاهای حیوانی یافت میشود. فولیک اسید، آهن و ویتامین B12 اثر متقابلی بر جذب یکدیگر از دستگاه گوارش دارند و همواره باید تعادلی در نسبت بین آنها در غذاها وجود داشته باشد. در غیر این صورت بدن دچار سوء جذب آنها میشود. از عوارض مهم کمبود فولیک اسید، کم خونی است. برای خانمهای باردار یا زنانی که قصد حاملگی دارند معمولا مکمل فولیک اسید برای پرهیز از نقایص مادرزادی نوزاد تجویز میشود.
ویتامین B12 یا کوبالامین (COBALAMIN)
به طور طبیعی معمولا در غذاهای حیوانی شامل گوشت، مرغ، ماهی و لبنیات یافت میشود و در غذاهای گیاهی کمتر وجود دارد. به همین دلیل به صورت غنی شده به غذاهایی مانند سریال (CEREAL GRAINS)افزوده میشود.
معمولا به افراد گیاهخوار (VEGAN) توصیه میشود در صورتی که میزان مناسبی از غذاهای غنی شده با این ویتامین را مصرف نمیکنند به صورت روزانه قرصهای مکمل ویتامین B12 مصرف کنند. وجود این ویتامین برای متابولیسم درست تمام سلولهای بدن ضروری است و لذا کمبود این ویتامین میتواند به عوارض جدی ازجمله نوعی کم خونی شدیدمنجر شود.