سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) روز جمعه توافق کرد تولید نفت را 1.2 میلیون بشکه در روز کاهش دهد؛ اقدامی که به گفته تحلیلگران به چالش کشیدن «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا را هدف قرارمی دهد و آزمونی برای محک زدن اتحاد این سازمان است.
به گزارش پایگاه خبری کلانشهر و به نقل از روزنامه نیویورک تایمز، بر اساس توافق جدید، عربستان بیشترین کاهش را خواهد داشت. روسیه عضو اوپک نیست اما به شکل فزایندهای عامل مهمی در بازارهای جهانی نفت است.
توافق بر سر کاهش تولید که بسیار فراتر از انتظارات بود به دنبال دو روز مذاکره و افزایش اشباع نفت در بازار انجام شد که باعث شده قیمت نفت از اوایل ماه اکتبر به یک سوم کاهش یابد.
«جیسون بوردوف» مدیر مرکز سیاستگذاری در انرژی جهانی دانشگاه کلمبیای آمریکا که به منظور نظارت بر نشستهای اوپک در وین حضور داشت، گفت: این نشست آزمونی مهم نه تنها برای ارزیابی توانایی اوپک برای عمکرد موثرتربود بلکه همکاری بین عربستان و روسیه را محک زد.
به گفته تحلیلگران، به نظر میرسد کاهش تولید میتواند به اهدافش دست یابد. «راجر دیوان» نائب رئیس راهبردی شرکت تحقیقاتی HIS Markit در این زمینه گفت: این تصمیم اقدامی مهم برای ایجاد ثبات در بازار بود. این یک کاهش اساسی است.
وی گفت: در حالی که عربستان از دیگر تولید کنندگان کمک میخواهد اما به نظر میرسد که این کشور مصمم است خود به سرعت واردعمل شود.
قرار است اعضای اوپک تولید نفت را از ماه اکتبر 800 هزار بشکه در روز کاهش دهند و روسیه و دیگر کشورهای عضو آن 400 هزار بشکه در روز کاهش میدهند.
«کریس مدیگلی» مدیر شرکت« اساند پی گلوبال پلتس» که تحولات بازار انرژی و کالاها را دنبال میکند، گفت: این تصمیم بازتاب «دیپلماسی معقول» سعودیها در مقابله فشارهای آمریکا است و به نظر میرسد که عربستان امیدوار است روسیه وارد عمل شود.
در طول تابستان و پاییز امسال، عربستان و روسیه به سرعت و در واکنش به فشارهای ترامپ تولید را افزایش دادند. در ماه نوامبر تولید عربستان به شکل نامتعارفی به بالاترین رقم، یعنی 11.1 میلیون بشکه در روز رسید.
تحلیلگران میگویند با توجه به نگرانیهای فزاینده درباره عرضه بیش از حد، طبیعی بود که اوپک نفت را از بازار خارج کند تا از «اشباع نفت که باعث نابسامانی » در صنعت نفت میشود، جلوگیری کند.
در گذشته، عربستان تلاش کرد از تبدیل شدن به یک تولید کننده تعدیل گر (Swing Producer) خودداری کند. منظور از تولید کننده تعدیلگر یک قدرت نفتی است که بر اساس فشار بازار میتواند عرضه را زیاد و کم کند. به نظر میرسد که سعودیها اکنون کمابیش همین نقش را برعهده گرفتهاند.
در مذاکراتی دشوار، عربستان به دیگر کشورهای عضو اوپک فشار وارد کرد تا به کاهش تولید ملحق شوند. در نهایت ایران که فشار تحریمهای واشنگتن تولید نفت این کشور را کاهش داده است و ونزوئلا و لیبی که ناارامیهای سیاسی و اقتصادی تولید نفت آنها را کاهش داده است، از توافق کاهش نفت معاف شدند.
تحلیلگران میگویند: به جز عربستان تعداد معدودی از کشورهای اوپک عمدتا کویت و امارات، احتمالا به کاهش تولید کمک خواهند کرد.
«رابرت مک نالی» رئیس شرکت تحقیقات انرژی راپیدون در این زمینه گفت که تردید دارد که به طور کامل از این توافق پیروی شود و به جز عربستان و روسیه معلوم نیست که سهم کاهش تولید کشورها چقدر خواهد بود.
«جوزف مک مونیگل» تحلیلگر شرکت تحقیقات بازار «هدجین» در این زمینه گفت: روسها به اندازه ترامپ علاقه مند به مشارکت در مدیریت بازار نفت هستند.
«گریگوری بریو» تحلیلگر دانشگاه جورج تاون واشنگتن و نویسنده تارنمای «اویل پرایس»، نوشت: به نظر میرسد که اوپک با توافق اخیر اتحاد خود را بار دیگر بدست آورده است. اما توافق اخیر بر سر کاهش نفت که بیش از حد انتظار بود بار دیگر نشان داد که این عدم اتحاد همچنان وجود دارد.
وی توضیح داد که حقیقت این است که اوپک در بحبوحه یک بحران جدی قرار دارد به ویژه این که قطر هم اعلام کرده که تا حدی در اعتراض بر سلطه سعودیها بر این سازمان، از آن خارج میشود.
این تحلیلگر عنوان کرد که ضعف کنونی اوپک نشان میدهد که چرا این سازمان تلاش میکند از زمان سقوط قیمتهای نفت در سال 2014 آن را به روش موثرتری هدایت کند.
وی میافزاید توازن قدرت جدیدی در اوپک ایجاد شده است. اوپک نمیتواند به سیاست منسجم و ثابتی بین اعضایش دست یابد. عربستان میخواهد سطح تولید را پایین و قیمتها را ثابت نگه دارد. ایران به دنبال افزایش قیمتها است تا بیشترین درامد را داشته باشد. در سال 2014 قیمتهای نفت رو به کاهش رفت که به دلیل افزایش تولید آمریکا بود. عربستان به منظور فشار بر شرکتهای حفاری نفت آمریکا، تولید بیشتری داشت و قیمتها را به طور بیسابقهای در اوایل سال 2016 کاهش داد. آمریکا با همکاری روسیه آنچه را که تحلیلگران اوپک پلاس نامیدند شکل داد که اکنون دو کشور در زمینه کاهش تولید برای تثبیت قیمتها همکاری میکنند.
اما همه کشورهای عضو اوپک از این ترتیبات تازه خرسند نبودند. از جمله قطر که با عربستان از سال 2017 اختلاف دارد. قطر در دسامبر 2018 اعلام کرد که از اوپک خارج میشود.
ترامپ از اوپک خواسته برای پایین نگه داشتن قیمتها نفت بیشتری را تولید کند.
بریو نتیجه میگیرد که کاهش کلی تولید نفت بیش از انتظارات بود. اما ایران معاف شد و با توجه به خروج قطر و اختلافات بر سر کاهش تولید مشخص میشود که با وجودی که اوپک چنین وانمود میکند که سازمانی متحد است اما در پشت پرده این گروه با اختلافات و تضاد در منافع دست و پنجه نرم میکند.