کلانشهر: این روزها مردم بعد از شنیدن صدای پیامک واریز حقوق سرگردان میشوند. وقتی شما هستید و مقدار معینی حقوق که باید تصمیم بگیرید در 30 روز آینده آن را برای خرج کردن اولویت بندی کنید. اگر مستاجر باشید برای این که مشکلی برای ادامه حضورتان در خانهای که مینشینید به وجود نیاید اول به دنبال شماره کارت صاحبخانه میگردید تا اجاره خانه را پرداخت کنید. بعد از آن به سراغ قسطها میروید که معمولا برخی از آنها چند ماهی هم عقب افتادهاند. در ضمن باید بخشی را هم برای پرداخت قبوض کنار بگذارید تازه اگر خدای نکرده اعضای خانواده بیمار نشده باشند و الا باید بیخیال مابقی حقوق تان بشوید. احتمالا تا همین جای کار هم چیزی از حقوق تان باقی نمانده ولی بخشی را هم برای خرجهای روزمره از کرایه تاکسی یا بنزین تا خریدهای سوپرمارکتی کنار بگذارید. گاهی هم ممکن است در این میان به فکر سینما و تئاتر رفتن، شام خوردن بیرون از خانه، سفر رفتن، شهربازی رفتن، بیفتید اما هزینههای بالای زندگی و حقوق کم باعث شده آنها را فراموش کنید و تفریح از زندگی شما حذف شده است. اتفاقی که گزارش مرکز آمار هم آن را تایید میکند. اگر چه این آمارها مربوط به چند سال و حتی یک دهه است اما بایدحتما سهم کرونا و کاهش برخی تفریحات مردم در 2 سال گذشته را به طور خاصی لحاظ کرد در این گزارش سعی کردهایم در کنار آمار مرکز آمار از سهم تفریح در سبد خانوار از هزینه یک خانواده 4 نفره برای چند تفریح خیلی ساده بنویسیم.
آمارها چه میگویند؟
هزینههای سالانه یک خانوار شهری به طور کلی به دو دسته هزینههای خوراکی و دخانی و هزینههای غیر خوراکی تقسیم میشود که بیشترین سهم در این مصرف مربوط به هزینههای غیرخوراکی است که شامل مسکن، پوشاک و کفش، بهداشت و درمان، تفریحات و سرگرمی و... میشود. آمار سالهای ۹۱ تا 99 نشان میدهد که در کل هزینههای یک خانوار شهری کمترین سهم مربوط به تفریح و سرگرمی است که هر سال نسبت به سال قبل کاهش پیدا میکند. مروری بر تغییرات هزینه خانوارها در چند سال اخیر در گزارش مرکز آمار ایران نشان میدهد که هزینه تفریح، سرگرمی و خدمات فرهنگی در کل هزینه خانوارها کاهشی بوده است، این ریزش در فاصله سالهای ۱۳۹۶ تا سال گذشته به ویژه بین خانوار شهری بسیار مشهود است. این در حالی است که در خانوارهای شهری در سال ۱۳۹۶، سهم تفریح و سرگرمی از کل هزینه خالص خانوارها 2.89 درصد بوده که در ۱۳۹۷ به 2.85، ۱۳۹۸ به 2.43 و در ۱۳۹۹ به 1.91 درصد کاهش یافته است.
درباره خانوارهای روستایی اما تفریح و سرگرمی در سبد هزینهها در این 4 سال فراز و نشیب داشته اما در مجموع در سال 1399 با یک افت چشم گیر همراه بوده است. به طوری که سهم هزینه تفریح و سرگرمی در سال ۱۳۹۶، 1.85 درصد از کل هزینههای خانوار روستایی بوده و در سال بعد این رقم به 1.79 درصد کاهش پیدا میکند، اما در سال ۱۳۹۸،هزینه تفریح و سرگرمی برای خانوارهای روستایی رشد خوبی داشته و به 2.85 درصد میرسد ولی دوباره در سال گذشته یعنی سال 1399 به 1.59 درصد از کل هزینههای خانوار کاهش پیدا میکند.
چرا مردم کمتر برای تفریح هزینه میکنند
هرچند کرونا و محدودیت هایی مثل بسته شدن رستورانها، تئاترها، سینماها، کنسرتها و... در پایین آمدن هزینه تفریح و سرگرمی تاثیرگذار بوده اما نگاهی به آمار چند ساله دخل و خرج مردم نشان میدهد در 10 سال اخیر ایرانیها هر سال نسبت به سال قبل پول کمتری برای تفریح شان خرج کردهاند. گرانی و تورم در سالهای اخیر آن چنان با شتاب در حال تاخت و تاز است که بدون آمار هم میتوان به این مهم پی برد که تفریح و سرگرمی جزو آخرین اولویتهای خانوار ایرانی قرار گرفته است. با این حال در ادامه هزینه چند تفریح مثل رفتن به رستوران، سینما، کنسرت، شهربازی را برای یک خانواده 4 نفره محاسبه کردهایم که به خوبی نشان میدهد چرا با حقوق کارمندی و کارگری نمیشود برای این گونه تفریح و سرگرمی هزینه کرد.هر چند تفریحات کم هزینه مثل کوهنوردی و طبیعتگردی است که طبعا نیاز به زمان و گاه تخصص هایی هم دارد.
کنسرت: خیلی لاکچری
اصلا اجازه بدهید درباره تفریح رفتن به کنسرت چیزی ننویسیم چون قیمتش آن قدر بالاست که فقط عده خاصی توان رفتن به آن را دارند چون بلیت کنسرتها از 200 هزار تومان به بالا ست. حالا اگر یک خانواده 4 نفره حداقل تصمیم بگیرند به کنسرت بروند حداقل باید یک میلیون تومان فقط برای بلیت هزینه کنند تازه آن هم در صندلیهای آخر.
رستوران: 300 هزار تومان
احتمالا گاهی با اصرار بچهها مواجه شدهاید که از شما میخواهند یک وعده غذایی را بیرون از خانه میل کنید، اما برای همین وعده غذایی شما باید برای یک خانواده 4 نفره حداقل حدود 300 هزار تومان هزینه کنید. اشتباه نکنید قرار نیست یک وعده غذای لاکچری بخورید این هزینه برای یک وعده معمولی غذای فست فودی مثل پیتزاست که شما باید بپردازید. هر پیتزا به طور میانگین50 هزار تومان است که باید به آن هزینه نوشابه و یک سیب زمینی به علاوه یک قارچ سرخ شده را هم اضافه کرد.
شهربازی: 250 هزار تومان
شاید بگویید نه بهتر است بچهها را به شهربازی ببریم و غذا را در خانه میل کنید اما برای همین شهربازی ساده هم حداقل باید 250 هزار تومان هزینه کنید تازه به شرطی که به حداقلها راضی باشید و الا میتواند هزینه بالایی روی دست شما بگذارد. مثلا ورودی کارالند 10 هزار تومان است و حداقل باید 100 هزار تومان هم برای بازی پرداخت کنید. البته برای هلیوم پارک و شهر آجری به حداقل 50 هزار تومان شارژ اولیه به همراه 10 هزار تومان ورودی نیاز است.
سینما: 200 هزار تومان
خب اصلا توی خانه هم میشود با بچهها بازی کرد بهتر است سینما را امتحان کنید اما همین سینما رفتن هم 200 هزار تومان برای شما هزینه به همراه خواهد داشت. از آن جایی که بلیت سینما 25 هزار تومان است و اگر برای هر نفر یک پاپ کورن به علاوه یک بطری آب هم بگیرید باید به ازای هر نفر 20 هزار تومان پرداخت کنید در نتیجه حداقل 200 هزار تومان میشود.