کلانشهر:مسلم امانی با بیان اینکه بدون شک سیلاب به عنوان یکی از مهمترین مخاطرات طبیعی شناخته شده است، اظهار کرد: سیلاب هم از نظر تلفات جانی و هم از نظر خسارات مالی مهیبترین مخاطره طبیعی در جهان محسوب میشود.
وی افزود: سیلاب زمانی روی میدهد که خاک و گیاهان نتوانند بارش را جذب نموده و در نتیجه کانال طبیعی رودخانه کشش گذردهی روان آب ایجاد شده را نداشته باشد.
مدیرکل زمین شناسی و اکتشافات معدنی گیلان، آسیب زا بودن سیلاب برای انسان را نتیجه عدم رعایت حریم رودخانهها و آبراههها و ساخت و ساز در حریم آنها دانست و گفت: خصوصیات فیزیکی حوضههای آبخیز از قبیل شرایط زمین شناسی، نوع استفاده از زمین و پوشش گیاهی، نوع خاک، وضعیت نفوذپذیری سطحی، عمق سفره آب زیرزمینی و زهکشی از عوامل مهم در مدیریت رخداد سیل بوده که بر معادلات حاکم بر حرکت آب در آبراهه تاثیر داشته و تعیین کننده ظرفیت ذخیره آبراهه است.
امانی عوامل زمین شناسی را از عوامل مهم تاثیرگذار بر سیلخیزی حوضههای آبریز دانست و تصریح کرد: از جمله این عوامل میتوان به جنس واحدهای زمین شناسی، میزان شیب، حساسیت نهشتهها به فرسایش، عمق خاک، میزان نفوذپذیری، شبکه آبراههها و سیستم زهکشی اشاره کرد.
وی خاطرنشان کرد: توپوگرافی خشن، ضخامت کم پوشش فرسایش یافته روی سنگ بستر و ظرفیت ناچیز آنها برای نگهداشت آب، نبود پوشش گیاهی مناسب و تجاوز به حریم رودخانهها و تبدیل آنها به سطوح نفوذناپذیر، شرایط را برای جریان سیلهای مخرب به ویژه هنگام وقوع بارشهای رگباری در ماههای خشک سال مهیا میسازد.
مدیرکل زمین شناسی گیلان با اشاره به دستکاری مسیر برخی از رودخانهها توسط عامل انسانی، عنوان کرد: این رودخانهها در مسیر اصلی خود نیستند و وقتی رودخانه مسیر اصلی خودش را از دست میدهد، در هنگام بارش زیاد منجر به سیلاب میشود.
وی روشهای اصلی درخصوص مدیریت و مهار سیلاب را شامل احیای جنگلها و احداث سیل بندها، سدها، مخازن و کانالهای سیلاب بر دانست و متذکر شد: از جمله مهمترین سیلابهای رخداده در چند سال اخیر استان گیلان که خسارات بسیار زیادی به زیرساختهای مسکونی و راههای ارتباطی و زمینهای کشاورزی وارد کرده است میتوان به سیل خرداد ۱۳۹۷ منطقه اشکور و ۳۰ شهریور ۱۳۹۹ شهرستان تالش اشاره کرد.
امانی در پاسخ به این سوال که «نقش پدیده تغییر اقلیم در سیلابهای اخیر چیست؟»، اضافه کرد: با توجه به تغییر الگوی ایجاد شده در شرایط آب و هوایی و میزان بارشها که از دلایل رخداد سیلهای اخیر در کشور میباشند، میتوان با شناسایی شرایط زمین شناسی و ریخت شناسی حوضههای آبریز، مناطق پرخطر از نگاه رخداد سیل را شناسایی کرد و با به کارگیری اصول علمی از خسارتهای ناشی از این رخداد طبیعی کاست.