کلانشهر:رضا حقی*-مدیر کل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان آقای رضا ثقتی در مراسم مرحوم استاد رئیسزاده از پیشکسوتان تئاتر استان در سالن خاتم الانبیا گفت - باید کارهای فرهنگی وهنری به دست مردم و هنرمندان انجام گیرد و ما حمایتکننده باشیم - صحبتهای آقای ثقتی بارها از زبان مدیران آقای رئیسی گفته میشود و کار مردمی کردن مکرراً در این یکسال شنیده شده است.
ولی معمولاً راهکار و یا پیشنهادی در این خصوص ارائه نمیشود تا فاصله بین مردم و دولت کمتر شود تا همدلی و مشارکت بیشتری در سطح کشور احساس شود.
با تدفین امیر هوشنگ ابتهاج مشهور به «سایه» در باغ محتشم رشت، برنامههای مختلف فرهنگی و هنری در دو بخش دولتی و مردمی میتواند در آن مکان انجام گیرد.
در بخش دولتی ساخت یادمانی فاخر با هویت بومی و پیگیری تشکیل بنیاد سایه توسط اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی دو کار مهمی است که که میتواند صورت پذیرد.
در بخش مردمی نیز میتوان کارهایی را انجام داد که احتیاج به هزینه مالی از طرف بخش دولتی نداشته باشد و به معنی واقعی کلمه مردمی انجام گیرد.
صرفاً با ایجاد زیرساختهای اولیه هنرمندان و عموم مردم میتوانند در آن مشارکت داشته باشند.
با انجام این کارها میتوان شعار مردمی بودن را محقق کرد وآن را به عنوان الگویی جهت عملیاتی کردن شعار مردمی برای بخشهای دیگر معرفی نمود تا در عمل نیز گامی جهت مشارکت اجتماعی مردم در راستای افزایش سرمایه اجتماعی برداشته شود.
با نامگذاری خیابان ملت - خیابان منتهی به مزار سایه - به نام خیابان ارغوان و همچنین کاشت درخت ارغوان در طرفین و همچنین وسط خیابان توسط هنرمندان و مردم این کار میتواند شروع شود.
امری که توسط همایون شجریان با اهدای اولین ارغوان برای مراسم تدفین سایه شروع شده، میتواند ادامه پیدا کند.
یک طرف خیابان به نهالهای اهدایی هنرمندان ملی و استانی اختصاص مییابد تا نهالهای ارغوان با پلاکی که نام اهداکننده همراه با بیوگرافی آن هنرمند بر روی آن درج شده است در پایین نهال نصب شود.
طرف دیگر وهمچنین وسط خیابان نهالهای ارغوانی که توسط مردم با درج نام اهداکننده روی پلاکی که پای هر درخت نصب میشود اجرا میگردد.
این حرکت میتواند این خیابان را با کمترین هزینه مالی به یک برند کشوری تبدیل نماید.
با توجه به مقاوم بودن درخت ارغوان و هزینه پایین نگهداری و نیز شکوفه دادن ارغوان در ایام عید نوروز تا اواسط خرداد و همزمانی گل دادن با حضور و اوج گردشگر در شهر، رشت میتواندبه جاذبه گردشگری تبدیل شود.
با توجه به اشتیاق درخت ارغوان به گل دادن که حتی روی تنه درخت نیز شکوفه میدهد میتوان شاهد خیابانی بسیار زیبا در این فصل ازسال شد.
خیابانی با ارغوان در طرفین و همچنین وسط آن که تنها در ورودی این یادمان ارغوانی کاشته نمیشود.
با امتداد کاشتن نهالها در دو طرف مسیر فرعی یعنی حد فاصل خیابان اصلی تا سر مزار سایه به لحاظ بصری هدایت مسیر مزار و یادمان سایه توسط درختهای ارغوان ایجاد میشود.
۲ - با توجه به اینکه شهررشت بیش از یکصد آموزشگاه موسیقی دارای مجوز از اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان دارد به راحتی میتوان از این سرمایه بینظیر جهت برگزاری هفتگی مراسم بر سر مزار سایه استفاده نمود به طور ثابت پنجشنبه و جمعه هر هفته میتواند به یک یا دو آموزشگاههای موسیقی اختصاص یابد تا آموزشگاههای سطح شهر با تابلوی خودشان به اجرای برنامه توسط هنرجویان و یا اساتید آموزشگاه بپردازند.
«شبهای سایه» یا «شبهای ارغوان» برای مردم رایگان اجرا شود. در این برنامهها میتوان تکنوازی یا همنوازی همراه با خواندن تصنیفهای جدید استاد «سایه» و یا بازخوانی تصنیفهای قدیمی ایشان را شاهد بود
اجرای این برنامههابرای آموزشگاههای سطح شهر میتواند علاوه بر تبلیغ مناسب منجر به دیده شدن هنرمندان آینده این شهر شود.
اتفاق مبارکی که به یک برندسازی شهری تبدیل میشود.
آقای محمدرضا صفر پور رئیس انجمن موسیقی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان میتواند اجرای این بخش را به عهده گیرد چون ایشان تجربی کافی در زمینه برگزاری کنسرتهای متعدد پژوهشی و آموزشی رایگان در دهه ۷۰ و ۸۰ در حوزه هنری گیلان را در کارنامه دارد.
۳ - با توجه به دارا بودن حدود ۱۵ انجمن ادبی در گیلان میتوان روزهای خاص از هفته - مثل دوشنبههای هر هفته - برنامه شعرخوانی با عنوان عصری باشعر یا عصری با سایه یا شب شعر در این مکان برگزار نمود.
این برنامهها میتوانند تخصصی مثل خوانش غزل، شعر نو، رباعی و یا آمیزهای از گونههای مختلف شعر باشد که توسط شاعران استان خوانش میشود.
۴ - به منظور درگیر کردن عموم مردمی که ذوق سرایش شعر ندارند ولی علاقه به شعردر آنان وجود دارد اختصاص هر روز ثابت هفته مثل یکشنبهها به مشاعره توسط مشتاقان مردمی انجام گیرد.
این مشاعره نیز میتواند در دو بخش اشعار سایه و یا اشعار شاعران دیگر باشد.
۵ - برگزاری سلسله برنامههای هفتگی یا ماهیانه با عنوان بررسی شعر سایه از زوایای مختلف مثل سایه ونجوم که در مراسم تدفینایشان نیز به این مسأله اشاره شد.
با تحلیل و نقد و بررسی از زوایای مختلف در اشعار سایه میتوان مقدمه خوبی برای آشنایی نسل آینده و درگیر کردن آن با آثار این شاعر تراز اول کشور شد. بابهای جدیدی که کمتردر این کشور دیده و شنیده شده است مثل نگاه مقام معظم رهبری به اشعار «سایه» که در جمع محافظان سپاه درباره زیارت امام رضا صحبت میکنند و میگویند اگر نتوانستید زیارت امام رضا را بخوانید به زبان خودمان با حضرت رضا حرف بزنیم حتی اگر با لب تنها باشد اشکالی ندارد، که به عنوان مصداق شعری از «سایه» را میخوانند
گوش کن با لب خاموش سخن میگویم
پاسخم گو به نگاهی که زبان من وتوست
یا در دیدار مهم مسئولان ارشد کشور که همزمان شده بود با لشکرکشی آمریکا و افغانستان و تهدید ایران، ایشان باز هم شعری از «سایه» خواندند.
روزگاری شد و کسی مرد ره عشق ندید
حالیا چشم جهانی نگران من و توست
با انعکاس این نگاهها میتوان به بحثهای حاشیهای و دو قطبیسازی که توسط بعضیها شروع شده است پایان داد.
انجام کارهای فوق و پیشنهادات بسیاری که توسط مردم در این زمینه ارائه میشود میتواند سرآغاز اقدام عملی باشد در زمینه کارهای فرهنگی هنری و تحقق شعار کارهای مردمی انجام دادن.
و علاوه بر آن اقدام عملی است که نام و یاد و شعر شاعران در بین مردم نسل به نسل انتقال یابد.
کاری که در مورد پیشینیان ما انجام نگرفت زمانی اشعار شیون فومنی از زبان اکثر مردم شهر شنیده میشد ولی چون از طریق رسانه ملی و رسانههای مکتوب و مجازی به آن پرداخته نشد هرروز از میزان استفاده اشعار توسط مردم کاسته میشود.
با اشعار سایه این ظلم را تکرار نکنیم
آقای ثقتی،
ما جز معدود افراد از نسل آرمان خواهی هستیم که زندهایم و مینویسیم و هنوز بارقه امید کوچکی به مسئولین داریم که اگر بخواهند میتوانند کارهای بالا را انجام دهند شاید باوراین مسأله برای شما سخت باشد نسل آرمانخواه ما که هنوزامیدی ولو کوچک به نسل مدیران حاضر دارد میرود که منقرض شود!
با انجام کارهای بالا شاید بتوان این بارقهامید و دیدن مردم و مشارکت دادن آنان در جهت افزایش سرمایه اجتماعی را به نسل آینده انتقال دهیم. شاید.
*کارگردان تاتر