قدیمیترین مدرسه رشت با عنوان دانشسرای عالی رشت در محله ساغریسازان که 120 سال قدمت دارد فرسوده در گوشهای از این شهر رها شده و نیازمند یاری مسئولان و سازمانهای مرتبط است.
به گزارش پایگاه خبری کلانشهر و به نقل از ایسنا، بناهای تاریخی شهر رشت اگرچه میراث دار تمدن مردم این شهر از گذشته تا به امروز است اما متاسفانه کمتر به آنها پرداخته و معرفی شدهاند.
روند روبه رشد شهرنشینی به همراه رشد فیزیکی سریع و ناهنجار سکونتگاه هـای شـهری و همچنین گسترش ساخت و سازهای نامتناسب شهری موجب زیان بیشتر به بافتهای فرسوده تاریخی،بیهویتی شهر و تأثیر منفی بر ساکنین شهر را در بر دارد.
بهسازی و مرمت مو به مو، تکمیل بناها به سبک گذشته و کاربری مـوزهها و مرمـت بافـت و بناهـای شهری موجب پابرجای و زنده ماندن تمدن شهری خواهد بود.
رشت یکی از آن شهرهایی است که در خیابانها و کوچه هایش میتوان اثری تاریخی را در هر آنجایی که چشم کار میکند دید . خشت خشت این بناها خاطراتی را از زمان گذشته در این شهر نمایان میکند که رها کردن آنها موجب فراموشی و فرسوده شدن آنها میشود.
مرکز استان گیلان از پیشینه غنی فرهنگی و تاریخی، آثار زیادی برخوردار است که همیشه مورد توجه گردشگران بوده اما، بناهای تاریخی و عمارتهای این شهر ناشناخته مانده و کمتر به گردشگران معرفی میشود.
انتهای محله قدیمی ساغریسازان، خیابان دانشسرا خیابانی که چندین بار نامش تغییر کرد اما در نهایت به پاس عمارت باشکوهی که ۱۲۰ سال استوار ایستاده، خیابان «دانشسرا» نام گرفت،عمارتی با نام دانشسرای رشت یا مدرسه رشیدی با آن ظاهر فرسوده خودنمایی میکند . شاید افراد کمی از نسلهای جدید از وجود چنین بنایی در شهر خود باخبر باشند.
این بنا در رشت ثبت ملی شده است اما وقتی رفتم تا از نزدیک این بنا را ببینم ظاهرش شبیه به بنایی که اسم و رسمی در آثار ملی داشته باشد نبود.
مدرسه رشیدی یا همان دانشسرای عالی رشت دارای دو طبقه و آجر نما است که با معماری بینظیرش در قسمت میانه شباهت زیادی به مدل الگوی ساختمان شهرداری دارد. به گفته قدیمیها افراد بسیار بزرگی از این دانشسرا فارغ التحصیل شدهاند که افتخارآفرین کشور بودهاند.
ساختمان مدرسه رشیدی دارای پنجرههای چوبی و دستگیرههای برنجی است که هنوز با گذشت زمان خودنمایی میکنند.
مدرسه از یک سو به خیابان و از سوی دیگر به محوطه بزرگی راه دارد که به گفته سرایدار بنا روزگاری دارای حوضی در میان آن بوده که امروز نشانی از آن نیست.
سقف مدرسه در هر دو سمت بر اثر برف به طور کامل فروریخته است که شهرداری منطقه دو رشت در تاریخ 15 بهمن ماه 1394 به جهت جلوگیری از خطرآفرینی آن قسمت از بام را برای عابران خالی کرده است و دیوارهای این بنای منحصر به فرد قدیمی در برابر باران و برف بیدفاع است و رطوبت هر روز بیشتر در جان نیمه جان این بنا نفوذ میکند. در حال حاظر این مدرسه به عنوان انبار و کلاس هایش به عنوان پناهگاه کبوتران استفاده میشود.
ولی جهانی معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گیلان با اشاره به این که قدمت این بنا به اواخر دوره قاجار ودر حدود 120 سال بیش بر میگردد گفت: به کوشش میراث فرهنگی این بنا در تاریخ 2 مرداد 87 با شماره 23046 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
جهانی ضمن یادآوری این کهای مدرسه بعدها بهعنوان نخستین دانشسرای مقدماتی رشت تغییر کاربری یافت افزود: سازمان میراث فرهنگی به دنبال اعتبارات جهت بازسازی و مرمت این بنا است ولی به دلیل اینکه هنوز مطمئن نیستیم که ملک برای آموزش و پرورش است یا صاحب شخصی هنوز نتوانستهایم اقدام خاصی انجام دهیم.
معاون میراث فرهنگی گیلان ادامه داد: در شهرستان رشت فقط 105 بنای تاریخی وجود دارد که همه آنها در فهرست ملی ثبت شدهاند و برای مرمت این بناها بهره گیری از توان بخش خصوصی برای توسعه گردشگری و جذب گردشگر ضرورتی غیرقابل انکار است.
وی گفت: یگان حفاظت این اداره کل با مشارکت مردمی و انجمنهای دوستدار میراث فرهنگی در صیانت از این مواریث هویت بخش تلاش میکنند اما گاهی مشکلات ملکی و مالی موجود در بناها موجب عقب افتادن بازسازی و مرمت میشود.
با همه مشکلات و موانع در امر بازسازی بناهای تاریخی شهر رشت، فکر ایجاد موزه تاریخ علم، دانش و فرهنگ رشت در این مدرسه میتواند نشانی از پیشتازی رشت را در یادها باقی بگذارد، شاید.