کلانشهر:معاون تنظیم بازار و توسعه کسب و کار ساترا درباره انتقادها مبنی بر وضعیت تنظیم گری «وی او دی»ها و نامه یکی از نمایندگان مجلس به دبیر مرکز ملی فضای مجازی که عنوان کرده بود «از ابزار اینماد و بستن درگاه بانکی سیستمهای VOD استفاده سلیقهای شده است»، تاکید کرد: کاربران حق دارند بدانند برای تماشای یک فیلم یا سریال در یک پلتفرم چقدر هزینه میدهند و در این مسیر نمایندگان محترم قاعدتاً مدافع حقوق مردم خواهند بود.
محمدحسن خلعتبری، معاون تنظیم بازار و توسعه کسب و کار ساترا درباره انتقادها مبنی بر وضعیت تنظیم گری «وی او دی»ها و اتفاقی که چندی قبل در قبال بستن درگاه بانکی یکی از سیستمهای VOD صورت گرفت و مخاطبان برای چند ساعت امکان خرید اشتراک نداشتند، گفت: این اقدام از سوی ساترا در راستای حمایت از حقوق مردم و کاربران صورت گرفت و نمایندگان محترم مجلس نیز قاعدتاً مدافع حقوق مردم خواهند بود.
یکی از مهمترین حوزههای مورد شکایت مردم تبلیغات است
معاون تنظیم بازار و توسعه کسب و کار ساترا گفت: اتفاقی که مشخصا افتاد این بود که تعدادی شکایت مردمی از سوی کاربران دریافت کردیم. برای نقض حقوق کاربران در فضای مجازی و شکایت هایی که میشود معمولا نهادهای تنظیم گر در دنیا اقداماتی انجام میدهند. یکی از وظایف ساترا رسیدگی به مطالبات کاربران است. مردم در فضای مجازی حقوقی دارند. کاربران حق دارند بدانند برای تماشای یک فیلم و سریال در یک پلتفرم مشخص دقیقاً چه مبلغی را پرداخت میکنند. چقدر هزینه ترافیک و اینترنت میدهند. اگر اشتراک میخرند چه میزان تبلیغ باید تماشا کنند یا تماشا نکنند. وقتی نکات مردمی را دسته بندی کردیم، مشخص شد یکی از مهمترین حوزههای مورد شکایت تبلیغات است.
او ادامه داد: در حوزه تبلیغات در فضای مجازی، قوانینی که در کشور وجود دارد متناسب با تغییرات صنعت و بازار به روز نشده است. قوانین صنعت و بازار ما بیشتر در حوزههای رسانههای مکتوب و متناسب با روزنامهها و ناظر بر بحثهای مطبوعاتی است؛ بنابراین پاسخگوی وضع موجود و مشکلات مردم و حتی فعالان صنعت نیست. برای خیلی از پدیدههای موجود فضای مجازی قانون و مقرراتی وجود ندارد.
ابلاغ دستورالعمل ۹۶ بندی ارتباطات تجاری در سال ۱۴۰۰
وی با اشاره به عملکرد ساترا طی دو سال گذشته برای پر کردن خلأ موجود در حوزه تنظیم گری تبلیغات در فضای مجازی، اظهار کرد: ما شروع به تدوین و گردآوری دستورالعمل تبلیغات تجاری کردهایم. نحوه تدوین این دستورالعمل اینگونه بود که اسناد بین المللی را بررسی کردیم، با فعالان صنعت و برخی از اصحاب رسانه و دانشگاهیان سلسله نشست هایی برگزار شد. مطالعات تطبیقی انجام دادیم که اسناد آن قابل انتشار است. در نهایت به اجماعی رسیدیم که در جاهای مختلف دنیا برای تبلیغات در فضای مجازی چه چهارچوب هایی را در نظر گرفتهاند. حاصل این کار یک دستورالعمل ۹۶ بندی به نام دستورالعمل ارتباطات تجاری بود. این دستورالعمل در سال ۱۴۰۰ به فعالان صنعت و رسانهها ابلاغ شد و هم اکنون روی سایت ساترا قابل دسترس است. بدیهی است قدم بعد از تدوین دستورالعمل نظارت بر حسن اجرای آن و ایجاد ضمانت اجرا برای آن است
مراحل اجرای دستورالعمل ارتباطات تجاری
خلعتبری بر این باور است: دستورالعمل ارتباطات تجاری به صورت یکپارچه اجرا نمیشود و برای اجرای آن مراحلی در نظر گرفته شده است. در قدم اول اگر رسانهای خط قرمزهای سطح اول در حوزه تبلیغات از جمله تبلیغاتی که باعث تضییع حقوق سایر افراد یا رسانهها میشود، رده بندی سنی در تبلیغات، تبلیغات مروج خروج سرمایه از کشور و تبلیغات مخل امنیت عمومی را رعایت نکند، به آن رسانه به صورت شفاهی و مکتوب تذکر داده میشود. اگر رسانه در تعیین مصادیق تعیین شده اعتراضی داشته باشد میتواند درخواست برگزاری جلسه داشته باشد و شخصاً به عنوان مجری این دستور العمل وظیفه دارم به دغدغه این رسانه و فعال صنعت رسیدگی کنم. اگر نسبت به پاسخ نامه ساترا اقدامی صورت نگیرد با توجه به حساسیت کار فعالان محترم صنعت چند ماهی مهلت داده میشود و مجدداً در این زمینه نامه نگاری میشود. اگر با این وجود این مراحل هیچ کدام به نتیجه نرسید و رسانه بیتوجه به همه این مسائل به اقدامات خود ادامه داد و هیچ پاسخی به ساترا در این زمینه ارائه نشد طبیعی است که سازوکار ضمانت اجرا فعال خواهد شد.
ادعای رفتار سلیقهای با پلتفرمها دقیق نیست
معاون تنظیم بازار و توسعه کسب و کار ساترا در عین حال گفت: البته بیشتر فعالان محترم صنعت، همکاری مناسبی در این زمینه داشتهاند. حتی برخی که با ساترا در حوزههای دیگر شاید تعامل مناسبی نداشتهاند در این زمینه و تا این لحظه قبل از اعمال سازوکار اجرایی نسبت به رفع دغدغههای موجود اقدام کردهاند. صرفاً یک مورد به اعمال سازوکار اجرایی رسیدیم. پس از چند شکایت مردمی و چند نوبت نامه نگاری، زمانی که پاسخی دریافت نشد، شکایت در پنل اینماد به صورت قانونی ثبت شد. در حدی که اطلاع دارم در این مجموعه محترم نیز دقت قابل توجهی صورت میپذیرد و چندین نوبت تلاش میشود با رسانه تعامل و همکاری شود. اما اگر باز هم هیچ اقدام حتی در حد اعلام نظر مخالف از طرف رسانه صورت نپذیرد، بدیهی است که در هر کشوری و هر ساختار سیاسی و نظارتی حتی در مدلهای نظارتی پسینی سازوکار اجرایی فعال میشود. البته در این زمینه پس از اینکه این سازوکار فعال شد، با نظر ریاست محترم ساترا و هماهنگی به عمل آمده با رسانه محترم مسئله به وجود آمده پس از چند ساعت مرتفع شد.
وی درباره تعامل ساترا با وزارت صمت برای بستن درگاه بانکی پلتفرمهای متخلف، تصریح کرد: طبیعتاً زمانی که اینقدر دقت شده است و دستورالعمل با تعامل خود فعالان و دانشگاهیان نوشته شده و نامه نگاری هم صورت پذیرفته است، ادعای رفتار سلیقهای دقیق نیست. از اینکه دو بخش از حاکمیت در مسئلهای با هم همگرا عمل کردند باید خوشحال بود. همگرایی حلقه مفقوده معضلات کشور است. نه تنها بخشهای حاکمیت که حاکمیت با بخش خصوصی نیز در مواردی در فضای مجازی میتواند همگرا عمل کند. برنده این هماهنگی و همگرایی در نهایت مردم و فعالان صنعت هستند. در عین حال در شرایط کنونی فعالان محترم صنعت به منظور تعامل و همکاری بیشتر لازم است تعامل هوشمندانه تری با تنظیم گر داشته باشند. معنای تعامل با تنظیم گر این نیست که هر چه ما بگوییم آنها انجام دهند. برعکس منظور از تعامل این است که تجربیات خود را در اختیار ما بگذارند.
حمایت ما برای همه است و نه یک رسانه خاص
خلعتبری درباره ی اینکه در میان این ناهماهنگیها، تکلیف بینندهای که مخاطبِ هر کدام از این پروژهها میشود و ریسک هر لحظه احتمال تعطیلی پروژهها و پلتفرمها را با وجود پرداخت مبلغی قابل توجه به جان میخرد، چیست؟ بیان کرد: مخاطب هم برای ما و هم فعالان صنعت اهمیت بسیار زیادی دارد. هدف مداخله هایی هم که انجام میشود، پرهیز از تضییع حقوق مردم و فعالان صنعت است. فعالان صنعت حق دارند که شفاف و مشخص بدانند در چه چهارچوبی و بر اساس کدام ضوابط بر فعالیت آنها نظارت میشود. معاونت تنظیم بازار و توسعه کسب و کار ساترا تلاش میکند از این حق فعالان حمایت کند. لازمه این امر تعامل نزدیک و همفکری پلتفرمهای محترم است. اعمال یکسان و عادلانه مقررهها مطالبه خود فعالان صنعت است. زمانی که دستورالعملی را تنظیم گری وضع میکند و فقط بخشی از فعالان آن را اجرا میکنند طبیعی است حق آنهایی که رعایت میکنند، نسبت به افرادی که نسبت به آن بیتوجه هستند ضایع میشود. ما از بخش خصوصی و فعالان صنعتی که در چارچوب قاعده مند فعالیت میکنند و حقوق مردم و حاکمیت را در نظر میگیرند، حمایت میکنیم. حمایت ما برای همه است و نه یک رسانه خاص.
فعالان صنعت رسانه به ما کمک کنند
خلعتبری در پایان درباره ی رویکرد حوزه معاونت تنظیم بازار و توسعه ی کسب و کار اظهار کرد: این معاونت همانگونه که از عنوان آن مشخص است، وضع موجود صنعت رسانه در کشور را ارزیابی میکند و متناسب با آن برای بلوغ این صنعت راهکارهایی را تدارک میبیند و حمایتهای موثری را برای فعالان رسانه تعریف میکند که در این راستا این اولویت ما بود و نقشه بازاری از صنعت رسانه به دست آوردیم و روندهایی که در بازار وجود دارد را شناسایی کردیم. نسبت به فعالانی که به ما مراجعه میکنند حمایت هایی از جمله مشاوره مدلهای کسب و کار و خدماتی دیگری را نیز ارائه میدهیم. سعی ما این است که به توسعه زیست بوم سالم در کنار نظارت توجه شود و دعوت میکنیم از فعالان صنعت رسانه که بیایند و به ما کمک کنند، نقاط ضعف را بگویند و بتوانیم فضای روشنی با هم برای آینده ترسیم کنیم.
چندی پیش انتقاد و هشدار مجتبی توانگر، رئیس کمیته اقتصاد دیجیتال مجلس مشخص کرد که در اواخر آذر ماه امسال، درگاه بانکی یکی از پلتفرمهای پخش فیلم و سریال به مدت ۱۴ ساعت مسدود شده و کاربران امکان خرید اشتراک را نداشتند.
در ادامه مشخص شد که درباره میزان تبلیغات قبل از نمایش سریالها به این پلتفرم هشدار داده شده و در نهایت در تعاملی میان ساترا و مرکز تجارت الکترونیکی وزارت صمت این رفتار نظارتی (مسدود شدن درگاه بانکی پلتفرم) شکل گرفته است؛ تعاملی که عدهای از جمله رئیس کمیته اقتصاد دیجیتال مجلس را نگران و اینگونه عنوان کردند، در شرایطی که حوزه اقتصاد دیجیتال مورد هجمه شدید قرار گرفته چنین رفتارهایی «فشار مضاعف بر کسب و کارهای مجازی» است.