کلانشهر: متن سخنان امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد با موضوع «عدم اشاعه: اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت» به شرح زیر است:
آقای رئیس،
ابتدا مایلم حملات تروریستی اخیر که غیرنظامیان بیگناهدر داغستان روسیه را هدف قرار داد، شدیدا محکوم کنم و مراتب تسلیت و همدردی صمیمانه خود را به مردم و دولت روسیه برایاین حادثه غم انگیز ابراز نمایم.
از معاون دبیر کل خانم دی کارلو برای گزارششان تشکر میکنم. همچنین از سفیر (مالت، سرکار خانم وِنِسا) فریزر و تیمشبرای تلاش هایشان به عنوان تسهیل گر قطعنامه ۲۲۳۱ تشکر میکنم.
ما به بیانیهای که توسط نماینده دائم اتحادیه اروپا ارائه شد توجه داریم. علی رغم نقش اتحادیه اروپا به عنوان هماهنگ کننده برجام، متاسفانه این بیانیه همچنان سیاسی، جانبدارانه و یک طرفه است. ما همچنین به گزارش اخیر دبیر کل (S/۲۰۲۴/۴۷۱) توجه داریم، که به درستی بیان میکند که ایالات متحده آمریکا نه به برجام بازگشته و نه تحریمهای یکجانبهای را که پس از خروج غیرقانونی آن در ۸ می۲۰۱۸ مجدداً اعمال شده بودند، لغو کرده است و از اعضای برجام، به ویژه ایالات متحده آمریکا، خواسته تا به گفتگو و همکاری بپردازند. با این حال، گزارش همچنان به دلایل اصلی وضعیت کنونی، مشخصاً: خروج یکجانبه و غیرقانونی ایالات متحده از برجام و عدم موفقیت بعدیE۳/EU در انجام تعهدات خود ذیل این توافق، توجه نمیکند.
ما صمیمانه از اکثر اعضای شورای امنیت برای تصریح حمایت قاطع از احیای برجام و درخواست برای اجرای کامل آن توسط همه طرفها به عنوان تنها مسیر عملی قدردانی میکنیم.
با این حال، ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و آلمان بار دیگربه طور ناموفق تلاش کردند تا ایران را برای وضعیت کنونیبرجام مقصر جلوه دهند.
چنین ادعاهایی کاملاً نادرست است. آنها عمداً ریشه اصلیوضعیت کنونی را نادیده گرفتند، که اولین و مهمترین آن، خروج یکجانبه و غیرقانونی ایالات متحده از برجام است.
آنها همچنین عمداً یکی دیگر از ریشههای وضعیت کنونیرا نادیده گرفتند، یعنی عدم اجرای تعهدات قانونی صریح همه آن کشورها خلال این سالها.
در عوض، آنها کمپین دروغ پراکنی علیه کشور من راه انداختند، همانطور که روش معمول آنها است. با این حال، تکرار دروغ هایبزرگ بارها و بارها آنها را به حقیقت تبدیل نمیکند!
آقای رئیس،
برجام کامل نبود، اما همچنان بهترین گزینه است. علی رغم نقضهای سیستماتیک گسترده توسط ایالات متحده وE۳/EU، احیای برجام برای اطمینان از اجرای کامل، مؤثر و بیقید و شرط آن توسط تمامی اعضا به نفع همه است. به این منظور، ایران تلاشهای قابل توجهی از طریق مشارکت فعال در ۹ دور مذاکرات در وین انجام داد و مایل بود برجام را بر اساس تفاهمی که در آگوست ۲۰۲۲ به دست آمد، دوباره اجرا کند. با این حال، با وجود تلاشهای با حسن نیت ما، ایالاتمتحده و E۳/EU به طور مداوم از صداقت و عزم کافی برایاحیای توافق برخوردار نبودهاند.
E۳/EU همچنان به طور گسترده و سیستماتیک تعهدات خود را تحت برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ نقض میکنند. عدم موفقیت آنها در اجرای تعهدات رفع تحریمها ذیل پاراگراف ۲۰ ضمیمه Vبرجام در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، از مصادیق جدی عدم رعایتتعهدات شان به شمار میرود.
مجدداً، به جای پرداختن به عدم رعایت برجام و قطعنامه ۲۲۳۱، فرانسه، آلمان و بریتانیا با حمایت ایالات متحده، رویکردی غیرسازنده با پیشنهاد قطعنامهای با انگیزه سیاسی در جلسه اخیر شورای حکام اتخاذ کردند. ما قبلاً هشدار دادهایم که چنین اقدامی که برای فشار بر ایران انجام شده است، اشتباه است و نتیجه معکوس خواهد داشت.
آقای رئیس،
ما بارها و بارها اعلام کردهایم که اقدامات جبرانی ایران در پاسخ به خروج غیرقانونی ایالات متحده و همچنین عدم موفقیت بعدی E۳/EU در انجام تعهداتشان انجام شده است. اقدامات ما کاملاً مطابق با حقوق ما ذیل پاراگرافهای ۲۶ و ۳۶ برجام است، بر اساس آن، در صورت بازگشت یا اعمال مجدد تحریمها توسط ایالات متحده یا اتحادیه اروپا، ایران حق دارد اجرای تعهدات خود تحت برجام را به طور کلی یا جزئیمتوقف کند.
هدف تصمیم ایران بازگرداندن توازن در تعهدات و مزایای متقابل بود. اتخاذ چنین اقدامات جبرانی اجتناب ناپذیر بود زیرا برجام بر اساس تعهدات هستهای ایران در ازای لغو تحریمهای سازمان ملل، ایالات متحده و اتحادیه اروپا و همچنین «ترویج و تسهیل توسعه تماسها و همکاری هایاقتصادی و تجاری عادی با ایران» بنا شده است؛ همانطور که به وضوح در قطعنامه ۲۲۳۱ بیان شده است. با این حال، اقدامات ایران به تدریج اجرا و از یک سال کامل پس از خروج ایالات متحده و عدم موفقیت E۳/EU در لغو تحریمها شروع شد. در همان زمان، بر خلاف اثرات غیرقابلبرگشت تحریمهای ایالات متحده و E۳/EU، اقدامات جبرانیما قابل بازگشت هستند درصورتی که تمامی تحریمها به طور کامل و قابل تأیید لغو شوند. بنابراین، کاملاً واضح است که مسئولیت وضعیت کنونی برجام تنها بر عهده ایالات متحده و E۳/EU است. به جای بازی مخرب سرزنش، آنها باید اثبات کنند که واقعاً از گفتگو و دیپلماسی حمایت میکنند.
آقای رئیس،
فعالیتهای هستهای ایران، از جمله غنی سازی در سطوح مختلف، برای اهداف صلح آمیز است. این فعالیتها کاملاً مطابق با حقوق و تعهدات ایران تحت معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای و موافقت نامه پادمان آن با آژانس بین المللی انرژی اتمی انجام میشود.
این فعالیتها تحت نظارت و تأیید دقیق آژانس قرار دارد و تاکنون، ایران تحت قویترین فعالیتهای تأیید و نظارت آژانس قرار داشته است. ایران حداکثر و سازندهترین همکاریرا با آژانس به طور کامل مطابق با موافقت نامه پادمان خود ادامه میدهد.
در چارچوب اقدامات جبرانی ما، ما اجرای «کد اصلاحی ۳.۱» را متوقف کردیم که فقط یک اقدام داوطلبانه شفافیت و اعتمادسازی بود که فراتر از تعهدات ما تحت موافقت نامه پادمانایران بود؛ همانطور که به وضوح در پاراگراف ۶۵ ضمیمه Iبرجام منعکس شده است. همچنین، تصمیم ایران برای غنی سازی اورانیوم در فردو یک اقدام جبرانی دیگر بود. این تصمیم نیز کاملاً مطابق با حقوق و تعهدات ما تحت معاهده منع گسترش و توافق نامه پادمانهای ما است و تحت نظارت آژانس انجام میشود. چنین تصمیماتی در راستای حقوق ایران که به طور صریحدر پاراگرافهای ۲۶ و ۳۶ برجام بیان شده است، گرفته شدهاند.اجرای آنها نه نقض تعهدات قانونی تحت معاهده NPT یاموافقت نامه پادمان است و نه همکاری ما با آژانس یا نظارت آن را مختل میکند.
ادعای E۳ که برنامه هستهای ایران به یک نقطه بحرانی رسیدهاست، یا ابراز نگرانی آنها از خاتمه قطعنامه ۲۲۳۱ در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ بیربط و تحریک آمیز است. آنچه در واقع منشاء نگرانی جدی است، ادامه عدم اجرای تعهدات قانونی صریح این کشورها تحت برجام و همان قطعنامه است. علاوه بر این، چنین بیانیههای کاملاً مزورانه در مورد برنامه هستهای ایران که صرفاً برای مقاصد صلح آمیز است، به هیچ وجه نمیتواند توجهات را از خطر سلاحهای هستهای رژیم اسرائیل یا همدستی این کشورها در نسل کشی سیستماتیک و جنایات جنگی که همچنان توسط رژیماسرائیل علیه فلسطینیان در غزه صورت میگیرد، منحرف سازد.
آقای رئیس،
با وجود اینکه قطعنامه ۲۲۳۱ هیچ ارتباطی با مسائل منطقهای ندارد، ناچارم به برخی از این مسائل که توسط برخی از اعضایشورا مطرح شده است واکنش نشان دهم.
اول، برنامههای فضایی و موشکی ایران همیشه خارج از حوزه و صلاحیت قطعنامه ۲۲۳۱ بودهاند. این موضع ما حتی قبل از خاتمه برخی از تدابیر محدودکننده آن قطعنامه در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۳ بوده است.
دوم، جمهوری اسلامی ایران هرگز در هیچ فعالیتی ناقض هیچ یک از قطعنامههای الزام آور شورای امنیت شرکت نکرده است.
سوم، تهدید اصلی و طولانی مدت برای صلح و امنیت منطقه ما در حقیقت تجاوز، اشغال، سیاستهای توسعه طلبانه، جنایات سیستماتیک بیرحمانه و دیگر اعمال ماجراجویانه و بیثبات کننده رژیم اسرائیل است. بنابراین، اگر ایالاتمتحده و E۳ واقعاً نگران صلح و امنیت در منطقه ما هستند، باید به همدستی مستقیم طولانی مدت خود در تمامیسیاستهای جنگ طلبانه، تجاوزات، اشغالها و جنایات رژیماسرائیل علیه ملتهای منطقه به ویژه فلسطینیان فوراً پایان دهند.
چهارم، حضور نظامی گسترده، تجاوز و اشغال ایالات متحده و همچنین صادرات گسترده سلاحهای پیچیده به منطقه ما در دهههای گذشته و حال حاضر، دلیل دیگری از ناامنی و بیثباتی منطقهای است. یک مثال زنده از نقش مخرب و بیثبات کننده ایالات متحده، تأمین گسترده بمبهای بسیارپیچیده به رژیم اسرائیل است که به آن اجازه میدهد زنان و کودکان فلسطینی را به طور بیرحمانه تری بکشند و بیمارستانها، مدارس، مساجد و خانهها در غزه را بیشترتخریب کنند.
پنجم، ایران همیشه خواستار حل صلح آمیز بحران یمن بوده است. ما همچنین حمایت قوی خود را از امنیت دریایی و آزادی ناوبری تأیید میکنیم. حملات مسلحانه جاری توسط ایالات متحده و بریتانیا علیه یمن تحریک آمیز، غیرقابلتوجیه و بنابراین غیرقابل قبول است. این حملات نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی یمن هستند و نقض جدی قوانینبین المللی، منشور سازمان ملل و قطعنامههای مربوطه شورایامنیت هستند. بر این اساس، جمهوری اسلامی ایران به شدیدترین شکل ممکن تمامی حملات مسلحانه ایالات متحده و بریتانیا علیه یمن را محکوم میکند. بدیهی است که چنین نقض هایی فقط صلح و ثبات منطقه را به خطر میاندازند، تلاشها برای دستیابی به یک حل صلح آمیز برای بحران یمن را مسدود میکنند و بحران انسانی بسیار وخیم یمن را تشدیدمی کنند.
ششم، موضع اصولی ما در مورد درگیری جاری در اوکراینتغییر نکرده است و هرگونه ادعا در مورد دخالت ایران در انتقال سلاح برای استفاده در آن درگیری کاملاً بیاساس و به طور قاطع رد میشود.
آقای رئیس،
در پایان، تأکید میکنم که سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران در رد سلاحهای هستهای و همچنین عزم قوی آن در استفاده از انرژی هستهای برای مقاصد صلح آمیز همچنان بدون تغییر باقی مانده است. همچنین تعهد قاطع ما به گفتگو و دیپلماسی را تأیید میکنم.
برجام یک دستاورد دیپلماتیک چندجانبه به سختی به دست آمد و به طور مؤثر از یک بحران بیجا جلوگیری کرد. برجام بهترین گزینه باقی مانده است، هیچ جایگزینی ندارد و احیای آن واقعاً به نفع همه اعضای آن است.
ایران به سهم خود، هیچوقت به مذاکرات پشت نکرده و تمایل صادقانه خود را برای از سرگیری مذاکرات برای احیای برجام نشان داده و آماده است تا اجرای کامل تعهدات خود تحت برجام را زمانی که احیا شود و ایالات متحده و همه طرفهای دیگربپذیرند که تمامی تعهدات خود را به موقع، به طور مؤثر، کامل و صادقانه تحت برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ انجام دهند، از سر بگیرد. چنین امری براستی نیازمند اراده سیاسی واقعی آنها است.
آقای رئیس، اجازه دهید واضح بگویم: فشار، ارعاب، تهدید و تقابل راه گشا نیستند و در نهایت به بن بست منتهی خواهند شد. تنها گزینه عملی برای احیای برجام، گفتگو و همکاری سازنده صادقانه است.