کلانشهر: نیروی انتظامی رویه جدیدی را در واکنش به انتشار عمومی فیلم رفتارهای اشتباه برخی ماموران خود در پیش گرفته است؛ برای اولین بار، از کسی که فیلم گرفته و آن را منتشر میکند تقدیر کرده است. نه تنها از دستگیری و تهدید فیلمبردار خبری نیست بلکه از او تشکر هم میشود. (بیشتر بخوانید)
رضا غبیشاوی با این مقدمه در عصر ایران نوشت: ماجرا از این قرار است که به تازگی، فیلمی از چند تن از ماموران نیروی انتظامی در شهر ری منتشر شد که نشان میدهد آنها در حال کتک زدن یک شهروند هستند و تلاش میکنند با فشار، او را درون صندوق عقب خودروی پلیس قرار دهند. این فیلم با موبایل و توسط یکی از شهروندان نزدیک محل حادثه، فیلمبرداری و شبکههای اجتماعی منتشر شد.
واحد اطلاع رسانی نیروی انتظامی هم در واکنش اعلام کرد:" پلیس پایتخت عوامل واحد گشت را به دلیل رفتار غیرحرفهای با یک معتاد متجاهر توبیخ و از شهروند وظیفه شناس ارسال کننده ویدئو تشکر کرد. به جهتِ پاکسازی نقاط آلودهِ مصرفِ مواد مخدر در معابرِ عمومی شهر و نارضایتیِ شهروندان؛ واحد گشت انتظامی در تاریخ ۵ شهریور ۱۴۰۳ قصد انتقال یکی از معتادان متجاهر به کمپ ترک اعتیاد را داشت که در حین انتقال فردِ متجاهر با هدف عدمِ انتقال به کمپ خود را به داخلِ جویِ آب میاندازد. در ادامه عواملِ واحدِ گشت در اقدامی غیرِ حرفهای و نامتعارف به جهت آلوده نشدن درونِ خودرو، قصد انتقال وی به صندوق عقب را داشتند".
نکته اول – تشکر نیروی انتظامی از شهروندخبرنگاران، یعنی افرادی که از رفتار اشتباه برخی ماموران این نیرو فیلم میگیرند و درشبکههای اجتماعی منتشر میکنند به عنوان رویه جدید نیروی انتظامی، تحسین برانگیز است. این واکنش نیروی انتظامی، بیش از هر چیز به سود خود این مجموعه است چرا که هم باعث جلب اعتماد مردم به این نیرو میشود و هم از یک اتفاق منفی (رفتار نادرست و غیرقانونی ماموران)، اتفاق مثبتی را خلق میکند.(اعلام مسوولیت پذیری و پاسخگویی در سازمان)
انتشار فیلم کتک زدن و انداختن یک شهروند در صندوق عقب خودروی پلیس در شهر ری باعث واکنش نیروی انتظامی شد
نکته دوم- هیچ چیزی به اندازه نظارت عمومی، تاثیر گذار نیست. نظارت عمومی از هزاران اداره و سازمان بازرسی و نظارتی، بهتر و تاثیرگذارتر است. همین که کارکنان یک سازمان بدانند در صورت ارتکا خطا و رفتار غیرقانونی، شهروندان عادی دست به دوربین، کردار نادرست آنها را ضبط و منتشر میکنند خود به بهترین وسیله نظارتی تبدیل میشود و تغییراتی را در میان کارکنان سازمان به دنبال خواهد داشت.
نکته سوم – شایسته است نیروی انتظامی ماموران خود را درباره مجاز بودن فیلم گرفتن شهروندان از رفتار و عملکرد آنها توجیه کند تا مردم به هنگام فیلم گرفتن با اعتراض ماموران روبه رو نشوند.
نکته چهارم – شهروند خبرنگاری، پدیده جدیدی است. بهتر است مجلس شورای اسلامی و دولت برای حمایت و مصونیت شهروند خبرنگاران به ویژه وقتی عملکرد و رفتارهای نادرست را ضبط و منتشر میکنند دست به کار شوند و در این حوزه قانون گذاری کنند.
نکته پنجم – نیروی انتظامی چه بخواهد و چه نخواهد چه دوست داشته باشد چه نداشته باشد فیلم هایی از عملکرد مامورانش در شبکههای اجتماعی و فضای اینترنت پخش میشود. اگر شماری از ماموران رفتار نادرستی داشته باشند همیشه کسی وجود دارد که از عملکرد آنها فیلمی بگیرد و منتشر کند.
حال نیروی انتظامی میتواند سه واکنش داشته باشد. اول، بیخیالی و سکوت است. واکنش دوم: توجیه رفتار نادرست ماموران و انتشار اطلاعات نادرست در حمایت از ماموران خطاکار، انتقاد از فیلمبرداری و تلاش برای دستگیری فیلمبردار و سوم: پذیرش بروز خطا، برخورد با ماموران متخلف، وعده پیگیری و تصحیح عملکرد ماموران و تشکر از فیلمبردار.
درحالت اول و دوم، افکار عمومی نتیجه گیری میکند رفتار نادرست، نه یک استثنا بلکه رویه است؛ مدیران با آنچه روی داده مخالف نیستند یا موافقاند؛ امکان تکرار و گسترش این رویه وجود دارد. موضع منفی درباره کلیت سازمان، تقویت میشود. از اعتبار و اعتماد افکار عمومی و وجهه سازمان کاسته میشود؛ در موارد مبهم و مشکوک بعدی، فارغ از اینکه واقعیت و حقیقت ماجرا چه باشد؛ افکار عمومی علیه سازمان و به نفع طرف مقابل قضاوت میکنند.
اما در حالت سوم، سازمان از دل یک اتفاق منفی، یک اتفاق مثبت یعنی اعلام مسوولیت پذیری و پاسخگویی را رقم میزند؛ اعتماد عمومی را نسبت به خود جلب میکند؛ وجهه خود را تقویت میکند؛ تاکید میکند رفتار نادرست نه یک رویه یا رفتار سازمانی بلکه استثناست. همچنین مخاطبان را درباره پیگیری رفتارهای نادرست ماموران، امیدوار میسازد.
نکته ششم – کارکنان هر سازمان ممکن است دست به رفتار نادرست و غیرقانونی بزنند. در هر سازمان ممکن است رفتار نادرست و غیرقانونی رخ دهد. مهم تلاش برای به حداقل رساندن آن است. این قاعده طلایی را نباید از یاد برد. اعتبار سازمان بالاتر از افراد است. نباید سازمان را قربانی افراد کرد.
به همین دلیل در سازمانهای معتبر و در کشورهای توسعه یافته، به محض طرح اتهامات یا ابهامات درباره رئیس یا مدیر سازمان یا بروز خطای بزرگ و مهم در زیرمجموعه، رئیس از سمت خود کناره گیری میکند هر چه به طور مستقیم در بروز خطا نقش نداشته باشد زیرا نمیخواهند وجهه و اعتبار سازمان آسیب ببیند.
نکته هفتم – اطلاعیه نیروی انتظامی در واکنش به این فیلم، نسبت به اطلاعیههای قبلی این سازمان، بهتر تنظیم شده است. به ویژه که در آن ردی از توجیه و دفاع از عملکرد کارکنان خطاکار، انتقاد از فیلم برداری و انتشار آن و انتساب آن به طرفهای عجیب و غریب وجود ندارد. با این حال هر چقدر انتشار این اطلاعیهها و واکنشها نسبت به زمان وقوع حادثه، سریعتر و متن آن مستقلتر باشد بهتر است.
اگر سازمان درباره نتیجه پیگیری و بازخواست کارکنان متخلف خود را نیز در اطلاعیههای بعدی منتشر کند اعتماد عمومی به سازمان بیش از پیش جلب میشود.
روابط عمومی و واحدهای اطلاع رسانی، نهادهای مستقل و بیطرف در هر سازمان هستند و باید عملکردی در این چارچوب داشته باشند تا بتوانند اعتماد افکار عمومی را نسبت به خود تقویت کنند.
نکته هشتم - بروز اتفاقات منفی فرصتی گرانبها برای روابط عمومی سازمان است تا واکنشهای مثبت سازمان را به اطلاع افکار عمومی برساند. هیچ کس نمیتواند مانع از اطلاع افکار عمومی از اتفاقات منفی شود بلکه میتوان با مسوولیت پذیری، قانون مداری، شفاف سازی و پاسخگویی، از آن فرصتی برای تصحیح سازمان و تقویت وجهه آن در نزد افکار عمومی ساخت.
نکته نهم - نیروی انتظامی مامور اجرای قانون است و نه بیشتر. تلاش برای اثبات یا پررنگ کردن اتهامات افرادی که در حوادث مختلف از سوی برخی ماموران نیروی انتظامی، با رفتار و برخورد نادرست و غیرقانونی روبه رو میشوند چیزی از اهمیت این رفتارهای غیرقانونی نمیکاهد.