کلانشهر: دکتر سعید محمودیان، با بیان اینکه «روز جهانی شنوایی» و «هفته جهانی ناشنوایان» مناسبت هایی هستند که در ارتباط با سلامت گوش و شنوایی نامگذاری شدهاند، اظهار کرد: سیزدهم اسفند ماه (سوم مارس) به عنوان «روز جهانی شنوایی» نامگذاری شده و سازمان بهدشت جهانی، «سلامت شنوایی» را به عنوان یک هدف در این روز تعریف کرده است. سازمان بهداشت جهانی نه تنها بر سلامت شنوایی را یک هدف درنظر گرفته بلکه بر سلامت گوش و شنوایی تاکیدمی کند.
وی درباره «هفته جهانی ناشنوایان» نیز توضیح داد: دوم تا هشتم مهر ماه نیز به عنوان هفته جهانی ناشنوایان نامگذاری شده است. هدف سازمان بهداشت جهانی از «هفته جهانی ناشنوایان» این است که ناشنوایی و کم شنوایی در کانون توجه قرارگیرد.
«ناشنوایی»؛ معلولیتی پنهان
نادیده گرفتن ۸۰ درصد از نیازهای مربوط به مراقبت شنوایی
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت با بیان اینکه ناشنوایی و کم شنوایی به عنوان «معلولیت پنهان» قلمداد میشود، خاطرنشان کرد: متاسفانه بررسیها بیانگر این است مردم به کم شنوایی و ناشنوایی، کمتر توجه میکنند؛ به نحوی که حدود ۸۰ درصد از نیازهای مربوط به مراقبت شنوایی در سطح جهان نادیده گرفته میشود یا کمتر در کانون توجه قرار میگیرد. کم توجهی و نادیده گرفتن به نیازهای مربوط به مراقبت شنوایی ریشه در فقر سواد سلامت مردم دارد و این موضوع در ایران نیز وجود دارد.
این متخصص ادامه داد: براساس آمار و ارقام سازمان بهداشت جهانی، کم توجهی و بیتوجهی به کم شنوایی و ناشنوایی سبب شده که سالانه حدود یک تریلیون دلار هزینه به نظام سلامت در سطح جهان تحمیل شود.
باورهای نادرست درباره کم شنوایی و ناشنوایی
محمودیان با اشاره به باورها و درک نادرست از کم شنوایی و ناشنوایی توضیح داد: درک و باورهای نادرست و همچنین نگرشهای جامعه نسبت به ناشنوایی و کم شنوایی سبب میشود که به افراد کم شنوا یا ناشنوا انگ بزنند. چنین شرایطی سبب میشود که فرد مبتلا به کم شنوایی، کم شنوایی خود را پنهان کند. درک، باورها و نگرش نادرست جامعه درباره کم شنوایی و ناشنوایی یک معضل اجتماعی است که ریشه در سطح سواد و سواد نادرست مردم دارد.
محمودیان با بیان اینکه معضل اجتماعی درک و باورهای نادرست درباره ناشنوایی سبب شده که رسیدگی به ناشنوایی چندان در شرایط مساعدی نباشد، خاطرنشان کرد: بسیاری از افرادی که مبتلا به کم شنوایی هستند از توانایی بالایی برخوردارند؛ اگر مشکل کم شنوایی این افراد در زمان مناسب شناسایی شود، به طور قطع میتواند اثرگذار باشد.
ابتلای ۳ تا ۵ مورد به کم شنوایی در هر ۱۰۰۰ تولد
کم شنوایی «مادرزادی» و «اکتسابی»
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت درباره کم شنوایی و ناشنوایی «مادرزادی» و «اکتسابی» اظهار کرد: جمعیت موالید کشور حدود یک میلیون و ۳۰۰هزار نفر در سال گذشته گزارش شده و براساس غربالگری هایی که در سطح کشور انجام میشود، حدود ۳.۷ در هر ۱۰۰۰ تولد به کم شنوایی مبتلا هستند؛ به عبارت دیگر ۳ تا ۵ مورد در هر ۱۰۰۰ تولد به کم شنوایی مبتلا هستند. کم شنوایی مادرزادی و عوامل ژنتیکی مانند ازدواجهای فامیلی در ۵۰ تا ۶۰ موارد مبتلا به کم شنوایی نقش دارد.
وی ادامه داد: علاوه بر موارد ژنتیکی و مادرزادی، عوامل دیگر مانند «بیماریها»، «تاثیر بیماریهای عفونی در دوران نوزادی مانند سرخک، سرخجه، سندروم تورچ»، «زایمان سخت» و «اتفاقات دوران بارداری» به میزان ۴۰ تا ۴۵ درصد بر ابتلای موالید به کم شنوایی اثرگذار هستند.
توجه به غربالگری شنوایی نوزادان بستری در بخش مراقبتهای ویژه
این متخصص شنوایی سنجی با بیان اینکه توجه به نوزادانی که در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان نگهداری میشوند از اهمیت فراوانی برخوردار است، تاکید کرد: نوزادانی که در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان نگهداری میشوند، میبایست مورد غربالگری قرار گیرند؛ چرا که احتمال شیوع کم شنوایی در این شرایط به دلیل مسائلی مانند «وزن کم در هنگام تولد» افزایش مییابد. کودکانی که با وزن کم به دنیا میآیند به عنوان نوزاد نارس شناسایی میشوند و نارس بودن میتواند شناسایی آنها را تحت تاثیر قرار دهد.
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت ادامه داد: همچنین آنتی بیوتیکهای تجویزی برای نوزادانی که در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان نگهداری میشوند؛ میتواند شنوایی آنها را تحت تاثیر قرار دهد و به همین دلیل غربالگری این گروه از نوزادان حائز اهمیت است.
محمودیان با بیان اینکه ایران جزو منطقه مدیترانه شرقی سازمان بهداشت جهانی است، توضیح داد: ایران جزو شش کشور منتخب منطقه مدیترانه شرقی سازمان بهداشت جهانی در حوزه سلامت گوش محسوب میشود و اقدامات درخشانی طی سالهای اخیر به منظور پیشگیری از کم شنوایی و ناشنوایی صورت گرفته است.
سمعک، وسیله حیاتی برای کم شنوایی
اهمیت شناسایی کم شنوایی نوزاد قبل از ۶ ماهگی
وی در بخش دیگر صحبت هایش با بیان اینکه سمعک یک وسیله حیاتی برای کم شنوایی است، گفت: سمعک، یک وسیله کمک شنوایی است و استفاده از این وسیله برای کودکانی که به کم شنوایی مادرزادی یا اکتسابی مبتلا هستند، «حیاتی» قلمداد میشود. شناسایی کودکان مبتلا به کم شنوایی یک امر ضروری است؛ این افراد باید در زمان طلایی یعنی «پیش از ۶ ماهگی» شناسایی شوند تا اقدامات مداخلهای برای آنها انجام شود. شناسایی هرچه سریعتر این گروه از کودکان سبب نجات آنها میشود و به راحتی میتوانند مسیر تکامل خود را طی کنند.
بیش از ۱۷ مرکز تخصصی کاشت حلزون شنوایی در کشور
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت با اینکه بیش از ۱۵هزار عمل تخصصی کاشت حلزون شنوایی انجام شده، خاطرنشان کرد: برخی کودکان نمیتوانند از سمعک استفاده کنند و در مسیر کاشت حلزون شنوایی قرار میگیرند. بیش از ۱۷ مرکز تخصصی در کشور حضور دارند که خدمات تخصصی کاشت حلزون شنوایی را انجام میدهند. متخصصان شنوایی سنجی و جراحان گوش، حلق و بینی در زمینه کاشت حلزون شنوایی با یکدیگر همکاری میکنند. اگرچه کاستی هایی در زمینه کاشت حلزون شنوایی وجود دارد اما در این عرصه جزو کشورهای پیشرو منطقه مدیترانه شرقی هستیم.
سن طلایی غربالگری شنوایی
وی با اشاره به ضرورت غربالگری شنوایی تصریح کرد: غربالگریهای مربوط به شنوایی باید در سنین مختلف انجام شود اما «پیش از یک ماهگی» (بدو تولد تا ۲۸ روزگی)، سن طلایی برای غربالگری شنوایی است تا هرگونه اختلال، آسیب و کم شنوایی شناسایی شده و پیش از سه ماهگی تشخیص قطعی انجام شود.
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت ادامه داد: پس از تشخیص قطعی، درمان و مداخلات لازم میبایست تا پیش از ۶ ماهگی انجام شود؛ اگر نوزاد به کم شنوایی مادرزادی مبتلا باشد، میبایست به وسیله «درمانهای با سمعک»، «درمان بخشی شنوایی»، «کاشت حلزون شنوایی» خدمات درمانی را ارائه داد.
کاهش سن مداخلات درمانی ناشنوایی در کشور
وی با بیان اینکه سن مداخلات درمانی کم شنوایی کاهش یافته، تصریح کرد: در گذشته، مداخلات درمانی مربوط به کم شنوایی کودکان در سنین ۳ تا ۴ سالگی اتفاق میافتاد اما در حال حاضر مداخلات درمانی تا پیش از یک سالگی انجام میشود.
او با بیان اینکه مسائل مربوط به سلامت گوش در نظام سلامت کشور ادغام یافته، اظهار کرد: به دلیل انجام غربالگریهای شنوایی و ثبت اطلاعات افراد در سامانههای الکترونیکی، سن مداخلات درمانی کم شنوایی کاهش یافته است.
ضرورت توجه به ۷ محور درباره سلامت گوش
وی با بیان اینکه سازمان بهداشت جهانی ۷ محور را درباره سلامت گوش مطرح کرده، اظهار کرد: اگر خواهان بازگرداندن افراد مبتلا به کم شنوایی به جامعه هستیم، میبایست ۷ محور سازمان بهداشت جهانی درباره سلامت گوش را رعایت کنیم. کم شنوایی و ریسک فاکتورهای آن میتوانند در هر سنی اتفاق افتد.
محمودیان با اشاره به جامعه آماری مبتلایان به کم شنوایی در کودکان بیان کرد: بررسیها بیانگر این است که نرخ ابتلای کودکان ۳ تا ۵ سال به کم شنوایی حدود سه درصد است؛ یعنی ۳ نفر از هر ۱۰۰ کودک ۳ تا ۵ ساله به کم شنوایی مبتلا است. علل عمده کم شنوایی کودکان ۳ تا ۵ ساله به دلیل «اوتیتها» است که مایع در گوش میانی آمده و سبب صدمات شنوایی میشود. نکته مهم و اساسی این است که این افراد باید به زودی شناسایی شوند.
آمار مبتلایان به کم شنوایی در سنین مختلف
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت ادامه داد: ابتلا به کم شنوایی در سنین ۷ تا ۱۸ سالگی حدود ۱.۵ درصد است. همچنین بررسیها بیانگر این است که جمعیت کشور نسبت به گذشته پیرتر شده و حدود ۱۰ میلیون سالمند در کشور حضور دارند. حدود ۴۲ درصد از جمعیت بالای ۶۵ سال کشور به کم شنوایی ناتوان کننده مبتلا هستند و به دلیل کم شنوایی خود در برقراری ارتباط ناتوان هستند. افرادی که در برقراری ارتباطات خود دچار مشکل شدهاند به سمعک نیاز دارند.
وی ادامه داد: همچنین آمار و آرقام بیانگر این است که ۱۰۰ درصد افراد بالای ۸۰ سال به کم شنوایی مبتلا هستند و درجاتی از ناشنوایی در این گروه سنی وجود دارد.
محمودیان درباره شیب کم شنوایی در کشور توضیح داد: میزان شیب کم شنوایی از ۳.۷ در هر ۱۰۰۰ تولد به میزان ۱۰۰ درصد در افراد بالای ۸۰ سال میرسد. با توجه به شیب شنوایی کشور، وزارت بهداشت نسبت به تدوین بستههای خدمتی به صورت گام به گام عمل کرده و این بستهها در حال ادغام در نظام سلامت است. یک فرد باید از نوزادی تا مرگ رصد شود؛ چرا که امکان بروز کم شنوایی در هر سنی از زندگی وجود دارد.
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت با اشاره به عوامل تهدیدکننده شنوایی توضیح داد: هنگامی که یک فرد وارد بازار کار میشود، سروصداهای شدید میتواند یک عامل تهدید کننده برای شنوایی باشد. کارگران مجموعههای صنعتی، افراد نظامی در معرض آسیبهای شنوایی قرار دارند؛ اگر این افراد از محافظ استفاده نکنند، بروز کم شنوایی یک مساله اجتناب ناپذیر برای آنها به حساب میآید.
تاثیر هدفون و هندزفری بر شنوایی
وی با اشاره به استفاده از هندزفری و تاثیر این وسیله بر شنوایی گفت: هدفونها و هندزفری یک تهدید برای کم شنوایی محسوب میشوند؛ به نحوی که این وسیلهها سبب رشد کم شنوایی شدهاند. ارائه بستههای آموزشی و ارتقاء سواد سلامت جامعه به طرق مختلف میتواند سبب آگاهی اقشار مختلف درباره اهمیت سلامت شنوایی شود. نه تنها ارائه بستههای آموزشی و ارتقاء سواد سلامت جامعه به طرق مختلف میتواند سبب آگاهی اقشار مختلف شود بلکه در صورت ابتلا به کم شنوایی درخواهند یافت که کم شنوایی خود را کتمان نکنند و به این موضوع رسیدگی کنند.
محمودیان با بیان اینکه «ارتباط» اساس زندگی انسانها است، توضیح داد: به واسطه پیشرفت علم، انسان با استفاده از سمعک یا کاشت حلزون شنوایی میتواند زندگی خود را نجات دهد و با دیگران ارتباط برقرار کنند.
هزینه بالای سمعک و پوشش بیمهای
وی با بیان اینکه پروتزهایی که به منظور اصلاح کم شنوایی استفاده میشوند ناجی زندگی افراد از منظر ارتباطی هستند، گفت: سمعک جزو موارد با تکنولوژی بالا است و فقط چند شرکت نسبت به تولید این وسیله اقدام میکنند. سمعک جزو موارد وارداتی است و دستخوش نوسانات نرخ ارز و تحریمها است. اگرچه تحریمها و نوسانات نرخ ارز بر حلزون شنوایی نیز اثرگذار است اما تاثیر این مولفهها بر سمعک بیشتر است.
کاشت رایگان حلزون شنوایی برای کودکان زیر ۷ سال
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت با بیان اینکه دولت در زمینه انجام اقدامات تشخیصی کم شنوایی و سمعک تمهیداتی اندیشیده است، اظهار کرد: بیمهها به واسطه تمهیدات دولت، حدود ۷۰ درصد از هزینه سمعک را تحت پوشش قرار میدهند. همچنین کاشت حلزون شنوایی برای کودکان کمتر از هفت سال به صورت کاملا رایگان انجام میشود و هزینه هر حلزون شنوایی حدود ۸هزار یورور است. دولت به منظور جلوگیری از ورود فشار به مردم نسبت به کاشت حلزون شنوایی به صورت رایگان اقدام میکند اما مردم در زمینه نگهداری از حلزون با چالش هایی مواجه هستند.
قیمت سمعک و پوشش بیمهای آن
وی ادامه داد: هزینه مربوط به سمعک نسبت به حلزون شنوایی برای مردم بیشتر است و بیمهها باید هزینههای بیشتری را متقبل شوند. قیمت هر سمعک به طور متوسط حدود ۲۰ میلیون تومان است. بیمهها ۷۰ درصد از هزینه پرداختی برای سمعک را پرداخت میکنند. بیمهها در ۱۰ سال یکبار هزینههای سمعک را پرداخت میکنند اما وزارت بهداشت خواسته است که بیمهها هزینههای مربوط به سمعک را هر ۵ سال یکبار پرداخت کنند.
این متخصص درباره سرانه سلامت مردم در حوزه سلامت گوش گفت: خوشبختانه سرانه سلامت مردم در حوزه گوش به واسطه اقدامات انجام شده، افزایش یافته است.