کلانشهر: بیش از ۶ هزار و ۵۰۰ مزرعه فعال آبزی پروری در گیلان وجود دارد که ۹۰ درصد این مزارع به پرورش ماهیان گرم آبی اختصاص دارد؛ علاوه بر آنها آب بندانهای استان نیز به مدار تولید ماهیان گرم آبی وارد شده است.
استان گیلان ۹ هزار هکتار آب بندان با کاربریهای مختلف دارد که باتوجه به کاهش تراز آب این آب بندانها در تابستان؛ کمتر از پنج هزار هکتار از آنها برای آبزی پروری مناسب است.
طبق گفته کارشناسان کیفیت ماهیان گرم آبی تولید شده در پهنههای آبی استان شرایط توسعه بازار ماهیان گرم آبی را فراهم کرده است و اکنون چهار گونه کپور تالابی، بیگ هد، فیتوفاگ و آمور گونه غالب صنعت آبزی پروری استان گیلان را تشکیل میدهند.
ماهیان گرم آبی به لحاظ داشتن گوشت بیشتر از محبوبترین ماهیان پرورشی ایران بویژه استانهای شمالی محسوب میشوند؛ این امر موجب شده این ماهیان از بازار پسندی بهتری برخوردار باشند به طوری که هم اینک بیشترین پهنههای آبی سه استان شمالی کشور به پرورش این ماهیان اختصاص دارد.
سهم ۸۷ درصدی ماهیان گرم آبی در تولیدات شیلاتی گیلان
مدیرکل شیلات استان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به سهم ۸۷ درصدی ماهیان گرم آبی در تولیدات شیلاتی استان گفت: از مجموع ۸۶ هزار تن تولیدات شیلاتی استان در سال ۱۴۰۳ سهم آبزی پروری ۸۶ درصد و سهم صید از دریا ۱۴ درصد است.
کوروش خلیلی تولیدات شیلاتی استان در بخش آبزی پروری را ۶۵ هزار تن اعلام کرد و افزود: شیلات استان با تولید سنتی ماهیان گرم آبی در قالب مزارع منفرد، رشد ۲ تا سه برابری تولید معمول در مزارع متراکم و تولید در منابع آبی و پهنههای آب بندانی توانست سهم ماهیان گرم آبی را در صنعت آبزی پروری استان به ۸۷ درصد برساند.
وی تصریح کرد: روند توسعه تولیدمتراکم ماهیان گرم آبی دراستان گیلان از سال ۱۳۹۹ با تولید ۵۰۰ تن آغاز و در سال ۱۴۰۲ به ۲ هزار تن رسید. در سال ۱۴۰۳ نیز با توسعه بازار ماهیان گرم آبی و افزایش کیفیت آن تولید این ماهیان به روش متراکم و نیمه متراکم به ۱۲ هزار تن افزایش یافت.
مدیرکل شیلات گیلان تولید ماهیان گرمابی در این استان را یک مزیت بر مبنای شرایط و اقلیم عنوان کرد و گفت: سهم بالای تولید این گونه نسبت به ماهیان سردآبی و خاویاری گواه این امر است.
وی اضافه کرد: شیلات استان از سال ۱۴۰۱ با پرداخت تسهیلات و مشوق هایی برنامه توسعه متراکم را به منظور افزایش کیفیت، بهینه سازی مصرف آب در واحد سطح و جهش تولید در دستور کار قرار داد.
وی اظهار کرد: بیش از ۹۰ درصد از مزارع آبزی پروری استان را مزارع پرورش ماهیان گرم آبی تشکیل میدهد و گیلان این ظرفیت را دارد که با افزایش مزارع تولید متراکم و رشد ۲ تا سه برابری تولید در این مزارع به رتبه نخست تولید ماهیان گرم آبی کشور برسد.
مدیر کل شیلات گیلان آینده صنعت آبزی پروری استان را با توسعه مزارع متراکم درخشان اعلام کرد و افزود: از مجموع نزدیک ۱۱ هزار هکتار اراضی پرورش ماهی استان ۹۵ درصد توسط بخش خصوصی به تولید ماهیان گرمابی (در قالب مزارع منفرد و منابع آبی) مشغول بوده و مابقی در حوزه بازسازی ذخایر و پرورش ماهیان سردآبی و خاویاری مورد استفاده قرار میگیرد.
وی گفت: هفت مرکز تکثیر بخش خصوصی نیز در استان بچه ماهیان گرم آبی مورد نیاز مزارع پرورش را تولید میکنند که علاوه بر تامین نیاز داخلی این بچه ماهیان به سایر استانها نیز صادر میشود.
خلیلی اظهار کرد: طبق آمار گمرک ایران و سازمان دامپزشکی سال گذشته حود هفت هزار تن انواع ماهی بصورت تازه و منجمد از این استان صادر شده است.
اجرای پایلوت قفسهای کم عمق در آب بندانها
مدیر کل شیلات گیلان از برنامه ریزی برای افزایش سهم ۱۰ درصدی تولید ماهیان گرمابی خبر داد و افزود: این رشد میتواند با اجرای قفسهای کم عمق در محدوده آب بندانها حاصل شود.
وی یاد آوری کرد: آب بندانها پهنههای بزرگی هستند که ظرفیت توسعه آبزی پروری دارند و میتوان با استقرار قفسهای کم عمق از آب بندانها برای متراکم سازی تولید بهره گرفت.
خلیلی اضافه کرد: استان گیلان ۹ هزار پهنه آب بندانی دارد که هدف گذاری اصلی این پهنهها تامین آب شالیکاران استان است و با توجه به شرایط زمانی تولید ماهی و ماهیت پرورش آن امکان پرورش ماهی در آب بندانهای استان که دارای عمق آب مناسب هستند، امکان پذیر است.
وی گفت: باتوجه به کاهش تراز آب این آب بندانها در تابستان کمتر از پنج هزار هکتار از آب بندانهای استان برای آبزی پروری مناسب است که از این ظرفیت ۳۰۰ هکتار امکان دسترسی آسان به برق دارند.
مدیرکل شیلات گیلان اظهار کرد: طی ۲ سال گذشته پرورش ماهی در آب بندانها از ۲ هزار هکتار به حدود سه هزار هکتار رسیده که قریب به ۱۰ درصد از آن به تولید ماهیان گرمابی استان اختصاص دارد.
وی افزود: با توجه به تاکید استاندار گیلان در استفاده از پهنههای آب بندانی مناسب آبزی پروری و افزایش تولید علاوه بر پهنههای فعالی که وجود دارد شیلات گیلان طرح استفاده از قفسهای کم عمق برای ایجاد تمرکز در تولید را در دستور کار قرار داد.
خلیلی تصریح کرد: شیلات درهمکاری مشترک با یکی از شرکتهای سازنده قفس که در استانهای کرمانشاه، اردبیل و آذربایجان قفس هایی برای استفاده در پشت سدها طراحی کرده است، به صورت پایلوت طرح قفسهای کم عمق را برای استفاده در آب بندانهای گیلان اجرا کرد.
مدیرکل شیلات گیلان اضافه کرد: طرح اولیه این قفسها به قطر ۱۶ متر با ظرفیت تولید هفت تن ماهیان گرم آبی از استان گیلان به شرکت سازنده پیشنهاد شد و نمونه آزمایشی آن در یکی از پهنههای چهار هکتاری دارای مجوز آبزی پروری گرم آبی در اواخر سال ۱۴۰۳ آماده و نصب شد.
وی تصریح کرد: این مهم برای ایجاد یک نمونه عملی از طرح و برای تمرکز تولید در پهنههای آبی بزرگ با هدف توسعه آبزی پروری در آب بندانهای مستعد انجام میشود و با حمایت معاون هماهنگی اقتصادی استان اعتبار و تسهیلات لازم نیز برای توسعه تولید در سال ۱۴۰۴ به این امر اختصاص یافت.
خلیلی افزود: قفسهای کم عمق این امکان را در اختیار تولید کننده قرار میدهد که در سطوح کوچک بصورت متراکم تولید داشته باشند؛ در حوزه آب بندانها در حال حاضر حدود ۶ هزار تن ماهی گرم آبی تولید میشود که میتوان با استقرار این قفسها در آب بندانهای جدید علاوه بر افزایش تولید در واحد سطح متمرکزتر تولید کنند.
در سال ۱۴۰۳ از مجموع ۸۶ هزار تن تولید شیلاتی استان ۷۵ درصد را ماهیان گرم آبی(چهار گونه کپور تالابی، بیگ هد، فیتو فاگ و آمور)، ۱۴درصد فعالیت صید و صیادی و دریا محور، هفت درصد ماهیان سردآبی(قزل آلا) و حدود چهار درصد را نیز ماهیان خاویاری تشکیل داده است.