کلانشهر: در پی اختلافاتی که در موضع ایران و آمریکا در زمینه شیوه محدودسازی برنامه هستهای ایران به وجود آمده، «وندی شرمن» معاون سیاسی پیشین وزیر امور خارجه آمریکا در دولت «باراک اوباما» که ریاست هیات مذاکره کننده واشنگتن را در زمان مذاکرات توافق هستهای ۲۰۱۵ بر عهده داشت، گفت که متقاعد کردن ایران به «برچیدن برنامه هستهای خود و صرف نظر کردن از غنی سازی اگرچه ایده آل به نظر میرسد، غیرممکن است.»
خبرگزاری رویترز با انتشار این مطلب نوشته شرمن در این باره بیان کرد: این یعنی آنها به یک بن بست میرسند و با احتمال جنگ مواجه خواهیم شد که صراحتا فکر نمیکنم رئیس جمهور ترامپ به دنبال آن باشد چراکه او در کارزارهای انتخاباتیاش خود را به عنوان رئیس جمهور صلح تبلیغ کرده است.
ایران و آمریکا تاکنون چهار دور مذاکرات غیرمستقیم را با میانجی گری عمان برای رسیدگی به مسئله برنامه هستهای ایران انجام دادهاند. طرفین به طور کلی روند این مذاکرات را خوب ارزیابی کرده و گفتهاند ایدههای مفیدی در جریان گفت وگوها مطرح شده و جریان مذاکرات از کلیات فاصله گرفته است.
در این میان، مقامهای آمریکایی به ویژه پس از دور سوم مذاکرات مدعی شدند که ایران به عنوان تنها کشور فاقد سلاح هستهای پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی(ان پی تی) حق غنی سازی ندارد و اگر خواهان استفاده از انرژی هستهای است، میتواند سوخت مورد نیاز رآکتورهای خود را از کشوری ثالث وارد کند.
با وجود این که مقامهای ایرانی تاکید کردهاند غنی سازی طبق پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی حق مسلم ایران و غیرقابل مذاکره است و ایران وارد کردن سوخت هستهای از کشورهای خارجی را نخواهد پذیرفت، «استیو ویتکاف» مذاکره کننده ارشد رئیس جمهور آمریکا که مسئول مذاکرات غیرمستقیم واشنگتن با ایران است، در گفت وگویی با شبکهای بیسی نیوز بیان کرد: ما خط قرمز واضحی داریم که غنی سازی است. ما حتی نمیتوانیم اجازه یک درصد ظرفیت غنی سازی را بدهیم. ما پیشنهادی به ایرانیها ارائه ردهایم که فکر میکنیم بدون بیاحترامی به آنها به بخش هایی از این مسئله میپردازد. بنابراین، این حائز اهمیت است. ما میخواهیم در این زمینه به راهکاری دست پیدا کنیم و فکر میکنیم که میتوانیم.
او افزود: اما همه چیز از دیدگاه ما، با توافقی آغاز میشود که شامل غنی سازی نیست. نمیتوانیم چنین چیزی داشته باشیم چراکه غنی سازی امکان تسلیحاتی سازی(برنامه هستهای) را فراهم میکند. ما اجازه رسیدن یک بمب به اینجا را نمیدهیم.
«اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه ایران درباره موضوع غنی سازی گفت: ما در مورد غنی سازی در داخل خاک ایران از کسی اجازه نمیگیریم و آمریکا در جایگاهی نیست که در مورد حق یک کشور در ارتباط با این موضوع که در معاهده منع اشاعه نیز آمده است بخواهد مجوز صادر کند یا نه. این سفسطه آگاهانه و برای تحریف افکار عمومی است که گفته میشود هر کشوری به دنبال غنی سازی است به دنبال اهداف غیرصلح آمیز است، چرا که کشورهایی وجود دارند که غنی سازی انجام میدهند ولی سلاح هستهای ندارند.
بقائی با تاکید مجدد مبنی بر اینکه «برنامه هستهای ایران کاملا صلح آمیز است و موضوع غنی سازی حقی است که در معاهده منع اشاعه نیز به رسمیت شناخته شده است»، گفت: از طرف دیگر شما نمیتوانید در عین حال که متحد شما در منطقه از سلاحهای کشتار جمعی و هستهای برخوردار است و اقدام به اشغالگری میکند، آن را نادیده بگیرید و از کشوری که عضو معاهده منع اشاعه است و سابقه هیچ گونه تعرضی ندارد و برنامه هستهای اش صلح آمیز است انتظار داشته باشید که برنامه هستهای خود را تعطیل کند. این یک درخواست غیرمنطقی و غیرقانونی است.
رویترز در ادامه نوشت: حتی با وجود حل وفصل اختلفات بر سر غنی سازی، لغو تحریمها نیز مسئله دشواری است. آمریکا لغو تدریجی تحریمهای هستهای را ترجیح میدهد، در حالی که تهران خواستار لغو یک باره تمامی تحریمها است.
شرمن در پاسخ به این که گزینههای ایران در صورت با شکست مواجه شدن مذاکرات عمان چه خواهد بود، او بیان کرد که تهران احتمالا «به دور زدن تحریمها و فروش نفت، عمدتا به چین، هند و بقیه ادامه خواهد داد.»