کلانشهر: بسیاری از ما عادت کردهایم پادکستها، کتابهای صوتی و سایر محتوای آنلاین را با سرعت پخش بالاتر گوش دهیم.
برای جوانان، تماشای محتواها با سرعت بالاتر ممکن است حتی به امری عادی تبدیل شده باشد. برای مثال، نظرسنجی از دانشجویان کالیفرنیا نشان داد ۸۹ درصد از آنها سرعت پخش ویدئوهای آموزشی آنلاین را تغییر میدهند و همچنین مقالات متعددی در رسانهها درباره رواج تماشای ویدئوها با سرعت بالاتر منتشر شده است.
تماشای ویدئوها یا شنیدن محتوا با سرعت بیشتر باعث میشود در زمان مشخص، محتوای بیشتری ببینید یا بشنوید. همچنین میتوانید بخشی از محتوا را چند بار تکرار کنید تا بهتر متوجه شوید و از آن استفاده کنید.
تماشای ویدیوها با سرعت بالا، زمان بیشتری برای تمرین و مرور فراهم میکند، اما ممکن است توانایی یادآوری را کاهش دهد
افزایش سرعت میتواند به ویژه در شرایط آموزشی بسیار مفید باشد، چون ممکن است فرصت بیشتری برای تثبیت مطالب، انجام تمرینها و آزمونهای آزمایشی آزاد شود. تماشای سریع هم میتواند راه خوبی باشد تا توجه و تمرکز خود را در تمام مدت حفظ کنید و از پراکنده شدن ذهن جلوگیری شود.
اما آیا تماشای ویدئوها یا شنیدن محتوا با سرعت بیشتر معایبی هم دارد؟ وقتی کسی اطلاعاتی را میشنود، مغز او این اطلاعات را ابتدا رمزگذاری، سپس ذخیره و در نهایت هنگام نیاز آنها را بازیابی (یادآوری) میکند.
هنگامی که فرد در حال شنیدن گفتار است، مغز باید ابتدا کلمات را از جریان صوتی ورودی استخراج و سپس به صورت هم زمان معنای آنها را از حافظه بازیابی کند تا بتواند محتوای گفته شده را بفهمد.
به طور کلی، سرعت صحبت کردن افراد حدود ۱۵۰ کلمه در دقیقه است؛ اما افزایش این سرعت به ۳۰۰ یا حتی ۴۵۰ کلمه در دقیقه همچنان در محدودهای است که میتوان آن را قابل فهم دانست. اما سؤال اصلی بیشتر درباره کیفیت و دوام خاطراتی است که در ذهن ما شکل میگیرند.
وقتی اطلاعات جدید را به ذهن خود وارد میکنیم، اول به طور موقت در جایی به نام «حافظه کاری» نگه داشته میشوند. در این حافظه، اطلاعات بخش بندی و با هم ترکیب و تغییراتی روی آنها اعمال میشود تا آماده انتقال به حافظه بلندمدت شوند؛ جایی که مغز اطلاعات را برای مدت طولانی نگهداری میکند.
از آنجایی که ظرفیت حافظه کاری ما محدود است، اگر اطلاعات زیادی خیلی سریع وارد شود، ممکن است این ظرفیت پر شود. این موضوع باعث فشار بیش از حد ذهنی و ازدست رفتن بخشی از اطلاعات میشود.
تماشای سریع و یادآوری اطلاعات
مطالعهای از نوع فراتحلیل که سال جاری در مجله ی Educational Psychology Review منتشر شد، ۲۴ پژوهش درباره یادگیری با دیدن ویدیوهای آموزشی را بررسی کرد. در این مطالعات، معمولا دو گروه شرکت کننده وجود داشتهاند: یک گروه ویدیوها را با سرعت عادی تماشا کردهاند و گروه دیگر همان ویدیوها را با سرعتی بالاتر دیدهاند. هدف بررسی این موضوع بوده است که آیا تماشای ویدیوها با سرعت بالاتر بر یادگیری تاثیر دارد یا خیر.
مشابه کارآزماییهای تصادفی کنترل شده که برای ارزیابی درمانهای پزشکی به کار میروند، شرکت کنندگان به طور تصادفی در دو گروه تقسیم بندی شدند. سپس هر دو گروه پس از مشاهده ویدئو، آزمون یکسانی را انجام دادند تا مشخص شود چقدر مطلب را یاد گرفتهاند. در این آزمونها شرکت کنندگان باید اطلاعات را به خاطر میآوردند یا با سوالات چندگزینهای پاسخ میدادند. برخی آزمونها نیز شامل هر دو مورد میشدند.
مغز در برابر هجوم سریع اطلاعات، ممکن است دچار فشار شناختی شده و بخشی از دادهها را از دست بدهد
افزایش سرعت پخش تاثیر منفی بر عملکرد شرکت کنندگان در آزمونها داشت. در سرعتهای تا ۱٫۵ برابر، کاهش عملکرد بسیار کم بود، اما در سرعتهای ۲ برابر و بیشتر، تاثیر منفی قابل توجه بود.
نتایج را به طور ساده این طور میتوان توضیح داد: اگر به طور معمول دانشجویان در آزمون نمرهای حدود ۷۵ درصد بگیرند، با افزایش سرعت ویدئو تا ۱٫۵ برابر، نمره شان به طور متوسط ۲ درصد کمتر میشود که تاثیر کمی است. اما اگر سرعت پخش را به ۲٫۵ برابر برسانند، نمره شرکت کنندگان به طور متوسط ۱۷ درصد کمتر خواهد شد که افتی قابل توجه است.
افراد مسن
جالب است که یکی از پژوهشهای بررسی شده در فراتحلیل، افراد مسن (سنین ۶۱ تا ۹۴ سال) را نیز مطالعه کرد و نشان داد که این گروه نسبت به افراد جوانتر (۱۸ تا ۳۶ سال) بیشتر تحت تاثیر تماشای محتوا با سرعتهای بالاتر قرار میگیرند. این موضوع ممکن است نشان دهنده کاهش ظرفیت حافظه در افراد سالم مسن باشد و پیشنهاد میکند که آنها بهتر است برای جبران این موضوع، محتوا را با سرعت عادی یا حتی کندتر مشاهده کنند.
هنوز مشخص نیست آیا تماشای مکرر با سرعت بالا میتواند اثرات منفی این فرایند را کاهش دهد یا خیر. ممکن است افراد جوان به دلیل تجربه بیشتر در تماشای محتوا با سرعت بالا، بهتر بتوانند با این شرایط کنار آمده و تاثیر منفی کمتری را تجربه کنند.
این موضوع نیز هنوز مشخص نیست که دیدن ویدیوها با سرعت بالاتر، در طولانی مدت چه تاثیری روی عملکرد ذهن و فعالیت مغز دارد. ممکن است این تاثیرات مثبت باشند و فرد بتواند بهتر با بار شناختی بیشتر کنار بیاید و اطلاعات زیادی را به طور هم زمان پردازش کند. از طرفی ممکن است تماشای ویدیوها با سرعت بالاتر باعث خستگی ذهنی بیشتری شود، چون مغز باید اطلاعات بیشتر را سریعتر پردازش کند.
حتی اگر دیدن ویدیو با سرعت ۱٫۵ برابر سرعت عادی باعث نشود که حافظه ما ضعیف یا بهتر شود، باز هم شواهد نشان میدهد که سرعت بالاتر، ممکن است از جذابیت تجربه تماشای ویدیو بکاهد. اگر تماشای ویدیو با سرعت بالا کمتر لذت بخش باشد، ممکن است افراد انگیزه کمتری داشته باشند و بهانهای برای توقف یادگیری پیدا کنند. از طرف دیگر، از آنجایی که پخش ویدیو با سرعت سریعتر در میان مردم رایج شده است، احتمالا وقتی افراد به این روش عادت کنند، مشکل خاصی پیش نمیآید. دانشمندان امیدوارند در پژوهشهای آینده به درک این موضوع نزدیکتر شوند که این تغییرات روی یادگیری و مغز چه تاثیری دارند.