کلانشهر: رئیس انجمن علمی سالمندان ایران ضمن هشدار نسبت به روند پرشتاب سالمندی جمعیت کشور گفت: طبق پیش بینیها، تا سال ۱۴۳۰ از هر سه ایرانی، یک نفر بالای ۶۰ سال خواهند بود و جمعیت سالمندان ایران از ۹ میلیون نفر فعلی به بیش از ۲۷ میلیون نفر خواهد رسید.
احمد دلبری با اشاره به دادههای رسمی و تحلیلهای جمعیت شناسی اظهار کرد: دو برابر شدن جمعیت سالمندان در کشورهای توسعه یافته حدود ۱۰۰ سال طول کشیده، اما در ایران این تغییر ساختاری تنها طی ۴۰ سال رخ میدهد. اگر امروز برای این روند برنامه ریزی نکنیم، فردا با بحرانهای جدی اجتماعی و اقتصادی روبه رو خواهیم شد.
وی با اشاره به افزایش نرخ امید به زندگی در کشور افزود: امید به زندگی در ایران به حدود ۷۵ سال رسیده، اما صرف افزایش طول عمر انسانها کافی نیست. باید کیفیت زندگی سالمندان همزمان ارتقاء یابد. در سال ۱۳۵۵ فقط ۵ درصد جمعیت کشور را سالمندان بالای ۶۰ سال تشکیل میدادند، اما اکنون این عدد به بیش از ۱۱ درصد رسیده است.
دلبری، تنهایی و انزوای سالمندان را یکی از جدیترین بحرانهای پیش رو دانست و تصریح کرد: در حال حاضر حدود ۸۰ تا ۹۰ هزار سالمند مجرد در کشور داریم که پیش بینی میشود این رقم تا سال ۱۴۳۰ به بیش از ۲.۵ میلیون نفر برسد. روند تجرد قطعی، کاهش فرزندآوری و کوچک شدن خانوادهها، این بحران را تشدید خواهد کرد.
وی با هشدار نسبت به وضعیت اجتماعی سالمندان افزود: ما به سمتی در حال حرکت هستیم که میلیونها سالمند در آینده نه فرزند دارند، نه بیمه، نه مسکن و نه مستمری. این واقعیت میتواند به موجی از نارضایتی اجتماعی، فقر سالمندی و فرسایش روانی منجر شود.
به گفته دلبری، پس از سالها پیگیری تخصصی، دولت در نهایت به هشدارها توجه نشان داده و کمیته سالمندی در معاونت اول ریاست جمهوری تشکیل شده است. سازمان بهزیستی نیز به عنوان دبیرخانه شورای ملی سالمندی مأموریت یافته است. نخستین جلسه این شورا در تاریخ ۲۳ بهمن ماه برگزار شد، در حالی که طبق آیین نامه سال ۱۳۸۳، این شورا باید هر شش ماه یک بار برگزار میشد.
وی در ادامه افزود: در قالب طرحهای کوتاه مدت، طرح «بهزیست محله» با هدف ایجاد پاتوقهای فرهنگی و اجتماعی برای سالمندان در ۷۳۰ منطقه آموزشی کشور در حال اجراست. این طرح با مشارکت وزارت آموزش وپرورش پیاده سازی میشود و میتواند بخشی از کمبودهای فرهنگی و روانی را جبران کند.
رئیس انجمن علمی سالمندان ایران با اشاره به لزوم تغییر نگاه به مفهوم بازنشستگی گفت: میانگین بازنشستگی در کشور ما ۵۲ سال است، در حالی که امید به زندگی به ۷۵ تا ۷۶ سال رسیده است. یعنی بیش از یک سوم عمر افراد پس از بازنشستگی باقی میماند. این دوره باید با برنامه ریزی، آموزش و معنا همراه شود.
او تأکید کرد: در بسیاری از کشورها، فرآیند بازنشستگی به صورت تدریجی انجام میشود و آموزش هایی با حجم چند هزار ساعت برای آمادگی روانی، اجتماعی و سبک زندگی جدید ارائه میشود. ما نیز باید به این سمت حرکت کنیم.
دکتر دلبری با بیان اینکه موضوع سالمندی تنها به سازمان بهزیستی مربوط نیست، گفت: سه قوه مجریه، مقننه و قضائیه باید در این حوزه پای کار بیایند و همان طور که برای جوانی جمعیت بسیج ملی شکل گرفت، در حوزه سالمندی نیز باید عزم حکومتی شکل بگیرد.
وی در پایان این گفت وگو هشدار داد: اگر امروز اقدام نکنیم، فردا بسیار دیر خواهد بود. سالمندی پدیدهای نوظهور و پیچیده است که بدون سیاست گذاری کلان، سرمایه گذاری جدی و مشارکت مردمی، به بحرانی تبدیل خواهد شد که آینده اجتماعی کشور را تحت تأثیر قرار میدهد.