کلانشهر: چروکهای کنار چشم که با نام «خطوط خنده» شناخته میشوند، رازهای مهمی را در خود پنهان کردهاند. پژوهشی نوین با بررسی پوست افراد در بازه ی سنی گسترده، نشان داده است که درک عمیقتر فرآیند چروک شدن پوست، با ارزیابی مؤثر محصولات ضدپیری و درک بیماریهای پوستی، راه را برای مراقبت بهتر از پوست هموار میکند.
به گزارش ساینس آلرت، پژوهش تازهای از دانشگاه بینگهامت در نیویورک، نشان میدهد که کشش و رهایی مکرر پوست در طول زمان، دقیقاً همان نقشی را دارد که فرسایش و ایجاد چین و چروک روی شلوار جین محبوبتان ایفا میکند. به عبارت بهتر، کششهای مکرر و طبیعی پوست درطول زمان، درست مانند چین وچروکهای پارچه، باعث شکل گیری خطوط چروک میشود.
در مطالعه، پوست گروهی از افراد ۱۶ تا ۹۱ ساله زیر ذره بین رفت. محققان با استفاده از دستگاهی به نام تنسومتر کم نیرو، فشارهای طبیعی روزمره روی پوست را بازسازی و تغییرات آن را زیر میکروسکوپ بررسی کردند. نتایج نشان داد که با افزایش سن، واکنش پوست به کششها شدت میگیرد و همین امر نیز باعث پیدایش چین و چروک میشود.
پوست ما همیشه در حالتی نیمه کشیده قرار دارد و این حالت با گذر زمان تغییر میکند. لایه ی بیرونی پوست که به لایه شاخی معروف است، به مرور سختتر، در حالی که لایههای زیرین نرمتر میشوند. این نرم ترشدن ناشی از کاهش تراکم شبکه کلاژن است؛ ساختاری که نقش ستون فقرات پوست را بازی میکند.
نکته مهم دیگر، کاهش حجم پوست در طول زمان است که بر اثر دفع مایعات رخ میدهد. این خاصیت که در علم پوست با اصطلاح «پروالاستیسیته» شناخته میشود، به تشدید چین و چروکها کمک میکند و تا پیش از مطالعه ی جدید، به این شکل ثبت نشده بود.
گای جرمن، مهندس زیست پزشکی، پدیده پروالاستیسیته را با نمونه ی پلاستیسین (خمیر چرب مدل سازی) توضیح میدهد: «وقتی پلاستیسین را کش میدهید، هم در جهت کشش کشیده میشود و هم در جهت عمود بر آن باریکتر میشود. پوست هم همین واکنش را دارد.» با افزایش سن، انقباض پوست شدیدتر میشود و اگر این انقباض بیش از حد رخ دهد، پوست چین میخورد و چروکها شکل میگیرند.
استفاده ی منظم از ضدآفتاب میتواند جلوی آسیبها را بگیرد
درک عمیقتر از ویژگیها و تغییرات پوست با گذشت زمان، فقط به شناخت منشأ چروکها محدود نمیشود. این دانش به متخصصان امکان میدهد بیماریهای مختلف پوستی را بهتر درک و درمان کنند. محققان میگویند یافتههای این پژوهش میتواند کاربردهایی فراتر از پوست داشته باشد. به عنوان نمونه، روشهای مشابه ممکن است برای مطالعه ی چین وچروکهای مغز نیز به کار رود.
از سوی دیگر، نتایج میتواند معیارهای بهتری برای مراقبت از پوست و ارزیابی واقعی اثر محصولات ضدپیری در اختیار ما بگذارد؛ چیزی که در بازار پررقابت و شلوغ امروز اهمیت زیادی دارد. این پژوهش همچنین به رابطه ی میان پیری طبیعی پوست و آسیبهای ناشی از تابش فرابنفش خورشید (UV) اشاره میکند. استفاده منظم و صحیح از ضدآفتاب، به ویژه برای کسانی که زمان زیادی را در فضای باز میگذرانند، میتواند جلوی این آسیبها را بگیرد.
گای جرمن تأکید میکند: «اگر سالها در فضای باز کار کردهاید، احتمالاً پوستتان پیرتر و چروکیدهتر از کسی است که شغل اداری دارد.»
مطالعه در مجله the Mechanical Behavior of Biomedical Materials منتشر شده است.