اختصاصی کلانشهر: با گذشت بیش از یک سال از آغاز به کار دولت مسعود پزشکیان و استقرار هادی حق شناس در جایگاه استاندار گیلان، اکنون زمان آن رسیده است که با نگاهی واقع بینانه، عملکرد مدیریت اجرایی استان بررسی شود؛ استانی که با ظرفیتهای گوناگون طبیعی، کشاورزی، اقتصادی و فرهنگی، همواره در کانون توجه ملی قرار داشته اما هنوز نتوانسته است از این ظرفیتها بهرهای متناسب ببرد.
گیلان، سرزمین فرصتهای ناتمام
گیلان، با طبیعتی بیبدیل، سواحل گسترده کاسپین، زمینهای حاصلخیز و مرز مشترک با کشورهای حاشیه دریای شمال، از مهمترین استانهای ایران است که ظرفیت تبدیل شدن به محور توسعه پایدار و ترانزیتی را دارد.
با این حال، در یک سال گذشته نیز، بخش قابل توجهی از پروژهها و برنامههای توسعهای استان گام هایی کُند داشتهاند.
گیلان استانی است که هم مرزِ آبی دارد و هم مرز زمینی؛ استانی که میتواند به الگوی توسعه شمال کشور بدل شود. بهره گیری از فرصت همسایگی با کشورهای روسیه و جمهوری آذربایجان و دسترسی به مسیرهای بین المللی دریای کاسپین و بندر انزلی، میتواند سهم گیلان را در تجارت خارجی و توسعه منطقهای افزایش دهد.
هرچند نمیتوان تاثیر تحریمهای اقتصادی بین المللی را نادیده گرفت، اما با توجه به روابط سیاسی مناسب ایران با همسایگان شمالی، انتظار میرود مدیریت اجرایی استان، از این ظرفیتهای ژئو اکونومیک برای بهبود وضعیت معیشتی مردم بهره گیرد؛ به گونهای که کشاورزان ناچار نباشند زمینهای حاصلخیز خود را بفروشند یا تغییر کاربری دهند.
کشاورزی و اقتصاد محلی،فرصت هایی که نباید از دست برود
محصولاتی همچون برنج، چای، بادام، فندق، گل گاوزبان و کیوی صادراتی، سرمایههای طبیعی گیلان هستند که در صورت برنامه ریزی درست، میتوانند استان را به قطب صنایع تبدیلی و صادرات کشاورزی کشور تبدیل کنند.
با این حال، هنوز بخش عمدهای از این تولیدات به شکل خام صادر میشود و ارزش افزودهای متناسب نصیب کشاورزان و تولیدکنندگان نمیشود. نبود زیرساختهای فرآوری، بازاریابی بین المللی و ناپایداری در سیاستهای حمایتی، موجب شده کشاورزی گیلان از جایگاه واقعی خود فاصله بگیرد.
گردشگری که میتواند رونق بیاورد
تنوع غذایی، آیینهای بومی و طبیعت سرسبز گیلان، ظرفیت هایی است که در صورت بهره برداری صحیح، میتواند چهره اقتصادی استان را دگرگون کند. ثبت جهانی تنوع خوراک گیلانی در فهرست یونسکو فرصتی بیبدیل برای توسعه گردشگری غذایی و فرهنگی است.
با این وجود، بسیاری از فعالان محلی معتقدند که سیاست گذاریها در این حوزه هنوز از حد شعار فراتر نرفته و سرمایه گذاری در اقامتگاهها، بازارچههای صنایع دستی و مسیرهای گردشگری روستایی به کُندی پیش میرود و یا نهایتا به ساخت چند سفره خانه و آلاچیق و دست سازههای معمولی صنایع دستی محدود مانده است.
حمل ونقل و پروازهای بین المللی؛ گامی در مسیر اتصال
در حوزه حمل ونقل، یکی از اقدامات قابل توجه استاندار گیلان، پیگیری توسعه و افزایش پروازهای بین المللی فرودگاه سردارجنگل رشت بوده است. در ماههای اخیر، چند پرواز مستقیم بین رشت و مقاصدی در عراق و روسیه برقرار شده و مذاکرات برای گسترش این خطوط ادامه دارد.
این اقدام هرچند گامی مثبت است، اما باید در چارچوبی پایدار و هدفمند دنبال شود تا گیلان به دروازهای واقعی برای ارتباطات تجاری و گردشگری شمال ایران تبدیل شود، نه صرفاً نمادی تبلیغاتی.
تنِ زخمی طبیعت گیلان
در میان همه ظرفیتها، وضعیت محیط زیست گیلان همچنان یکی از نگران کنندهترین مسائل است. تالاب انزلی، رودخانههای آلوده، فاضلاب شهری و بحران پسماند سراوان و اکثر روستاهای گیلان به معضلات مزمنی تبدیل شدهاند که حل آنها نیازمند تصمیمهای ملی، بودجه پایدار و اراده مدیریتی بالاست.
یکی از ویژگیهای مثبت حق شناس طی یک سال گذشته توجه دقیق به بحران محیط زیستی گیلان است. تقریبا او در تمام سخنرانیهای روزمرهاش نسبت به این موضوع هشدار داده و تلاش کرده است نظر مقامات ملی را برای ساماندهی فاضلاب روستایی و شهری گیلان، احیای تالاب انزلی جلب کند.
به گفته استاندار گیلان روزانه ۳۸۰ هزار متر مکعب فاضلاب انسانی از رودخانههای گیلان مستقیماً به تالاب انزلی سرازیر میشود، که موجب کاهش زایش طبیعی ماهیان دریای کاسپین شده است.