کلانشهر: سرهنگ رابعه جوانبخت، رئیس اداره تصادفات پلیس راهور تهران بزرگ، با تأکید بر نقش حیاتی «درک خطر» در پیشگیری از تصادفات، عابران پیاده را کم آگاهترین گروه ترافیکی در مواجهه با خطرهای محیطی دانست و بر لزوم آموزشهای هدفمند برای ارتقای رفتار ایمن تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت درک خطر در رفتار ایمن رانندگی افزود: درک خطر یکی از پایههای اصلی پیشگیری از تصادفات است و به توانایی فرد در شناسایی، ارزیابی و واکنش به خطرهای بالقوه محیطی اطلاق میشود. این توانایی بسته به شرایط و ویژگیهای فردی، در افراد مختلف متفاوت است.
جوانبخت ادامه داد: درک خطر به معنای پیش بینی خطر است، نه ترس از آن. فردی که بتواند خطرهای بالقوه را که هنوز به واقعیت نرسیدهاند تشخیص دهد، میتواند با رفتار مناسب از وقوع حوادث جلوگیری کند.
وی در تشریح عوامل مؤثر در شکل گیری تصادفات گفت: زنجیره انسان، راه، وسیله نقلیه و شرایط محیطی چهار ضلع اصلی حوادث ترافیکی هستند. درک خطر در این میان در دسته خطاهای انسانی قرار میگیرد و نقش تعیین کنندهای دارد.
سرهنگ جوانبخت در پاسخ به اینکه چرا درک خطر اهمیت دارد، توضیح داد: رانندگانی که خطر را زودتر تشخیص دهند و آن را پیش بینی کنند، فرصت بیشتری برای واکنش دارند. آنها محیط پیرامون را رصد کرده و تصمیمات بهتری در شرایط بحرانی میگیرند که به حفظ جان خود و دیگران کمک میکند.
وی درباره عوامل مؤثر بر درک از خطر گفت: تجربه رانندگی یکی از مهمترین عوامل است. رانندگانی که تجربه و مهارت بیشتری دارند، خطرهای بالقوه را بهتر شناسایی کرده و واکنش مناسب تری نشان میدهند. همچنین سن و ویژگیهای فردی نیز تأثیرگذارند؛ به طوری که رانندگان جوان معمولاً درک خطر کمتری دارند و رفتارهای پرخطر بیشتری از خود نشان میدهند. متأسفانه برخی از آنها بدون داشتن گواهینامه یا مهارت کافی پشت فرمان مینشینند که منجر به تصادفات شدیدتر میشود.
جوانبخت افزود: جنسیت نیز در این زمینه مؤثر است. خانمها معمولاً درک از خطر بالاتری دارند و تحلیل و ارزیابی بهتری از موقعیتهای خطرناک انجام میدهند، در حالی که آقایان به دلیل ریسک پذیری بیشتر، تمایل بیشتری به مواجهه با خطر دارند.
وی در جمع بندی سخنان خود اظهار داشت: راننده خوب کسی است که خطرها را پیش بینی کرده و برای آنها برنامه ریزی میکند. چنین فردی به جای ترس، تصمیمات محتاطانه تری میگیرد. اما درک خطر پایینتر باعث بروز رفتارهای پرخطر مانند سرعت غیرمجاز، سبقت نابجا و عبور از چراغ قرمز میشود که پیامدهای ناگواری به همراه دارد.
در پایان، سرهنگ جوانبخت به راهکارهای افزایش درک خطر اشاره کرد و گفت: شبیه سازی موقعیتهای خطر، آموزش تصویری از تصادفات واقعی، تحلیل رفتارهای پرخطر در کلاسهای آموزشی و استفاده از آزمونهای درک خطر از جمله روش هایی هستند که میتوانند به شکل گیری رفتار ایمن در ناخودآگاه افراد، به ویژه در سنین پایین، کمک کنند و از وقوع تصادفات پیشگیری کنند.