کلانشهر: افزایش تورم در سایه تحریمها موضوعی غیرقابل پیش بینی نیست با این وجود برخی کارشناسان اقتصادی معتقدند با توجه به آمارهای اقتصادی، دولت باید هر چه سریعتر در این زمینه برنامهای ارائه دهد. بر اساس دادههای مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرف کننده در مهرماه امسال به 403.8 واحد رسید. این در حالی است که در آخرین ماه قبل از آغاز فعالیت دولت چهاردهم، این شاخص رقم 255.2 واحد را ثبت کرده بود. کوچک شدن سفرههای مردم و حذف برخی اقلام خوراکی از آن نیز نگرانی هایی را برای اقشار آسیب پذیر جامعه ایجاد کرده است.
یعقوب اندایش، رئیس انجمن اقتصاد ایران و اقتصاددان به بررسی این وضعیت پرداخته است:
60 درصد جامعه کالری روزانه استاندارد را دریافت نمیکنند
یعقوب اندایش گفت: «واقعیت این است که در حال حاضر بر اساس آمار هزینه خانوار مرکز آمار، حدود 6 دهک از جامعه 2100 کالری روزانه استاندارد را دریافت نمیکنند. این وضعیت به معنای فقر و گرسنگی است. این 6 دهک یعنی حدود 60 درصد از جامعه. بنابراین واقعیت جامعه دقیقا نشان دهنده یک مشکل بزرگ در این بخش است. البته این موضوع به این معنا نیست که قطعا پولی برای خرید اقلام خوراکی ندارند بلکه به این معناست که چارهای ندارند جز این که بخشی از هزینه خوراک را صرف آموزش فرزندان خود یا هزینههای حمل و نقل روزانه به سمت محل کار یا سایر نقاط و بهداشت و سلامت کنند. اما این که ناگهان و بدون مقدمه فکر کنیم میتوانیم مشکل فقر و گرسنگی در جامعه را حل کنیم اشتباه است. درواقع باید یک پله به عقب برگشته و به معضل تورم فزاینده کشور اشاره کنیم.»
وی افزود: «تا زمانی که اصل تورم در کشور حل نشود، مشکل قیمت اقلام خوراکی و سایر مشکلات مشابه در کشور هست و خواهد بود.در نهایت نیز مشکلات در یک بخش متمرکز شده و سر باز میکند. برای مثال اخیرا میبینیم که صحبت از افزایش قیمت حاملهای انرژی مطرح میشود. اما با توجه به این که با مشکل تورم رو به رو هستیم این افزایش قیمت جواب نمیدهد و با توجه به نسبی بودن قیمتها و مشکل دستمزدها در نهایت فشار اصلی روی مردم وارد میشود. درواقع دخالتهای قیمتی دولت، فقط در حد مُسَکِن موقتی است. حتی همین بنزینی که قیمت آن افزایش داده نشده است، اگر در طول سالها و به شکل تدریجی افزایش قیمت داده میشد، اکنون با مشکل مواجه نمیشدیم و یک پذیرش نسبی هم درباره قیمت بنزین در جامعه ایجاد میشد و مردم نیز فشار مضاعف متحمل نمیشدند.»
98 درصد از نقدینگی کشور بدون اعتبار و به شکل عددی داخل کامپیوتر بانکها است
این اقتصاددان در ادامه گفت: «دولت مدام قیمت برخی اقلام را تثبیت میکند و به بودجه دولت و بانک مرکزی، فشار وارد میکند و با کسری بودجهای مواجه میشود که خود با استقراض از بانک مرکزی و چاپ پول، دوباره به تورم دامن میزند. به زبان ساده این فرایند به معنای تامین مالی تورمی بودجه است. این شرایط دقیقا مصداق گلوله برفی است که روز به روز بزرگتر میشود. بهترین کار این بود که قیمتها به شکل تدریجی اصلاح میشدند. درست است که چاپ پول، خود یکی از ریشههای تورمی است اما علت چاپ پول همان کسری بودجه دولت است. درواقع سیاست مالی دولت ایراد داشته که به اینجا رسیده است. دولتی که بیش از دخل خود خرج میکند، مجبور خواهد شد ابتدا با نهادهای زیردست خود تسویه مالی نکند یا تسویهها را به تاخیر بیندازد و سپس برای تامین هزینه سایر نهادها و دستگاهها به سمت استقراض از بانک مرکزی حرکت کند.»
وی افزود: «در حال حاضر 98 درصد از نقدینگی کشور بدون اعتبار و به شکل یک عدد داخل کامپیوتر بانکها است. بنابراین، همین مسئله نیز بسیار مهم است که اصلاح بودجه انجام دهیم. اگر دولت، مجلس و حاکمیت از این ایده دفاع کنند که اصلاح بودجه شکل بگیرد و بودجههای زائد حذف شوند، میتوان به آینده امیدوار بود. اگر این اقدامات با روشهای درست و صحیح انجام شود، میتوان اصلاح بودجه انجام داد، اما متاسفانه بسیاری از ردیفهای بودجه صاحبانی دارند که هر دولتی روی این ردیفها دست میگذارد، متاسفانه، معترضینی خواهد داشت. برخی از این معترضین نفوذهایی دارند که باعث میشود جلوی موفقیت این تصمیمها را بگیرند. قطعا هر زمان این تصمیمها عملی شود، ثباتی در وضعیت خانوارها نیز رخ میدهد و شاهد تورم افسارگسیخته نخواهیم بود.»