کلانشهر: پس از عملیات ایالات متحده که منجر به ربایش «نیکولاس مادورو»، رئیس جمهور ونزوئلا شد، رسانههای اجتماعی مملو از ادعاهایی مبنی بر استفاده نیروهای ویژه آمریکایی از یک سلاح صوتی مرموز برای ناتوان کردن نیروهای محافظ وی شده است.
این ادعا از یک مصاحبه ویدئویی نشأت گرفته است که به طور گسترده در فضای مجازی منتشر شده و در آن یک نگهبان ناشناس ونزوئلایی، سلاحی ناشناخته را توصیف میکند که او و دیگران را دچار خونریزی بینی، گیجی و ناتوانی در حرکت کرده است.
این شایعه پس از آن که «کارولین لیویت» سخنگوی کاخ سفید، آن را به اشتراک گذاشت و از دنبال کنندگان خود خواست آن را بخوانند، توجه زیادی را به خود جلب کرد.
مصاحبه شونده ادعا میکند که یک اثر شدید شبیه به صدا و حاصل از امواج صوتی باعث ناراحتی شدید جسمی، از جمله خونریزی بینی و استفراغ شده و محافظان مادورو را قادر به مقاومت در برابر نیروهای آمریکایی که از لحاظ تعداد بسیار کمتر از ونزوئلاییها بودهاند، نکرده است.
در حالی که این روایت، دراماتیک است، اما هنوز تأیید نشده است و هیچ تأیید مستقلی برای اثبات این ادعاها ارائه نشده است. پنتاگون و فرماندهی جنوبی ایالات متحده نیز هر دو با استناد به ملاحظات امنیتی و عملیاتی، از اظهار نظر فراتر از بیانیههای قبلی خودداری کردهاند.
با وجود عدم تأیید، این ادعاها بحثهای طولانی مدت پیرامون سلاحهای به اصطلاح صوتی یا دارای قابلیت شلیک انرژی هدایت شده، به ویژه آنهایی که برای ناتوان سازی به جای کشتن در نظر گرفته شدهاند را دوباره زنده کرده است.
ایالات متحده چندین دهه را صرف تحقیق در مورد فناوریهای غیرکشنده و کمتر کشنده کرده است که برای ناتوان سازی دشمنان بدون توسل به تیراندازی متعارف طراحی شدهاند. از جمله شناخته شدهترین نمونهها، سیستم رد فعال(ADS)، یک دستگاه موج میلی متری است که اغلب به عنوان «پرتوی درد» توصیف میشود.
سیستم رد فعال(ADS) با گرم کردن سریع سطح پوست کار میکند و موجب ناراحتی شدیدی میشود که افراد را مجبور به عقب نشینی میکند. اگرچه هرگز استفاده عملیاتی آن در جنگ تأیید نشده است.
پایگاههای The War Zone و Forbes خاطرنشان میکنند که جراحات توصیف شده شامل خونریزی، از دست دادن تعادل و ناتوانی، به طور کامل با اثرات شناخته شده سیستمهای ADS یا LRAD مطابقت ندارند. این امر منجر به گمانه زنی هایی شده است مبنی بر اینکه محافظان مادورو ممکن است آنچه را که تجربه کردهاند، اشتباه تفسیر کرده باشند یا اینکه چندین اثر از جمله انفجار یا دستگاههای بیحس کننده و گیج کننده به طور همزمان در این امر دخیل بودهاند.
پایگاه Forbes به بررسی مجدد یک تلاش تحقیقاتی کمتر شناخته شده دیگر از اواخر دهه ۲۰۰۰ به نام کنترل ممانعت از پرسنل الکترومغناطیسی(EPIC) میپردازد. طبق یک حق ثبت اختراع و توضیحات اولیه توسعه، EPIC برای استفاده از انرژی فرکانس رادیویی برای مختل کردن سیستم دهلیزی که تعادل و جهت گیری فضایی را کنترل میکند، طراحی شده است.
از لحاظ تئوری، چنین سیستمی میتواند باعث شود افراد آسیب دیده زمین بخورند، هماهنگی خود را از دست بدهند و حالت تهوع شدید را تجربه کنند. با این حال، هیچ مدرک عمومی وجود ندارد که نشان دهد EPIC تا به حال فراتر از آزمایشهای آزمایشگاهی توسعه یافته است و همچنین هیچ مدرکی مبنی بر اینکه در میدان عمل یا به صورت عملیاتی مستقر شده است، وجود ندارد.
توضیحات قابل قبول و نقش اطلاعات نادرست
گزارش مفصل جوزف ترویتیک(Joseph Trevithick)، معاون سردبیر پایگاه The War Zone تأکید میکند که در حال حاضر هیچ مدرکی مبنی بر تأیید استفاده از هرگونه سلاح انرژی هدایت شده یا صوتی عجیب و غریب در طول عملیات ربایش رئیس جمهور ونزوئلا وجود ندارد. علائم توصیف شده توسط آن نگهبان ناشناس همچنین میتواند با قرار گرفتن در معرض فشار بیش از حد انفجار ناشی از انفجارها نظیر نارنجکهای فلش بنگ یا ترکیبی از شوک، استرس و آسیب در طول یک درگیری مسلحانه آشفته مطابقت داشته باشد. تحریف حافظه پس از وقایع آسیب زا نیز به ویژه در سناریوهای جنگی پراسترس به خوبی مستند شده است.
یکی دیگر از احتمالات مطرح شده، اغراق یا جعل عمدی است. ادعای استفاده از یک «ابرسلاح» غیر قابل توقف میتواند چندین هدف را نظیر حفظ روحیه در میان نیروهای شکست خورده، دور کردن تقصیر از شکستهای تاکتیکی یا تقویت برتری تکنولوژیکی فرضی ایالات متحده دنبال کند.
بازنشر عمومی این روایت توسط یک مقام ارشد کاخ سفید، سؤالاتی را در مورد اینکه آیا برجسته کردن چنین روایت هایی صرف نظر از مبنای واقعی آنها میتواند ارزش بازدارندگی یا جنگ روانی داشته باشد، نیز مطرح کرده است.
از نظر تاریخی، داستانهای مشابهی پس از درگیریهای نامتوازن رخ دادهاند، جایی که نیروهای از نظر فناوری پایینتر، شکست خود را به سلاحهای مرموز یا تقریباً افسانهای نسبت میدهند. پایگاه The War Zone میگوید این ادعا با ادعاهای گذشته در مورد بمبهای الکتریکی، سلاحهای مایکروویو و سایر فناوریهای ناشناخته که بعداً مشخص شد تفسیرهای نادرست یا اطلاعات نادرست بودهاند، شباهت هایی دارد.
یک پرسش بیپاسخ
در حال حاضر، ادعای استفاده از «سلاح صوتی» در ونزوئلا هنوز اثبات نشده است. هیچ مدرک محکمی نیز مبنی بر وجود چنین سیستمی در نیروهای عملیاتی ایالات متحده وجود ندارد، چه رسد به اینکه در طول این مأموریت به کار گرفته شده باشد.
با این حال، آنچه این ماجرا نشان میدهد، این است که تحقیقات واقعی، هرچند تا حد زیادی مبهم، در مورد فناوریهای غیرکشنده و انرژی هدایت شده وجود دارد.
در هر صورت هنوز مشخص نیست که آیا اطلاعات بیشتری برای روشن شدن آنچه نیروهای ونزوئلایی واقعاً با آن مواجه شدند، منتشر میشود یا اینکه این داستان در تاریخ طولانی افسانه سازی میدانهای نبرد محو میشود. ضمن اینکه چنانچه در بالا ذکر شد، رسانههای تخصصی جنگ افزارها و کارشناسان نظامی استفاده از چنین سلاحی را در عملیات ربایش رئیس جمهور ونزوئلا تایید نکردهاند.