کلانشهر: سیمین کاظمی، عضو گروه جامعه شناسی پزشکی و سلامت انجمن جامعه شناسی ایران، با اشاره به اعتراضات روزهای گذشته در کشور گفت: ماجرا از جایی آغاز شد که دولت ادعا کرد درحال انجام جراحی اقتصادی است ولی گویی نه تنها به عوارض این جراحی فکر نشده بود، بلکه حتی نتوانستند درمان مناسبی هم برای زخمهای جراحی پیدا کنند.
او افزود: دولتها معمولا در شرایطی به دنبال جراحی اقتصادی هستند که کمتر به تبعات این اقدامات در جامعه فکر میکنند. این درحالی است که به نظر میرسد در ایران پیش از جراحی اقتصادی نیازمند جراحی سیاسی هستیم.
این جامعه شناس با تاکید بر لزوم تغییر اولویتها، اظهار کرد: وقتی در سیاست خارجی و داخلی، اولویت هایی وجود داشته باشد که متناسب با واقعیتهای اجتماعی و انتظارات جامعه نیست، شرایط سخت میشود و بیشترِ اعتراضات مردم هم به همین دلیل بود. به عنوان مثال در سیاست خارجی مردم انتظار دارند منافع ملی بیشتر درنظر گرفته شود. از سوی دیگر مردم در سیاست داخلی انتظار دارند که فضای باز سیاسی حاکم و با فساد و رانت خواری برخورد شود.
ضرورت تجدیدنظر در اولویت گذاریها
او با بیان اینکه تمرکز بر اقتصاد بدون تفکر در پیش زمینههای سیاسی، کار را سخت میکند، گفت: قطعا جراحی عارضه میدهد و خون ریزی خواهد داشت که این موضوع نیز جامعه را درگیر کرد چون مردم با این شرایط اقتصادی نمیتوانند چشم اندازی برای خود متصور باشند. اگر قرار باشد اوضاع به گونهای پیش برود که آرامش نسبی برقرار شود، باید در اولویت گذاریها تجدیدنظر شود و در ابتدا جراحی سیاسی انجام شود.
این جامعه شناس با اشاره به اینکه یکی از راههای دولت برای کاهش چالشها و نارضایتیها از جراحی اقتصادی ارائه کالابرگ بوده است، توضیح داد: وقتی تورم در این حد افزایش یافته است، مردم میدانند کالابرگ یک میلیون تومانی دردی از آنها درمان نخواهد کرد. ممکن است این کالابرگ را رد نکنند اما این پذیرش هم از روی اجبار است نه اینکه به آن به عنوان یک نقطه امید نگاه کنند.
راه حل چیست؟
کاظمی افزود: تاکنون شرایط به نحوی پیش رفته است که به روزگار فعلی رسیدهایم، اما راه حل این است که تغییر رفتار به صورت محسوس و ملموس شکل گیرد. از سوی دیگر شاید در حد حرف و به عنوان تئوری بیان شود که اعتراضات مردم را به رسمیت میشناسند ولی در عمل شاهد چنین چیزی نیستیم و باید این حرف با حمایت قانونی، جامه عمل بپوشد.
مشکلات عمیقتر از آن است که با قطع اینترنت برطرف شود
او با اشاره به مسئله قطعی اینترنت اظهار کرد: این که از روز پنجشنبه (۱۸دی ماه) تاکنون اینترنت بین المللی قطع است نشان میدهد تنها راه حلی که برای برون رفت از مشکلات به ذهن برخی مسئولان میرسد، ایجاد محدودیت است و واضح است که این روند نارضایتیهای بیشتری در پی خواهد داشت. وقتی هر انسانی را از امکاناتی که میتواند داشته باشد محروم کنیم، خشم و نارضایتی او بیشتر میشود. گاهی میبینیم که برخی از تصمیم به قطع اینترنت استقبال میکنند و آن را راه حل میدانند، اما این کار نمیتواند راه حل رفع مشکلات کشور باشد. مشکلات ما بسیار عمیقتر و ریشه دارتر از این هستند که با قطع شدن اینترنت برطرف شوند.
نحوه برخورد درست با خشم عمومی
این جامعه شناس درباره نحوه برخورد با خشم عمومی جامعه، توضیح داد: حاکمیت باید مطالبات مردم را به رسمیت بشناسد و برای آن راه حل داشته باشد. دولت کمی بیشتر از یک سال است که کار خود را آغاز کرده است بنابراین از این دولت توقع میرود که برنامههای مشخص و دقیق تری داشته باشد. بعد از جراحی اقتصادی لازم است که به جامعه پاسخ دهند که چه راه حلی دارند. باید با مردم صداقت داشته باشند.
او با اشاره به تغییر شکل اعتراضها در سالیان اخیر، گفت: اعتراضات سالهای قبل بر دو محور اقتصادی - معیشتی و آزادیهای فردی و مطالبات فرهنگی بوده است. از طرفی در اعتراضات سالهای ۹۶ و ۹۸ با نارضایتی فرودستان مواجه بودیم، اما در اعتراضات امسال هم شاهد اعتراض طبقه متوسط بودیم و هم اعتراض فرودستان رخ داده است.
خشم تلنبارشده رادیکالتر آزاد میشود
کاظمی بیان کرد: در طول این سالها نه به مطالبات برای باز شدن فضای سیاسی و آزادیهای مدنی و اجتماعی پاسخ درستی داده شده است و نه حتی پاسخ روشنی به مشکلات معیشتی داشتیم که عرصه را بر مردم تنگتر میکند، و این خشمی که روی هم تلنبار میشود سنگینتر شده و در صورت عدم پاسخگویی ممکن است به شکل رادیکال تری آزاد شود.
این جامعه شناس و پزشک در پایان تاکید کرد: باید همین حالا به مشکلات و راه حلهای پیش رو فکر کنیم.