کلانشهر: در حالی که طرحهای فروش خودرو در دوراهی برگزاری قرعه کشی یا عرضه بدون قرعه کشی قرار گرفتهاند، بررسیها نشان میدهند که هر دو شیوه با چالشها و معضلات خاص خود همراه هستند.
در هفتههای اخیر، با اجرای طرحهای فروش خودرو بدون قرعه کشی، اختلالات سامانهای و از دسترس خارج شدن وب سایتها از ساعات ابتدایی ثبت نام، نارضایتی گسترده متقاضیان را در پی داشت و موجب ورود دادستانی تهران به این موضوع شد.
از این رو، در راستای صیانت از حقوق عامه، دادستانی تهران دستورات قضایی مهمی را به خودروسازان بزرگ ابلاغ کرده است. این ابلاغیه ضمن تاکید بر لزوم فراهم سازی زیرساختهای فنی کافی برای دسترسی برابر تمامی کاربران، خودروسازان را ملزم به اجرای روشهای عادلانه تخصیص خودرو، از جمله قرعه کشی، نموده است. بر این اساس، خودروسازان موظف هستند در صورت پیشی گرفتن تعداد متقاضیان از ظرفیت خودروهای عرضه شده از روشهای شفاف و عادلانهای مانند قرعه کشی بهره گیرند تا عدالت در فرآیند تخصیص خودرو به طور کامل رعایت شود.
با این حال، به رغم تاکیدات دادستانی بر اجرای روشهای عادلانه، برخی کارشناسان معتقدند که اجرای مجدد قرعه کشی در طرحهای فروش خودرو میتواند به تشدید التهابات در بازار کمک کند.
تجربه نشان داده است که ورود به قرعه کشی باعث التهاب بیشتر بازار و ایجاد حاشیههای قیمتی میشود
در این زمینه بابک صدرایی، کارشناس صنعت خودروسازی، گفت: در کشور ما هر راهکاری که از حالت طبیعی عرضه و تقاضا فاصله بگیرد، حاشیههای بیشتری ایجاد میکند. واقعیت این است که در حال حاضر عرضه خودرو محدود است و بازار با عرضه فراوان خودرو مواجه نیست. واردات به صورت گسترده انجام نمیشود و تولید نیز با مشکلاتی روبه رو است.
او ادامه داد: بنابراین خودرو کمتر از میزان تقاضا در بازار عرضه میشود. قرعه کشی زمانی میتواند روش مناسبی باشد که هم عرضه خودرو در سطح بالایی قرار داشته باشد و هم تقاضا نیز قابل توجه باشد. تجربه نشان داده است که ورود به قرعه کشی باعث التهاب بیشتر بازار و ایجاد حاشیههای قیمتی میشود.
صدرایی عنوان کرد: در قرعه کشیها، شانس متقاضیان طرحهای فروش خودرو کاهش مییابد و افرادی که در قرعه کشی برنده میشوند یا خودرو در اختیار دارند، آن را با قیمت بالاتری در بازار آزاد عرضه میکنند.
او افزود: به همین دلیل، در شرایط فعلی چارهای جز این نیست که روند عرضه در اختیار خودروسازان باشد. هرچند ممکن است این روش نیز حاشیه هایی به همراه داشته باشد، اما در مقایسه با قرعه کشی میتواند شرایط بهتری ایجاد کند.
نقش پنهان ابزارهای دیجیتال در فرآیند ثبت نامهای بدون قرعه کشی
با این حال، گرچه برخی کارشناسان بر این باورند که بازگشت به سازوکار قرعه کشی میتواند زمینه ساز التهابات جدید در بازار شود، اما نباید از نقش پنهان اما تعیین کننده ابزارهای دیجیتال در فرآیند ثبت نامهای بدون قرعه کشی غافل شد. در واقع، محدودیت ظرفیت فروش در برابر تقاضای بالا، بازاری غیررسمی برای دور زدن رقابت ایجاد کرده است.
کافی است نگاهی به فضای کافی نتها یا آگهیهای پلتفرمهای خرید و فروش بیندازید تا با جولان رباتهای خرید خودرو و نرم افزارهای سرخطی زن مواجه شوید. این ابزارها که با هزینههای گزاف در اختیار متقاضیان خاص قرار میگیرند، در سایه اختلالات زیرساختی و سرعت پایین دسترسی عموم، فرصت رقابت عادلانه را از متقاضیان واقعی سلب کردهاند.