کلانشهر: اله ناز پرهیزگار، متخخص فارماسیوتیکس گفت: نور خورشید علاوه بر فوایدی مانند کمک به تولید ویتامین D، حاوی پرتوهای فرابنفش (UV) است که میتوانند موجب آفتاب سوختگی، پیری زودرس پوست، ایجاد لکهای پوستی و افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست شوند. به همین دلیل استفاده از ضدآفتابهای موضعی همچنان یکی از مهمترین راهکارهای توصیه شده برای محافظت از پوست به شمار میرود.
وی افزود: اصطلاح «ضدآفتاب خوراکی» در واقع تا حدی گمراه کننده است. بسیاری از این محصولات ضدآفتاب به معنای واقعی کلمه نیستند، بلکه مکمل هایی حاوی ترکیبات آنتی اکسیدانی هستند که ممکن است به کاهش بخشی از آسیبهای ناشی از استرس اکسیداتیو ایجادشده توسط نور خورشید کمک کنند.
پرهیزگار ادامه داد: موادی مانند پلی پودیوم لوکوتوموس (عصاره نوعی سرخس)، لیکوپن، لوتئین، آستاگزانتین، ویتامین C، ویتامین E و برخی پلی فنولهای گیاهی از جمله ترکیباتی هستند که در این مکملهای خوراکی به کار میروند.
وی تصریح کرد: مطالعات علمی نشان دادهاند برخی از این ترکیبات میتوانند مقاومت پوست را تا حدی در برابر آسیبهای ناشی از اشعه فرابنفش افزایش دهند و شدت برخی واکنشهای التهابی پوست را کاهش دهند. با این حال، میزان این اثرات محدود است و به هیچ عنوان قابل مقایسه با محافظتی که یک ضدآفتاب موضعی استاندارد ایجاد میکند، نیست.
پرهیزگار افزود: هیچ مکمل خوراکی تاکنون نتوانسته جایگزین ضدآفتابهای موضعی شود. این محصولات نمیتوانند مانند یک ضدآفتاب با SPF مشخص، لایهای محافظ روی پوست ایجاد کنند و مانع مستقیم نفوذ اشعه فرابنفش شوند.
به گفته وی، متأسفانه برخی تبلیغات فضای مجازی این تصور نادرست را ایجاد کردهاند که با مصرف یک قرص میتوان بدون نگرانی ساعتها در معرض آفتاب قرار گرفت. چنین ادعاهایی پشتوانه علمی کافی ندارند و میتوانند سلامت افراد را به خطر بیندازند.
پرهیزگار ادامه داد: البته این موضوع به معنای بیفایده بودن همه مکملهای مرتبط با سلامت پوست نیست. در برخی شرایط، به ویژه در افرادی که دچار حساسیتهای نوری خاص هستند یا افرادی که مدت زیادی در معرض نور خورشید قرار میگیرند، ممکن است پزشک مصرف برخی مکملهای آنتی اکسیدانی را به عنوان یک اقدام کمکی توصیه کند. اما این محصولات تنها بخشی از یک برنامه محافظتی محسوب میشوند، نه جایگزین آن.
وی با اشاره به اینکه برای محافظت مؤثر از پوست در فصل گرما توصیه میشود از ضدآفتاب با spf مناسب استفاده شود، بیان کرد: هر دو تا سه ساعت یکبار، ضدآفتاب تمدید گردد، از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور مستقیم خورشید به ویژه در ساعات اوج تابش پرهیز و از کلاه، عینک آفتابی و پوشش مناسب استفاده شود.
پرهیزگار در پایان خاطرنشان کرد: در نهایت، ضدآفتابهای خوراکی را باید بیشتر «مکملهای کمک کننده به سلامت پوست» دانست تا «ضدآفتاب» واقعی. اگرچه برخی از این فرآوردهها میتوانند در کاهش بخشی از آسیبهای ناشی از نور خورشید نقش داشته باشند، اما هنوز هیچ قرصی نتوانسته جایگزین استفاده منظم و صحیح از ضدآفتابهای موضعی شود.