اختصاصی کلانشهر: همزمان با آغاز فصل سفر و افزایش ورود مسافران و گردشگران به رشت و دیگر نقاط گیلان، وضعیت اورژانس بیمارستان پورسینا به عنوان یکی از مهمترین مراکز درمانی استان، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
بررسی میدانی و تصاویر منتشرشده از اورژانس این بیمارستان، از شرایط نامناسبی در بخش هایی از فضای درمانی و رفاهی حکایت دارد؛ شرایطی که در صورت تداوم میتواند هم بیماران و همراهان آنها و هم کادر درمان را با فشار مضاعف مواجه کند.
پورسینا؛ تنها مرکز ترومای گیلان در فصل سفر
بیمارستان پورسینا رشت به عنوان تنها بیمارستان ترومای گیلان و یکی از مراکز مهم پذیرش مصدومان و بیماران ناشی از حوادث در منطقه، در طول سال با حجم بالایی از مراجعه مواجه است.
این فشار در فصل تابستان، همزمان با افزایش جمعیت شناور استان و ورود هزاران مسافر و گردشگر به گیلان و افزایش تصادفات رانندگی بیشتر میشود. با این حال، افزایش حجم مراجعه الزاماً با افزایش متناسب ظرفیت اورژانس همراه نشده است.
در چنین شرایطی، پزشکان، پرستاران و نیروهای خدماتی اورژانس ناچارند با همان ظرفیت معمول، پاسخگوی حجم بالای بیماران باشند؛ موضوعی که میتواند به فرسودگی و خستگی شدید کادر درمان منجر شود.
وقتی یک پزشک باید پاسخگوی اورژانس باشد
یکی از موارد قابل توجه در بررسی انجام شده، کمبود پزشک در اورژانس است؛ به گونهای که در برخی ساعات تنها یک پزشک در بخش حضور دارد و برخی بیماران اورژانسی برای ویزیت بیش از یک ساعت منتظر ماندهاند.
پزشک و پرستاری که در چنین شرایطی در اورژانس مشغول به کار است، همزمان باید پاسخگوی تعداد زیادی بیمار باشد و در شیفتهای طولانی، فشار جسمی و روحی قابل توجهی را تحمل کند.
پرستاران نیز به دلیل حجم بالای کار، فرصت کافی برای رسیدگی با آرامش به همه امور ندارند و گاهی حتی فرصت یک لحظه استراحت و سر بلند کردن از کار را پیدا نمیکنند.
در چنین شرایطی، نارضایتی و عصبانیت بیماران و همراهان نیز قابل درک است؛ اما نکته مهم آن است که پزشکان و پرستاران حاضر در اورژانس، خود بخشی از قربانیان همین کمبودها هستند و بسیاری از مشکلات موجود خارج از اختیار آنهاست. در مواردی هم برخی بیماران که وضعیت اورژانسی ندارند اما برای گرفتن خدمات به اورژانس بیمارستانها مراجعه میکنند بر این مشکلات میافزایند. پزشکان و پرستارانی که باید برای رسیدگی به وضعیت بیماران آنها را اولویت بندی کنند مورد غضب این دسته مراجعه کنندهها قرار میگیرند که طبق تشخیص شخصی، وضعیتشان را خطرناک و اورژانسی تشخیص میدهند.
مشکل فقط کمبود پزشک نیست
بررسی وضعیت اورژانس پورسینای رشت تنها به کمبود پزشک محدود نمیشود. نبود تهویه مناسب، کمبود فضای انتظار و صندلی برای بیماران، شلوغی بخش و وضعیت نامناسب برخی دیوارها از دیگر مشکلات قابل مشاهده در تصاویر منتشرشده است.
وضعیت سرویسهای بهداشتی نیز نیازمند توجه جدیتر به نظر میرسد. خرابی برخی شیرآلات و دستگیرههای در و نیاز به نظافت و رسیدگی بیشتر، از جمله مواردی است که مدتها مورد گلایه قرار داشته است.
پیش از این نیز مسئولان بیمارستان درباره بخشی از خرابیهای موجود در سرویسهای بهداشتی، به آسیب هایی که برخی مراجعان و همراهان بیماران در پی عصبانیت و تنش ایجاد میکنند اشاره کرده بودند. مشکلات مالی و محدودیت منابع برای انجام تعمیرات نیز از دیگر مسائلی است که در این زمینه مطرح شده است.
با این حال، تداوم چنین شرایطی، فارغ از علت اولیه خرابیها، نیازمند برنامهای برای تعمیر، نگهداری و بهسازی مستمر است؛ چرا که سرویس بهداشتی و فضای عمومی بیمارستان، بخشی از خدمات ضروری برای بیماران و همراهان محسوب میشود.
نیروهای خدماتی؛ حلقهای که دیده نمیشود
در کنار کمبود پزشک و پرستار، حجم بالای مراجعه فشار زیادی بر نیروهای خدماتی اورژانس نیز وارد میکند.
در بخش اورژانس، به ویژه یک مرکز ترومای پرتردد، نظافت و پاکسازی محیط از خون، پسماندهای درمانی و زبالهها باید به صورت مستمر انجام شود. اما با توجه به حجم بالای مراجعه، تعداد ناکافی نیروهای خدماتی میتواند باعث شود پاکسازی محیط با سرعت و تناسب لازم انجام نشود.
این مسئله فقط یک موضوع ظاهری یا رفاهی نیست؛ پاکیزگی محیط اورژانس با بهداشت و ایمنی بیماران و کارکنان ارتباط مستقیم دارد.
کادر درمان را نباید قربانی کمبودها کرد
یکی از نکات مهم در بررسی وضعیت موجود، تفکیک میان عملکرد کادر درمان و مشکلات زیرساختی و مدیریتی است.
پزشکی که ساعتهای طولانی در اورژانس و با تعداد بالای بیمار کار میکند، پرستاری که فرصت استراحت ندارد و نیروی خدماتی که باید در کوتاهترین زمان محیط را پاکسازی کند، نمیتوانند به تنهایی کمبود نیروی انسانی، فضای ناکافی، فرسودگی تجهیزات و مشکلات مالی را جبران کنند.
در چنین شرایطی، گاهی خشم و اعتراض بیماران و همراهان متوجه نخستین افرادی میشود که در مقابل آنها قرار دارند؛ یعنی پزشکان و پرستاران. در حالی که این نیروها نیز با شیفتهای طولانی و فشار کاری بالا و در مواردی دریافتی ناکافی، خود در معرض فرسودگی قرار دارند.
انتظار از مسئولان دانشگاه علوم پزشکی گیلان
افزایش جمعیت شناور گیلان در تابستان و تردد گسترده مسافران و گردشگران، موضوعی قابل پیش بینی است و به همین دلیل انتظار میرود برای چنین دوره هایی تمهیدات ویژهای در مراکز درمانی پرتردد استان در نظر گرفته شود.
افزایش موقت ظرفیت نیروی انسانی اورژانس، تأمین پزشک و پرستار کافی، تقویت نیروهای خدماتی، رسیدگی به تهویه و فضای انتظار و همچنین تعمیر و بهسازی سرویسهای بهداشتی، از جمله اقداماتی است که میتواند بخشی از مشکلات موجود را کاهش دهد.
اورژانس پورسینا فقط پاسخگوی نیاز جمعیت شهر رشت نیست؛ این مرکز در طول سال پذیرای مصدومان حوادث از نقاط مختلف گیلان و منطقه است و در فصل سفر نیز باید بار درمانی ناشی از افزایش جمعیت شناور استان را تحمل کند.
انتظار میرود دانشگاه علوم پزشکی گیلان و مدیریت بیمارستان پورسینا، ضمن بررسی دقیق وضعیت موجود، برای رفع مشکلات زیرساختی و افزایش ظرفیت نیروی انسانی این مرکز به ویژه در ماههای پرتردد سال، اقدامات لازم را در دستور کار قرار دهند؛ چرا که ادامه این وضعیت، پیش از آنکه صرفاً یک مشکل رفاهی باشد، میتواند بر کیفیت و سرعت ارائه خدمات درمانی به بیماران اثر بگذارد.