اختصاصی کلانشهر: سعیده موسوی- نشست خبری رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان، صبح روز دوشنبه ۲۶ مردادماه، با حضور جمعی از اصحاب رسانه در سالن شهید گل آور این سازمان برگزار شد.
در این نشست، صالح محمدی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان، ضمن گرامیداشت سالروز ورود آزادگان سرافراز به میهن اسلامی و قدردانی از رشادتها و ایثارگریهای آنان، روز خبرنگار را نیز تبریک گفت و به پرسشهای خبرنگاران درباره مسائل و چالشهای بخش کشاورزی استان پاسخ داد.
امنیت غذایی؛ بخشی از قدرت و امنیت ملی
محمدی در تشریح اهمیت امنیت غذایی اظهار کرد: در بحث امنیت غذایی، یکی از مهمترین محکهای توانمندی کشور، به ویژه در شرایط جنگ و فشارهای اقتصادی، میزان توانایی ما در تأمین غذای مورد نیاز مردم است. این موضوع در جریان دو جنگ اخیر و به ویژه در جنگ رمضان اهمیت بیشتری پیدا کرد؛ آن هم در شرایطی که کشور همچنان با محاصره و فشارهای سخت اقتصادی مواجه است و برای عبور از این شرایط تلاش میکند.
وی افزود: با وجود همه این فشارها، ما باید به ایران و توانمندیهای کشورمان افتخار کنیم. حساسیت و اهمیت تولید غذا در چنین شرایطی دوچندان است و خوشبختانه کشور ما در حوزه تولید محصولات کشاورزی حرفهای زیادی برای گفتن دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان ادامه داد: اگر اعلام میشود که حدود ۸۵ درصد نیاز غذایی کشور در داخل تولید میشود، این آمار بدون پشتوانه نیست. وزارت جهاد کشاورزی نمیتواند آمار بیدلیل و بدون مستندات ارائه کند. واقعیت این است که بخش قابل توجهی از محصولات و نیازهای غذایی کشور در داخل تولید میشود و همین ظرفیت، قدرت و توانمندی مهمی به ایران داده است تا در شرایط سخت اقتصادی و فشارهای خارجی، با تاب آوری بیشتری مسیر خود را ادامه دهد.
محمدی گفت: امروز تولید غذا فقط یک موضوع اقتصادی نیست؛ بلکه بخشی از قدرت و امنیت ملی کشور است. کشاورز، تولیدکننده و فعالان بخش کشاورزی در خط مقدم این عرصه قرار دارند و تلاش آنها نقش مهمی در حفظ ثبات و امنیت کشور دارد.
وی همچنین اظهار کرد: در چنین شرایطی، خبرنگار نیز باید روایتگر قدرت، غیرت، تلاش و توانمندیهای بخشهای مختلف کشور باشد؛ روایتگری که واقعیتهای جامعه و ظرفیتهای ملی را به درستی به مردم نشان دهد و تلاشهای انجام شده برای حفظ امنیت غذایی و عبور از شرایط دشوار را منعکس کند.
تولید ۳.۶ میلیون تن محصول کشاورزی در گیلان
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به جایگاه استان در تولید محصولات کشاورزی گفت: استان گیلان یکی از استانهای مهم کشاورزی کشور است و نزدیک به ۳.۶ میلیون تن محصول کشاورزی در این استان، بدون فشار مضاعف به منابع تولید میشود.
فعالیت ۱۷ هزار مشاور املاک در گیلان میتواند تهدیدی برای شالیزارها و باغات باشد
محمدی درباره تغییر کاربری اراضی کشاورزی نیز گفت: امور اراضی در مجموعه جهاد کشاورزی قرار دارد و در استان گیلان حدود ۱۷ هزار مشاور املاک فعالیت میکنند که میتوانند نقش مخربی در تغییر کاربری و از بین رفتن شالیزارها و باغات، به ویژه با افزایش مهاجرت به گیلان، داشته باشند.
وی افزود:بارها استاندار گیلان اشاره کرده است که بار امنیت غذایی کشور تا حد زیادی بر دوش استانهای شمالی قرار دارد. امسال نیز از نظر بارش و وضعیت سال آبی، سالی استثنایی بود و سد سپیدرود نیز به اندازه کافی آب دارد.
تغییر الگوی کشت و بازگشت شالیزارها به تولید برنج
محمدی با تأکید بر ضرورت هوشمندی و برنامه ریزی در تولید گفت: در حوزه تولید، اکنون باید هوشمندی و برنامه ریزی بیشتری وجود داشته باشد. مهمترین محصول گیلان برنج است و حدود ۲۳۸ هزار هکتار از اراضی استان به محصولات کشاورزی اختصاص دارد.
وی ادامه داد: سطح زیرکشت محصولات کشاورزی مانند صنایع و بخش صنعت نیست که با ایجاد یک کارخانه، محدوده و ظرفیت آن به طور مشخص تعیین شود. کشاورزی متناسب با اقلیم و الگوی کشت تغییر میکند و شرایط اقتصادی نیز مسیر تولید را مشخص میکند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان افزود: برای پایش اراضی، از تصاویر ماهوارهای استفاده میشود و سطح اراضی مختلف در دورههای گوناگون کشت مورد اندازه گیری قرار میگیرد. این موضوع صبح امروز نیز تأیید شد.
محمدی گفت: در سال ۱۴۰۲، بخشی از اراضی و شالیزارها به دلیل پایین بودن قیمت برنج، به زیر کشت صنوبر رفت و الگوی کشت تغییر کرد. با این حال، امسال به دلیل افزایش ارزش و قیمت برنج و همچنین تصمیماتی که در سطح ملی گرفته شد، تعداد بیشتری از کشاورزان راغب شدند شالیزارهای خود، حتی اراضی رهاشدهای را که در آنها صنوبر سه ساله کشت شده بود، ریشه کن کرده و دوباره به کشت برنج اختصاص دهند.
وی اظهار کرد: گیلان از تنوع کشت بالایی برخوردار است و کوچک بودن قطعات زمین نیز یکی از ویژگیهای کشاورزی استان است. در نهایت، اقتصاد و صرفه تولید است که مسیر کشت و تولید را مشخص میکند.
پیش بینی تولید یک میلیون و ۱۵۰ هزار تن شلتوک
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان درباره وضعیت تولید برنج گفت: در بحث برنج، تصمیمات خوبی گرفته شده و ارز ترجیحی با وجود تمام مقاومتها حذف شد. اکنون اگر واردات برنج انجام شود، با همین سازوکار انجام خواهد شد و واردات برنج نمیتواند مانند گذشته به تولید داخلی آسیب بزند.
محمدی افزود: در شرایط جنگی قرار داریم و عملکرد کشور رصد میشود. در حوزه ظرفیتهای کالاهای استراتژیک و کالاهای اساسی نیز موضوعات محرمانهای وجود دارد تا در شرایط محاصره و مشکلات بین المللی، توانایی تأمین غذا حفظ شود.
وی ادامه داد: امسال در پایان سال زراعی، سال خوبی را پیش بینی میکنیم، هرچند شروع خوبی نداشتیم. بارشها انجام شد و سدها نیز پر شدند. در سازمان جهاد کشاورزی برای نخستین بار توسعه قارچ کش پاشی را در یک مرحله داشتیم، زیرا بیماری «بلاست» میتواند به برگ و خوشه برنج آسیب بزند. در دنیا و اروپا نیز برای کنترل این بیماری، تا سه مرحله قارچ کش پاشی انجام میشود.
محمدی گفت: در حوزه آب بندانها نیز ۲۵۰ هکتار عملیات لایروبی توسط جهاد کشاورزی انجام شده است. همچنین پیش بینی میشود یک میلیون و ۱۵۰ هزار تن شلتوک از شالیزارهای استان تولید شود.
معرفی ارقام جدید برنج و ضرورت صرفه اقتصادی برای کشاورز
وی با اشاره به ارقام جدید برنج اظهار کرد: سازمان جهاد کشاورزی تاکنون حدود ۶۰ رقم برنج معرفی کرده است که برخی از آنها مورد استفاده قرار گرفته و برخی نیز کنار گذاشته شدهاند. میزان تولید در شالیکوبیها نیز اندازه گیری میشود.
محمدی افزود: برخی ارقام جدید برنج مانند رقم «هستی» و ارقام دیگری که با استفاده از ظرفیتهای علمی و فناوری تولید شدهاند، عملکرد بیشتری دارند و تشخیص برخی از آنها نیز دشوار است. رقم «کویر» نیز از خزر و دم سیاه برای مناطقی که با محدودیت منابع آب مواجه هستند، استفاده شده است. رقم «تی تی» نیز از ارقام معرفی شده است.
وی ادامه داد: در گذشته، زمانی که رقمی معرفی میشد، رونمایی انجام میگرفت و پس از مدتی اثرگذاری آن کاهش پیدا میکرد. امروز باید معرفی ارقام جدید به گونهای باشد که برای کشاورز ارزش افزوده و صرفه اقتصادی ایجاد کند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان درباره تولید بذر نیز گفت: در حوزه تولید بذر، هشت شرکت مجوز فعالیت دارند و با استفاده از بذرهای یارانهای و غیر یارانهای، روند تولید و تأمین بذر دنبال میشود.
ضرورت ورود نسل جدید به کشاورزی
محمدی با اشاره به وضعیت نیروی انسانی در بخش کشاورزی گفت: در بحث مکانیزاسیون، کار در بخش برنج سخت است و بخش قابل توجهی از کشاورزان در سن بازنشستگی قرار دارند. با وجود علاقه مندی کشاورزان، لازم است نسل جدید نیز وارد این حوزه شود. نسل جدید نباید مانند گذشته تنها با ابزارهای سنتی و قدیمی کار کند و باید شرایطی فراهم شود که فعالیت در کشاورزی برای آنها جذاب باشد.
وی افزود: ورود افراد دارای تحصیلات عالی به بخش کشاورزی میتواند به پایداری تولید کمک کند. هرچه جذابیت اقتصادی تولید بیشتر شود، حفظ اراضی کشاورزی و پایداری تولید نیز تقویت خواهد شد.
رفع تداخل اراضی و تعیین تکلیف ۱۱ هزار و ۴۰۰ هکتار
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان گفت: در جهاد کشاورزی سه موضوع مهم در حوزه اراضی دنبال میشود. نخست، رفع تداخل اراضی است که تاکنون بیش از ۸۰ درصد آن در استان انجام شده است. گیلان یکی از سختترین استانها برای اجرای طرح رفع تداخل اراضی است، زیرا اگر عرصهای حتی یک سال رها شود، ممکن است به صورت طبیعی پوشش گیاهی در آن ایجاد شود و شائبه ملی بودن زمین به وجود بیاید.
محمدی ادامه داد: تاکنون درباره ۱۱ هزار و ۴۰۰ هکتار از اراضی به نفع مردم تصمیم گیری و غیرملی بودن آنها تصویب شده است. رفع تداخل در دو شهرستان تالش و رودبار باقی مانده که باید انجام شود.
وی افزود: موضوع دوم، الزام به تنظیم و ثبت سند اراضی است که اقدامات اولیه آن توسط جهاد کشاورزی انجام میشود.
محمدی گفت: موضوع دیگر، قانون الزام به ثبت معاملات است. افرادی که اراضی را در تصرف دارند، دو سال فرصت دارند برای دریافت سند اقدام کنند.
سند تک برگ و امنیت مالکیت اراضی
وی درباره قانون الزام به ثبت سند اظهار کرد: در بحث قانون الزام به ثبت سند، موضوع نخست هویت بخشی و ایجاد امنیت مالکیت است. در گذشته قانونی وجود داشت که مانع دریافت سند تک برگ میشد، اما اکنون امکان دریافت سند تک برگ برای اراضی با هر سطحی فراهم شده است.
تغییر اقلیم و ضرورت تغییر رویکرد در کشاورزی
محمدی موضوع الگوی کشت را یکی دیگر از محورهای مهم کشاورزی استان دانست و گفت: محصولات استان گیلان از جمله برنج، کیوی، فندق، چای و زیتون، در چارچوب الگوی کشت قرار دارند و کشاورزان میتوانند بر اساس تصمیمات فنی، الگوی کشت خود را تنظیم کنند.
وی افزود: یکی از پیامدهای تغییر اقلیم، کاهش زمستانهای سخت و کم شدن میزان برف و سرماست. در چنین شرایطی مقاومت آفات افزایش پیدا میکند و خسارت بیشتری به محصولات وارد میشود. بنابراین باید رویکرد کشاورزی را تغییر دهیم.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان ادامه داد: بر اساس مطالعات، بهار زودتر آغاز میشود و باید مبارزه با آفات نیز زودتر شروع شود. ورود برخی آفات به کشور میتواند خسارتهای بسیار سنگینی ایجاد کند. برای مثال، در مورد مگس مدیترانهای باید اقدامات پیشگیرانه مانند استفاده از چسب زرد و تلههای مناسب انجام شود و روی محصولاتی مانند انجیر، گلابی و میوه هایی که در مرداد و شهریور به مرحله رسیدن میرسند، نظارت بیشتری صورت گیرد. همچنین باید کانونهای تکثیر این آفت شناسایی و از بین برده شود.
محمدی تأکید کرد: اگر استراتژی و رویکرد کشاورزی متناسب با تغییرات اقلیمی تغییر نکند، با خسارتهای زیادی مواجه خواهیم شد.
کیوی؛ ضرورت برنامه ریزی برای بازار صادرات
وی درباره تولید و صادرات کیوی گفت: در حوزه کیوی نیز موضوعات مشترکی با چند استان وجود دارد، از جمله زمان برداشت و صادرات. طی سه سال گذشته، کیوی گیلان از اول مهرماه برای صادرات آماده میشد و این موضوع بخشی از استراتژی بازار بود. تولید کیوی نیز هر سال با توسعه باغات و افزایش بهره وری بیشتر میشود و اگر برای بازار آن برنامه ریزی نداشته باشیم، محصول در سردخانهها باقی میماند و ممکن است مجبور به امحای آن شویم.
محمدی افزود: در خصوص زمان صادرات کیوی، استان مازندران با تاریخ اول مهرماه موافق نبود و ۱۵ مهرماه را پیشنهاد کرده بود. سال گذشته این تاریخ به هفتم مهرماه تغییر کرد. در این بازه زمانی امکان صادرات محصول وجود دارد، اما اختلاف نظر میان استانها میتواند بر این روند تأثیر بگذارد.
فندق؛ ظرفیت مهم کشاورزی گیلان
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان گفت: فندق نیز یکی از محصولات مهم استان گیلان است و بیشترین سهم تولید فندق کشور در این استان قرار دارد. امسال شرایط تولید فندق مناسب بوده است. برای توسعه تولید، زمینی مشخص و در اختیار یکی از تولیدکنندگان نهال شناسنامه دار فندق قرار گرفته تا تولید نهال استاندارد افزایش پیدا کند.
وی ادامه داد: فندق تولیدشده در استان در محصولاتی مانند شیرینی، شکلات و آجیل استفاده میشود و باید تولید آن را افزایش دهیم. ظرفیت فرآوری این محصول نیز در استان وجود دارد.
۳۳ واحد فرآوری فعال و ضرورت افزایش ارزش افزوده
محمدی با اشاره به ظرفیت فرآوری محصولات کشاورزی اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴، ۳۳ واحد فرآوری محصولات در استان فعال هستند و تلاش میکنیم ارزش افزوده بیشتری از محصولات کشاورزی در داخل استان ایجاد شود. حفظ سرمایه گذاری و توسعه آن، یکی از اولویت هاست و دیپلماسی غذایی کشور و استان نیز باید تقویت شود. بسیاری از سرمایه گذاران، مواد غذایی مورد نیاز خود را از استان گیلان درخواست میکنند.
نرخ تبدیل شالیکوبیها و نظارت بر واحدها
وی درباره نرخ تبدیل شالیکوبیها گفت: در بحث نرخ تبدیل شالیکوبیها نیز دستگاههای تخصصی برای برآورد هزینه وجود دارد و واحدهای صنعتی مرتبط با این حوزه در استان فعال هستند. در سالهای گذشته برخی شالیکوبیها به دلیل تخلف، جریمههای سنگینی در حد چند ده میلیارد تومان شدند.
محمدی افزود: با تأکید استاندار گیلان، سه استان شمالی موضوع نرخ تبدیل و برآورد هزینه را با همکاری تشکلهای صنایع شالیکوبی و واحد تخصصی جهاد کشاورزی بررسی کردند و در نهایت مقرر شد نرخ نهایی اعلام و اجرایی شود.
وی ادامه داد: نرخ تبدیل شالی در استان گیلان از دو استان مازندران و گلستان کمتر است. در بحث نظارت نیز به تمام کارخانهها ابلاغ شده است که کوچکترین تخلف میتواند موجب جریمه شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان گفت: با این حال، در زمان فرآوری، شالیکوبیها پلمب نمیشوند، زیرا شلتوکهای مرطوب در حال حاضر در برخی شالیکوبیها قرار دارند و توقف فعالیت میتواند موجب آسیب به محصول شود. کشاورزان نیز بهتر است شالیکوبیهای مدرن را انتخاب کنند تا میزان خسارت کاهش پیدا کند و محصول نهایی کیفیت بهتری داشته باشد.
واردات چوب برای کاهش فشار بر جنگلهای هیرکانی
محمدی درباره حفاظت از جنگلها نیز گفت: در حوزه جنگل، موضوع واردات چوب برای کاهش فشار بر جنگلهای هیرکانی در حال بررسی است. برای نمونه، یکی از استانهای روسیه حدود ۶.۵ میلیون هکتار جنگل دارد و میتوان از ظرفیت واردات چوب از این مناطق استفاده کرد تا فشار بر جنگلهای هیرکانی کاهش یابد.
وی افزود: همچنین موضوع نوسازی یگان حفاظت از جنگلها و منابع طبیعی به صورت جدی در حال پیگیری است تا حفاظت از این منابع با روشهای نوین انجام شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان تأکید کرد: جنگلهای هیرکانی میراث ارزشمند کشور هستند و باید برای حفظ و صیانت از آنها برنامه ریزی جدی داشته باشیم.
همکاری ۱۱ روستا برای کاهش آسیبهای زیست محیطی
محمدی در پایان گفت: اهالی ۱۱ روستا در حال همکاری با محیط زیست هستند تا در صورت داشتن شالیزار یا باغ، از کودها و مواد مورد استفاده در کشاورزی به گونهای استفاده کنند که کمترین آسیب را به محصولات و محیط زیست وارد کند.