اختصاصی کلانشهر: ارتش آمریکا در هفتههای اخیر به صورت کم سروصدا یک مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز ایجاد کرده است تا بخشی از جریان صادرات نفت منطقه را در بحبوحه ادامه بحران امنیتی در این آبراه راهبردی حفظ کند.
به گزارش آکسیوس، دو مقام آمریکایی گفتهاند که در چارچوب این عملیات، هر شب حدود ۱۵ تا ۲۰ نفتکش از تنگه هرمز عبور میکنند. این مسیر در بخش جنوبی تنگه و در امتداد سواحل عمان قرار دارد و نیروهای آمریکایی در تأمین امنیت عبور کشتیها نقش دارند.
بر اساس این گزارش، عملیات آمریکا تنها به اسکورت نفتکشهای حامل نفت محدود نمیشود و نفتکشهای خالی نیز برای ورود به خلیج فارس و بارگیری نفت از تولیدکنندگان منطقه، از این مسیر عبور داده میشوند.
آکسیوس حجم نفت عبوری از این مسیر را حدود ۱۰ میلیون بشکه در روز اعلام کرده است؛ رقمی که در صورت صحت، نشان دهنده بازگشت بخش قابل توجهی از جریان انرژی منطقه به بازارهای جهانی است. با این حال، این رقم در گزارش آکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی مطرح شده و نباید آن را به عنوان آمار مستقل و قطعی یک نهاد بین المللی تلقی کرد.
۱۰ میلیون بشکه نفت معادل نیمی از نفت پیش از جنگ
تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان است. پیش از آغاز جنگ، بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی در روز از این آبراه عبور میکرد؛ بنابراین رقم ۱۰ میلیون بشکه در روز تقریباً معادل نیمی از سطح معمول پیش از جنگ است.
البته وضعیت عبور کشتیها در روزهای اخیر بسیار متغیر بوده است. رویترز در ۱۴ اوت گزارش داده بود که پس از حمله به چند کشتی، تردد در تنگه تقریباً متوقف شده و در آن روز تنها تعداد بسیار محدودی از کشتیها از مسیر عبور کرده بودند؛ دادههای Kpler نیز نشان میداد که در آن مقطع نفتکش حامل نفت خامی در حال عبور مشاهده نشده است.
همین اختلاف میان آمار روزانه تردد کشتیها و ادعای انتقال حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت نشان میدهد که حجم عبور نفت و تعداد کشتیهای عبوری در این بحران به شدت نوسان دارد و نباید رقم ۱۰ میلیون بشکه را به عنوان یک نرخ ثابت و بدون تغییر در نظر گرفت.
مسیر مشخصتر و سازمان یافتهتر
این نخستین بار نیست که مقامهای آمریکایی از تلاش نظامی برای حفظ جریان نفت از تنگه هرمز خبر میدهند.
پیشتر، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، گفته بود که حدود ۷ میلیون بشکه نفت در روز با کمک نیروهای نظامی آمریکا از منطقه خارج میشود. همچنین پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در ژوئن از عبور ۱۲۵ میلیون بشکه نفت در قالب عملیات موسوم به «Project Freedom» خبر داده بود.
اکنون گزارش جدید آکسیوس نشان میدهد که این تلاشها در قالب یک مسیر مشخصتر و سازمان یافتهتر برای عبور نفتکشها ادامه پیدا کرده است.
اهمیت اقتصادی و سیاسی کریدور
ایجاد چنین مسیری صرفاً یک اقدام حمل ونقلی نیست و میتواند پیامدهای اقتصادی و سیاسی قابل توجهی داشته باشد. حفظ بخشی از جریان صادرات نفت، از شدت شوک عرضه در بازار جهانی میکاهد و میتواند مانع از جهش شدیدتر قیمت نفت شود.
با این حال، بازار همچنان نسبت به تحولات تنگه هرمز حساس است. رویترز گزارش داده که در ۱۹ اوت قیمت نفت برنت به ۹۱.۶۲ دلار در هر بشکه رسید و نگرانیها درباره اختلال در تردد از تنگه هرمز همچنان بر بازار اثرگذار است.
در نتیجه، کریدور ایجادشده توسط آمریکا را میتوان تلاشی برای حفظ حداقلی جریان انرژی از یکی از حساسترین نقاط تجارت جهانی دانست؛ اما تا زمانی که تردد تجاری در تنگه به سطح عادی بازنگردد، بازار نفت همچنان در معرض ریسکهای ناشی از تنشهای امنیتی منطقه قرار خواهد داشت.