اختصاصی کلانشهر: مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، در گفت وگوی تلویزیونی به مناسبت هفته دولت، در پاسخ به پرسشی درباره مطالعاتش، از کتاب «فراجامعه؛ چگونه ده هزار سال جنگیدن، انسانها را وادار کرد که عالیترین نوع همکاری را در کره زمین پیاده کنند» به عنوان آخرین کتابی که مطالعه کرده است، نام برد؛ اثری نوشته پیتر تورچین، پژوهشگر و استاد علوم اجتماعی آمریکایی که در آن با بررسی هزاران سال تاریخ بشر، تأثیر جنگها و فشارهای نظامی بر شکل گیری جوامع پیچیده، نهادهای حکومتی و افزایش همکاری میان انسانها را بررسی میکند.
در گفت وگوی تلویزیونی امشب رئیس جمهور با مردم، خبرنگار از مسعود پزشکیان پرسید که غیر از قرآن و نهج البلاغه، کتاب دیگری هم مطالعه میکند یا خیر؟
پزشکیان در پاسخ گفت: «تا دلتان بخواهد. فکر میکنید همه حرف هایی که میزنم، فقط از همین منابع است؟»
خبرنگار سپس از رئیس جمهور درباره آخرین کتابی که مطالعه کرده است پرسید و پزشکیان پاسخ داد: «آخرین کتابی که خواندم «فراجامعه» نویسنده آمریکایی، پیتر تورچین، بود.».jpg)
«فراجامعه» درباره چیست؟
کتاب «فراجامعه» با عنوان کامل «چگونه ده هزار سال جنگیدن، انسانها را وادار کرد که عالیترین نوع همکاری را در کره زمین پیاده کنند» نوشته پیتر تورچین است و نخستین بار در سال ۲۰۱۵ منتشر شده است..jpg)
تورچین در این اثر تلاش میکند با بررسی روند تاریخی شکل گیری جوامع انسانی توضیح دهد که چگونه جنگهای طولانی و فشارهای ناشی از درگیریهای نظامی، انسانها را به سمت ایجاد ساختارهای اجتماعی پیچیدهتر و همکاری گستردهتر سوق داده است.
نویسنده با استفاده از دادههای تاریخی و تحلیلهای اجتماعی، این فرض را بررسی میکند که جنگ، در کنار آثار مخرب خود، در برخی دورههای تاریخی به عاملی برای سازمان یافتگی بیشتر جوامع، شکل گیری نهادهای قدرتمندتر و افزایش همکاری میان گروههای انسانی تبدیل شده است.
یکی از محورهای اصلی کتاب، تأثیر فشارهای نظامی بر شکل گیری ساختارهای سیاسی و اجتماعی است. از نگاه تورچین، جوامعی که با تهدیدهای مستمر روبه رو بودهاند، ناچار شدهاند برای بقا، ساختارهای منسجم تری ایجاد کنند و توانایی خود را برای بسیج منابع و همکاری میان اعضای جامعه افزایش دهند.
تأکید بر نقش رهبران در شرایط بحرانی
تورچین همچنین در «فراجامعه» به نقش رهبری در جوامع درگیر جنگ و بحران میپردازد. بر اساس ایده مطرح شده در کتاب، شرایط بحرانی میتواند نیاز به رهبران توانمند برای سازمان دهی جامعه، تصمیم گیری سریع و ایجاد هماهنگی میان گروههای مختلف را افزایش دهد.
از سوی دیگر، نویسنده تأثیر جنگهای مشترک بر شکل گیری هویت جمعی و افزایش احساس تعلق به یک جامعه را نیز مورد بررسی قرار میدهد؛ فرآیندی که میتواند زمینه همکاری بیشتر افراد برای مقابله با تهدیدهای مشترک را فراهم کند.
«فراجامعه» در مجموع تلاش میکند تاریخ تمدن را از زاویهای متفاوت بررسی کند؛ اینکه چگونه هزاران سال رقابت و جنگ میان گروههای انسانی، در کنار هزینههای سنگین خود، به تدریج به ایجاد جوامع بزرگتر، سازمان یافتهتر و دارای ظرفیت بالاتر برای همکاری منجر شده است.
دو ترجمه از کتاب در ایران
این کتاب در ایران نیز با ترجمههای مختلف منتشر شده است. یکی از نسخهها با ترجمه محمود فرشته نژاد و در ۳۸۳ صفحه توسط انتشارات تألیف منتشر شده است.
نسخه دیگری از «فراجامعه» با ترجمه محمد خسروانیان توسط انتشارات علم منتشر شده و ۲۹۰ صفحه دارد.
انتخاب این کتاب از سوی پزشکیان، با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از گفت وگوی اخیر او به شرایط جنگی کشور، ضرورت افزایش تاب آوری، حفظ انسجام اجتماعی و تقویت همکاری میان مردم و مسئولان اختصاص داشت، از جمله بخشهای قابل توجه گفت وگوی تلویزیونی رئیس جمهور بود.
مسعود پزشکیان متولد ۲۹ شهریور ۱۳۳۳ در مهاباد استان آذربایجان غربی، پزشک و جراح قلب، سابقه وزارت بهداشت در دولت خاتمی و ۱۶ سال نمایندگی مردم تبریز در مجلس را در کارنامه دارد. او در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۳ به پیروزی رسید و از تیرماه همان سال به عنوان رئیس جمهور ایران فعالیت خود را آغاز کرد.
در این ارتباط بیشتر بخوانید:
متن کامل گفت وگوی تلویزیونی رئیس جمهور پزشکیان با مردم:
رئیس جمهور: نرخ سوم بنزین بیش از ۱۰ هزار تومان نخواهد شد