کلانشهر:مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران که از روز گذشته - ۹ شهریور - برای حضور و سخنرانی در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای وارد بیشکک پایتخت قرقیزستان شده است، دقایقی پیش سخنرانی خود در این نشست را آغاز کرد.
مشروح سخنرانی رئیس جمهوری اسلامی ایران در بیست و ششمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای به شرح زیر است:
«بسم الله الرحمن الرحیم
جناب آقای جباروف، رئیس محترم جمهوری قرقیزستان؛
جناب آقای دبیرکل؛
رؤسای محترم هیئتها؛
خانمها و آقایان؛
در آغاز، مایلم ضمن تبریک سالروز استقلال جمهوری قرقیزستان، از جناب آقای جباروف و از دولت و مردم جمهوری قرقیزستان، به خاطر میزبانی شایسته این نشست و تلاشهای ارزشمند این کشور در دوره ریاست بر سازمان همکاری شانگهای، صمیمانه تشکر و قدردانی کنم. همچنین، موفقیت جمهوری قرقیزستان در کسب کرسی غیردائم شورای امنیت سازمان ملل متحد برای دوره ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۸ را تبریک میگویم.
امنیت پایدار نه از طریق تقابل، بلکه از احترام به حاکمیت کشورها حاصل میشود
یکی از مهمترین دستاوردهای سازمان همکاری شانگهای طی بیش از دو دهه گذشته، ایجاد بستر برای اعتمادسازی و همکاری در مواجهه با چالشهای امنیتی مشترک بوده است. تجربه این سازمان نشان داده است که امنیت پایدار نه از طریق تقابل، بلکه از مسیر اعتماد متقابل، احترام به حاکمیت کشورها، عدم مداخله در امور داخلی و همکاری میان دولتها حاصل میشود.
خانمها و آقایان؛
امروز منطقه ما با مجموعهای از تهدیدات پیچیده و درهم تنیده مواجه است. تروریسم، افراط گرایی خشونت آمیز، قاچاق مواد مخدر، جرائم سازمان یافته فراملی، جرائم سایبری و تهدیدات نوظهور امنیتی، همچنان صلح و ثبات منطقهای را با چالش روبه رو میسازند.
تداوم رویکردهای مبتنی بر زور نه تنها امنیت کشورها، بلکه ثبات منطقه و جهان را تهدید میکند
در کنار این تهدیدات، تشدید رقابتهای ژئوپلیتیکی، گسترش سیاستهای یکجانبه گرایانه، استفاده از زور و قدرت نظامی، اعمال تحریمهای یکجانبه و غیرقانونی، استفاده ابزاری از اقتصاد و فناوری و تضعیف اصول بنیادین حقوق بین الملل، نگرانیهای جدی برای کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای نوظهور ایجاد کرده است.
تحولات اخیر در منطقه غرب آسیا، ایران، لبنان، غزه، کرانه باختری بار دیگر نشان داد که بیتوجهی به قواعد حقوق بین الملل و تداوم رویکردهای مبتنی بر زور و فشار، نه تنها امنیت کشورها، بلکه ثبات کل منطقه و جهان را تهدید میکند.
عالیجنابان
تهاجماتی که در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ و ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران انجام شدند، تجاوزی آشکار علیه اصول بنیادین منشور ملل متحد و حقوق بین الملل، علیه اصل منع توسل به زور و علیه حق حیات بودند.
شکستهای سنگینی به آمریکا و رژیم اشغالگر تحمیل و پیروزیهای درخشانی کسب کردیم
این تجاوزات با جنایت بزرگ به شهادت رساندن مقام معظم رهبری آغاز شد. متجاوزین به مدرسهای در میناب حمله کرده و ۱۶۸ نفر از دانش آموزان و معلمان مدرسه را قتل عام کردند. در همان روز، به ورزشگاهی در شهر لامرد استان فارس حمله کردند که ۲۰۰ نفر شهید و مجروح در پی داشت. این تنها سه نمونه از جنایات بزرگ روز اول از یک جنگ ۴۰ روزه بود. در برابر این حجم از وحشیگری، جمهوری اسلامی ایران با اتکا به توان بالای نیروهای مسلح شجاع و غیور و بهره مندی از حمایت سراسری ملت شریف خود، شکستهای سنگین و راهبردی را به آمریکا و رژیم اشغالگر تحمیل و پیروزیهای درخشانی کسب کرد.
این حملات تعرض به یک عضو سازمان همکاری شانگهای و یک تمدن کهن بود. ما از سازمان و تمامی کشورهایی که این تجاوز را محکوم کردند و با ملت و دولت ایران ابراز همدردی کردند، قدردانی میکنیم.
آمریکا به تعهدات تفاهم نامه برگردد، ایران نیز بلافاصله عمل متقابل خواهد کرد
به دنبال ۴۰ روز مقاومت جانانه مردم ایران در مقابل تهاجمات گسترده به تاسیسات نظامی، اقتصادی، زیرساختها و حتی مدارس و بیمارستانها، تقریبا در تمامی شهرهای ایران و پس از ناکامی آمریکا در رسیدن به هیچ یک از اهداف از پیش تعیین شده، ناگزیر به آتش بس و پایان جنگ شد. حدود سه ماه مذاکره با میانجیگری دو کشور دوست و برادر پاکستان و قطر، نهایتا در تاریخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ به توافقی منجر گردید که به یادداشت تفاهم اسلام آباد معروف است. اما تعهد آمریکا به سندی که امضای رئیس جمهور آن کشور در زیر خود داشت کمتر از دو هفته به طول انجامید و زیاده خواهی و بدعهدی آن کشور نسبت به تعهدات خود آغاز گردید که هنوز هم ادامه دارد. بدیهی است که نقض تعهدات آمریکا با پاسخ متناسب ایران مواجه شد. اما اینجانب به صراحت میگویم چنانچه آمریکا به تعهدات خود در یادداشت تفاهم مزبور بازگردد، جمهوری اسلامی ایران نیز بلافاصله عمل متقابل خواهد کرد. بر خلاف آمریکا، کشور من سابقه درخشانی در عمل به تعهدات و پیمانهای بین المللی خود دارد و همواره بر اساس اصول حاکم بر حقوق بین الملل حرکت کرده است.
همکاران گرامی
تجربه سالهای اخیر به روشنی نشان داده است که امنیت و توسعه دو مفهوم جدای از هم نیستند و ماهیتی به هم پیوسته و تفکیک ناپذیر دارند. سازمان شانگهای برای ایفای نقش موثرتر در چندجانبه گرایی باید هم زمان به ابعاد امنیتی و اقتصادی بپردازد.
توسعه تجارت درون سازمانی، تسهیل فعالیتهای گمرکی، توسعه کریدورهای حمل ونقل، اتصال بنادر و مراکز لجستیکی، افزایش ظرفیتهای ترانزیتی و تقویت تاب آوری زنجیرههای تأمین، از جمله حوزه هایی هستند که میتوانند این نقش را به همکاری هایی ملموس و قابل سنجش بدل کنند.
سه ابتکار ایران برای تحقق چشم انداز اقتصادی سازمان شانگهای
برای تحقق این چشم انداز اقتصادی، جمهوری اسلامی ایران سه ابتکار مشخص را پیش روی اعضا قرار داده است:
تأسیس «بانک سازمان همکاری شانگهای»
نخست، تعمیق همکاریهای مالی و بانکی که شامل بهره گیری گستردهتر از پولهای ملی در تسویه حسابهای میان کشورهای عضو، و فراتر از آن، ایجاد سازوکارهای مشترک تسویه و تأمین مالی و در نهایت، تأسیس «بانک سازمان همکاری شانگهای» میشود که گامی مؤثر برای افزایش ظرفیت همکاری اقتصادی اعضا و کاهش آسیب پذیری زنجیرههای تجارت و تأمین در برابر اختلالات خارجی است.
توسعه نهادهای حمایت از تجارت و سرمایه گذاری
دوم، توسعه نهادهای حمایت از تجارت و سرمایه گذاری که شامل ایجاد اتحادیه بیمه صادراتی و سرمایه گذاری سازمان همکاری شانگهای میباشد؛ که امیدواریم با همراهی کشورهای عضو به نتیجه مطلوب برسد.
تحکیم امنیت انرژی
سوم، تحکیم امنیت انرژی با توجه به ظرفیت بالای کشورهای عضو در تولید و مصرف انواع انرژی است. ایجاد «کنسرسیوم انرژی سازمان همکاری شانگهای» نمود عینی آن است که به عنوان الگویی باثبات از تولید، عرضه، انتقال و مصرف انرژی در جغرافیای وسیع این سازمان میتواند پیامدهای مثبتی برای کشورهای عضو و تقویت جایگاه سازمان در بازار جهانی انرژی داشته باشد.
مرکز راهبردی مطالعات امنیتی سازمان همکاری شانگهای ایجاد شود
عالیجنابان؛
پاسخ به تروریسم، افراط گرایی و تهدیدات نوظهور امنیتی، نیازمند تقویت ظرفیتهای نهادی و کارشناسی سازمان است. جمهوری اسلامی ایران در همین راستا، ایجاد مرکز راهبردی مطالعات امنیتی سازمان همکاری شانگهای را پیشنهاد داده است. این مرکز با به کارگیری ظرفیتهای علمی و کارشناسی کشورهای عضو، به شناسایی تهدیدات نوظهور، ارزیابی تحولات امنیتی و ارائه توصیههای تخصصی برای تقویت امنیت و ثبات منطقهای یاری میرساند.
علاوه بر اینها، ابتکار ایجاد مجمع پارلمانی کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای نیز با هدف تقویت گفت وگوی بین پارلمانی، تبادل تجربیات تقنینی و حمایت از همکاری میان کشورهای عضو، از سوی جمهوری اسلامی ایران ارائه شده است.
جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که آینده چندجانبه گرایی به توانایی مشترک ما در حفظ گفت وگو و ایجاد سازوکارهای مؤثر همکاری بستگی دارد. از این رو، ضمن تأکید بر اهمیت و جایگاه سازمان همکاری شانگهای در تقویت همکاریهای منطقهای و بین المللی، آمادگی خود را برای مشارکتی سازنده و فعال در فرآیندهای مرتبط با ارتقای این سازمان، و حمایت از ابتکارات جدید در راستای تقویت انسجام، کارآمدی و همگرایی آن اعلام میدارد.
از توجه شما سپاسگزارم.»