اختصاصی کلانشهر: روز دوشنبه بیستم مهرماه ۱۴۰۵، جمعی از خبرنگاران گیلانی با همراهی تعدادی از مدیران حوزه بهداشت و درمان دانشگاه علوم پزشکی گیلان، از بخش‌های پت‌اسکن و رادیوتراپی مرکز آموزشی درمانی رازی رشت بازدید کردند و در جریان آخرین وضعیت ساخت فضاهای استقرار دستگاه‌های این پروژه‌ها قرار گرفتند.
پروژه پت‌اسکن یا PET-CT بیمارستان رازی رشت از طرح‌های مهم توسعه زیرساخت‌های تشخیصی در نظام سلامت گیلان به شمار می‌رود؛ طرحی که تکمیل و راه‌اندازی آن می‌تواند دسترسی بیماران به یکی از روش‌های پیشرفته تصویربرداری پزشکی، به‌ویژه در حوزه تشخیص و ارزیابی سرطان، را تسهیل کند.
دستگاه پت‌اسکن چه زمانی وارد گیلان شد؟
نخستین خبر رسمی درباره ورود دستگاه پت‌اسکن به استان گیلان در ۲۰ خرداد ۱۴۰۴ منتشر شد. در آن زمان، محمدتقی آشوبی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان، اعلام کرد که دستگاه PET-CT به مرکز آموزشی درمانی رازی رشت وارد شده است.
بر اساس اظهارات منتشرشده در آن مقطع، برای خرید دستگاه ۱۰۴ میلیارد تومان و برای آماده‌سازی فضای فیزیکی محل نصب آن ۲۱ میلیارد تومان هزینه شده بود؛ مجموع سرمایه‌گذاری اعلام‌شده برای این پروژه به حدود ۱۲۵ میلیارد تومان می‌رسید. این موضوع برای خانواده‌ها و افرادی که درگیر بیماری سرطان و برخی بیماری‌های دیگر بودند حائز اهمیت بسیاری بود و نور امیدی در دلشان تاباند که با بهره برداری از این دستگاه مهم،مجبور نیستند برای کاری تشخیصی کیلومترها رنج سفر و هزینه‌ای مضاعف را در کنار رنج بیماری به جان بخرند. اما با گذشت بیش از یک سال روشن شد که تامین هزینه خرید این دستگاه گرانقیمت بعد از سالها انتظار برای مردم گیلان و استانهای همجوار، مهم‌ترین بخش ماجرا نبود و از آن مهم‌تر ساخت فضای مربوط به تعبیه پت اسکن و تجهیزات مربوط به رادیوتراپی است.
در این ارتباط بیشتر بدانید:
گزارش تصویری؛ بازدید خبرنگاران گیلانی از بخش‌های در حال ساخت پت‌اسکن و رادیوتراپی بیمارستان رازی رشت
آماده‌سازی محل استقرار پت‌اسکن؛ فراتر از ساخت یک اتاق است اما...
هر چند که استقرار دستگاه PET-CT در یک مرکز درمانی، به آماده‌سازی فضایی تخصصی نیاز دارد و صرف تامین یک اتاق با ابعاد مناسب برای نصب دستگاه کافی نیست. در عین حال انتظار شانزده ماهه برای طراحی این بخش جای سوالات زیادی ایجاد کرده است. اینکه واقعا الزامات تصویربرداری پزشکی هسته‌ای، حفاظت پرتویی، ایمنی بیماران و کارکنان و شرایط فنی دستگاه بالاخره به چند ماه زمان برای پایان کار نیاز دارد؟
طبق توضیحات مهندسی، برای جانمایی این دستگاه‌های غول پیکر باید به عواملی مانند ابعاد و وزن دستگاه، ظرفیت تحمل کف، مسیر انتقال و نصب تجهیزات، تهویه و تاسیسات موردنیاز، دسترسی برای تعمیر و نگهداری و نحوه حفاظت از فضاهای مجاور مورد توجه قرار گیرد و همچنین، با توجه به استفاده از رادیودارو در تصویربرداری PET، محل تزریق و انتظار بیمار و سایر فضاهای پشتیبان باید متناسب با نوع خدمات و ضوابط مربوط طراحی و تجهیز شوند.
در بخش حفاظت پرتویی نیز شرایط اتاق، میزان فعالیت رادیودارو، نوع تجهیزات و وضعیت فضاهای مجاور در تعیین الزامات حفاظتی موثر است. به همین دلیل، طراحی و تایید این بخش به بررسی‌های تخصصی نیاز دارد و نمی‌توان الزامات آن را با ساخت یک فضای اداری یا درمانی معمولی مقایسه کرد.
بااین‌حال، پیچیدگی فنی چنین فضایی به‌تنهایی برای توضیح ماهها تاخیر کافی نیست. چون نصب و راه اندازی چنین دستگاهی برای اولین بار در جهان و ایران در رشت انجام نمی‌شود و تیمی که انجام این کار را برعهده گرفته نقشه راه این پروژه را در دست دارد.
وعده بهره‌برداری؛ چرا تکمیل پروژه اهمیت دارد؟
با وجود اعلام ورود دستگاه در خردادماه ۱۴۰۴، گزارش‌های منتشرشده در مهرماه ۱۴۰۵ همچنان از ضرورت تسریع در تکمیل پروژه پت‌سی‌تی حکایت دارند. رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان نیز در روزهای اخیر، طولانی شدن روند اجرای این پروژه را غیرقابل‌قبول دانسته و بر تکمیل هرچه سریع‌تر آن تاکید کرده است.
ازاین‌رو، یکی از مهم‌ترین موضوعات برای افراد درگیر بیماری در گیلان و استانهای مجاور، روشن شدن وضعیت نهایی فضای فیزیکی، نصب و راه‌اندازی دستگاه، مراحل آزمایش و تایید فنی، مجوزهای موردنیاز و تاریخ قطعی آغاز پذیرش بیماران است.
با توجه به اینکه از زمان اعلام ورود دستگاه به گیلان تا بازدید روز گذشته حدود ۱۶ ماه گذشته است، انتظار می‌رود مسئولان دانشگاه علوم پزشکی گیلان درباره علت دقیق طولانی شدن روند اجرا و سهم هر یک از مراحل ساختمانی، فنی و اداری در این تاخیر توضیح دهند. آیا تامین مالی این کار به موقع انجام نشده است؟ تیمی که مسئول انجام این کار مهم است در انجام وظایف خود اهمال کرده است؟
پت‌اسکن چه کمکی به بیماران می‌کند؟
دستگاه PET-CT با ترکیب تصویربرداری توموگرافی گسیل پوزیترون و سی‌تی‌اسکن، اطلاعاتی درباره فعالیت متابولیک بافت‌ها و موقعیت آناتومیک آنها فراهم می‌کند. این روش در ارزیابی بسیاری از سرطان‌ها، تعیین وسعت بیماری، بررسی پاسخ به درمان و پیگیری احتمال عود برخی تومورها کاربرد دارد.
کاربردهای این فناوری به سرطان محدود نیست و در موارد مشخصی از بیماری‌های قلبی، عصبی و عفونی نیز به تشخیص پزشکان کمک می‌کند. البته نوع بررسی و ضرورت انجام آن بر اساس شرایط بیمار و نظر پزشک تعیین می‌شود.
رادیوتراپی؛ بخش مهم دیگر درمان سرطان
رادیوتراپی یا پرتودرمانی یکی از روش‌های اصلی درمان بسیاری از سرطان‌هاست که با استفاده از پرتوهای یون‌ساز، سلول‌های سرطانی را هدف قرار می‌دهد. دسترسی به تجهیزات مناسب پرتودرمانی، در کنار تشخیص دقیق، می‌تواند به تکمیل زنجیره خدمات درمان سرطان در استان کمک کند.
پت‌اسکن و رادیوتراپی؛ ظرفیت‌هایی برای کاهش سفر درمانی بیماران
راه‌اندازی کامل پروژه پت‌اسکن رازی رشت می‌تواند به تقویت خدمات تشخیصی و درمانی سرطان در شمال کشور کمک کند و نیاز بخشی از بیماران گیلان و استانهای همجوار برای سفر به تهران، کرج، شیراز،تبریز،یزد و... را برای دریافت خدمات تخصصی تصویربرداری را کاهش دهد. این موضوع به‌ویژه برای بیمارانی که در مسیر تشخیص، تعیین مرحله بیماری یا ارزیابی پاسخ به درمان قرار دارند، اهمیت زیادی دارد.
مطالبه اصلی بیماران؛ اعلام زمان قطعی بهره‌برداری
با توجه به گذشت حدود ۱۶ ماه از اعلام ورود پت‌اسکن به گیلان، انتظار می‌رود دانشگاه علوم پزشکی گیلان ضمن تشریح آخرین وضعیت این پروژه، مشخص کند که چه بخش‌هایی از فرایند اجرا باقی مانده و چه زمانی امکان آغاز ارائه خدمت فراهم خواهد شد.
پاسخ روشن به این پرسش‌ها می‌تواند علاوه بر افزایش شفافیت درباره روند اجرای پروژه، امکان ارزیابی دقیق‌تر موانع موجود را فراهم کند؛ موضوعی که برای بیماران مبتلا به سرطان و خانواده‌های آنان، بیش از هر وعده کلی درباره تکمیل پروژه اهمیت دارد.