اختصاصی کلانشهر: آیتالله العظمی حسین وحید خراسانی، از مراجع برجسته تقلید شیعه و استاد باسابقه حوزههای علمیه، روز سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ در ۱۰۵ سالگی درگذشت. او که از شاگردان برجسته حوزه علمیه نجف و از مدرسان شناختهشده فقه و اصول در قم بود، بیش از هفت دهه از عمر خود را به تحصیل، تدریس و فعالیتهای علمی و دینی اختصاص داد. پیکر این مرجع تقلید روز پنجشنبه ۲۸ آبان در حرم مطهر رضوی به خاک سپرده خواهد شد.
از نیشابور تا حوزه علمیه نجف
آیتالله حسین وحید خراسانی اول فروردین ۱۳۰۰ در شهر نیشابور متولد شد. او تحصیلات علوم دینی را در مشهد آغاز کرد و پس از فراگیری ادبیات عرب و دروس مقدماتی و سطح، از محضر استادان برجسته حوزه علمیه این شهر بهره برد.
وحید خراسانی پس از تکمیل تحصیلات مقدماتی، برای ادامه تحصیل به نجف اشرف رفت؛ شهری که در آن زمان یکی از مهمترین مراکز علمی و فقهی جهان تشیع به شمار میرفت.
او در نجف در درس استادانی همچون آیتالله سید ابوالقاسم خویی، آیتالله سید محسن حکیم و آیتالله میرزا عبدالهادی شیرازی شرکت کرد و از محضر آنان در مباحث فقه و اصول بهره برد. همچنین در دوره حضور امام خمینی در نجف، در درس ایشان شرکت میکرد.
وی از سال ۱۳۳۷ تدریس خارج فقه و اصول را آغاز کرد و نزدیک به ۱۲ سال در حوزه علمیه نجف به تدریس و تربیت شاگردان پرداخت.
بازگشت به ایران و استقرار در قم
وحید خراسانی در سال ۱۳۴۹ به ایران بازگشت و ابتدا در مشهد به فعالیت علمی و تدریس مشغول شد. او در پاییز همان سال به قم رفت و فعالیت علمی خود را در حوزه علمیه این شهر ادامه داد.
درس خارج فقه و اصول او طی چند دهه از جلسات پررونق حوزه علمیه قم بود و طلاب و فضلای بسیاری برای بهرهگیری از مباحث علمی او در این جلسات شرکت میکردند.
تسلط بر فقه استدلالی، دقت در بررسی روایات و توجه به مبانی اصولی از ویژگیهای روش علمی او به شمار میرفت.
پس از درگذشت آیتالله محمدعلی اراکی در سال ۱۳۷۳، نام وحید خراسانی در شمار مراجع تقلید مورد تأیید جامعه مدرسین حوزه علمیه قم قرار گرفت و جایگاه مرجعیت او بیش از گذشته تثبیت شد.
او همچنین آثاری در زمینه فقه، اصول، امامت و معارف اهلبیت(ع) منتشر کرد که از جمله آنها میتوان به حاشیه بر کفایهالاصول، حاشیه بر مکاسب محرمه و حاشیه بر عروهالوثقی اشاره کرد.
حضور در مبارزات پیش از انقلاب
آیتالله وحید خراسانی در سالهای پیش از پیروزی انقلاب اسلامی نیز در برخی تحولات سیاسی و اجتماعی حضور داشت.
از جمله در جریان قیام ۱۹ دی ۱۳۵۶ مردم قم، در واکنش به انتشار مقاله توهینآمیز روزنامه اطلاعات علیه امام خمینی(ره)، در جمع مردم حاضر شد و با سخنرانی و محکوم کردن اقدام رژیم پهلوی، موضع خود را در قبال آن رویداد اعلام کرد.
این موضعگیری از جمله مقاطع شناختهشده زندگی سیاسی و اجتماعی او در دوران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی است.
ارتباط خانوادگی با صادق آملی لاریجانی

یکی از پیوندهای خانوادگی شناختهشده آیتالله وحید خراسانی با ساختار سیاسی جمهوری اسلامی، ازدواج دختر او با آیتالله صادق آملی لاریجانی است.
صادق آملی لاریجانی، فرزند آیتالله میرزا هاشم آملی و برادر شهید علی لاریجانی رئیس اسبق مجلس، از چهرههای شناختهشده روحانی و سیاسی کشور است.
او در سال ۱۳۸۸ با حکم رهبر معظم انقلاب به ریاست قوه قضائیه منصوب شد و تا سال ۱۳۹۷ این مسئولیت را بر عهده داشت. آملی لاریجانی پس از پایان مسئولیت در قوه قضائیه، به ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد.
این نسبت خانوادگی، وحید خراسانی را به یکی از خانوادههای شناختهشده در عرصه سیاسی و مذهبی ایران مرتبط میکرد؛ هرچند او خود مسئولیت اجرایی یا سیاسی رسمی در ساختار جمهوری اسلامی نداشت و فعالیت اصلیاش بر تدریس، مرجعیت و امور حوزوی متمرکز بود.
توجه به شعائر دینی و فعالیتهای اجتماعی
از دیگر ویژگیهای شناختهشده فعالیتهای آیتالله وحید خراسانی، اهتمام به ترویج معارف اهلبیت(ع) و برگزاری مراسم مذهبی بود.
او بهویژه بر بزرگداشت ایام فاطمیه و برگزاری مراسم عزاداری حضرت فاطمه زهرا(س) تأکید داشت و در مناسبتهای مذهبی نیز در برخی مراسم و دستههای عزاداری حضور پیدا میکرد.
تربیت شاگردان حوزوی، حمایت از فعالیتهای علمی و دینی و توجه به امور نیازمندان نیز از جمله محورهای فعالیتهای او در طول سالهای حضور در حوزه علمیه قم بود.
در اطلاعیه دفتر او پس از اعلام خبر درگذشت، از دههها تحصیل، تحقیق و تعلیم علوم اهلبیت(ع)، تربیت جمعی از عالمان و احیای شعائر دینی به عنوان بخشی از فعالیتهای این مرجع تقلید یاد شده است.

تصویری از آیتالله وحید خراسانی در کنار آیت الله مجتبی خامنهای رهبر انقلاب. آیت الله سیدمجتبی خامنهای از شاگردان این مرجع تقلید فقید بودند.
تشییع در قم و خاکسپاری در حرم رضوی
دفتر آیتالله وحید خراسانی با صدور اطلاعیهای اعلام کرد پیکر این مرجع تقلید روز پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ در حرم مطهر رضوی به خاک سپرده خواهد شد.
بر اساس برنامه اعلامشده، مراسم تشییع پیکر او روز چهارشنبه ۲۷ آبان ساعت ۹ صبح از مسجد فاطمیه قم به سمت حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) برگزار میشود. پس از این مراسم، پیکر او برای خاکسپاری به مشهد مقدس منتقل خواهد شد.
همچنین معاون سیاسی و امنیتی استاندار قم از اعلام سه روز عزای عمومی در استان خبر داده و اعلام کرده است که مدارس و ادارات قم روز چهارشنبه ۲۷ آبان، همزمان با مراسم تشییع، تعطیل خواهند بود.
در پی درگذشت این مرجع تقلید، مرکز مدیریت حوزه علمیه قم نیز از تعطیلی دروس سطوح عالی و خارج حوزه تا پایان هفته خبر داده است.
