کلانشهر: دکتر آبتین حیدرزاده در گفت وگو با ایسنا، فاسیولا را بیماری بومی در کمین سبزی جات محلی گیلان دانست که طی ۴۰ سال اخیر به صورت علمی مشاهده شده است و اظهار کرد: این عفونت توسط انگل فاسیولاهپاتیکا و فاسیولاژیگانتیکا ایجاد می‌شود.

وی با بیان اینکه عفونت فاسیولا بیماری چهارپایانی مانند گاو و گوسفند است، افزود: دام‌ها به فاسیولا مبتلا می‌شوند و این کرم در کبد دام رشد و بین دام‌ها انتقال پیدا می‌کند، اما انسان الزاما در چرخه تولید مثل این انگل نیست و به صورت جانبی و اتفاقی آلوده می‌شود.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان، با اشاره به وجود دامداری‌های سنتی در استان و چرای گاو و گوسفند در مراتع، تصریح کرد: انگل فاسیولا در آب‌های سطحی و کم عمق وجود دارد و پس از ورود به بدن دام تبدیل به کرم پهنی شده که دو تا چهار سانت رشد می‌کند. محل زیست این کرم در کبد و مجاری صفراوی دام است.

حیدرزاده، با بیان اینکه دام‌ها تخم انگل را در مدفوع خود آزاد می‌کنند و تخم وارد آب‌های سطحی می‌شود، گفت: انسان با خوردن این تخم مبتلا نمی‌شود، بلکه آلودگی انسان از طریق لارو کرم اتفاق می‌افتد که در مراحل رشدش از بدن حلزون آزاد می‌شود. در واقع تخم انگل پس از ورود به آب‌های سطحی وارد بدن حلزون هایی می‌شود که معمولا در کنار آب‌های کم عمق استان وجود دارند و بعد از آن به صورت لارو از بدن حلزون خارج شده و به سبزی جات محلی می‌چسبد و انسان با خوردن این سبزی جات یا نوشیدن آب‌های سطحی آلودگی پیدا می‌کند.

وی استفاده از سبزی جات محلی در گیلان را عمدتا به شیوه پخته دانست و عنوان کرد: در جریان پخت و پز لاروهای چسبیده به سبزیجات از بین می‌رود، اما با شست وشو به روش‌های معمول ضد عفونی همچون محلول سبزی جات و آب و نمک و مایع ظرفشویی پاک نمی‌شود، بلکه حتما باید از محلول پنج درصد سرکه سفید و آب به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استفاده کنیم تا لاروها کنده شوند و بعد از آن از روش‌های شست وشوی معمول استفاده کنیم.

معاون علوم پزشکی گیلان، چوچاق و خالواش را از جمله مهمترین سبزی جات محلی استان دانست که امکان آلوده شدن آنها زیاد است و خاطرنشان کرد: می‌توانیم به مدت چند ثانیه سبزی جات را در آب جوش غوطه ور و سپس خارج کنیم. این روش برای پاکسازی توت فرنگی از انگل‌های احتمالی به کار گرفته می‌شود، زیرا توت فرنگی نیز روی زمین قرار می‌گیرد.

وی خشک کردن سبزی جات یا فریز کردن آنها به مدت پنج روز را از دیگر روش‌های پاکسازی سبزی جات محلی از انگل فاسیولا دانست و اضافه کرد: به مردم توصیه می‌کنیم سبزی جات محلی را در باغچه‌های خانگی بکارند تا در معرض چرخه انتقال انگل از مدفوع دام به بدن حلزون در کنار آب‌های سطحی قرار نگیرد؛ البته در صورت استفاده از کود حتما ضد عفونی کامل انجام شود و شست وشو با آب کافی نیست.

حیدرزاده، با بیان اینکه در مرحله نخست ورود انگل به بدن انسان تب و احساس ناخوشی رخ می‌دهد و بعد از چند روز از بین می‌رود، گفت: لارو بعد از ورود به بدن انسان به سمت کبد حرکت و در آنجا رشد می‌کند لذا سه تا شش ماه طول می‌کشد تا لارو در کبد رشد و بیماری بروز کند. در این شرایط دردهای شدید در سمت کبد و پهلوها اتفاق می‌افتد که برای بیماران بسیار آزاددهنده است، زیرا لارو تبدیل به کرم بالغ شده و متاسفانه مبتلایان در این مرحله به پزشک مراجعه می‌کنند.

وی بروز تب، لرز، سردرد و شکم درد شدید در افرادی که سابقه مصرف سبزی جات محلی را دارند بسیار مهم دانست و اظهار کرد: در صورت بروز این علائم سریعا به متخصص عفونی یا مراکز جامع خدمات سلامت مراجعه و داروی مناسب را دریافت کنید.

معاون علوم پزشکی گیلان، فاسیولا را کشنده ندانست و یادآور شد: افراد از خوددرمانی پرهیز کنند، زیرا هرچقدر طول بیماری بیشتر شود عوارض و آسیب به کبد افزایش می‌یابد.

حیدرزاده، همچنین به شباهت علائم این بیماری با کرونا اشاره کرد و گفت: از طریق آزمایش خون تشخیص فاسیولا به راحتی ممکن است و درمان آن وجود دارد لذا توصیه می‌شود حتما ضد عفونی اصولی را جدی بگیرد، زیرا روش‌های معمولی سایر میکروب‌ها را از بین می‌برد و برای کندن لاروهای فاسیولا کارایی ندارد.