کلانشهر: گیلان در آستانه نوروز سراسر شکفتن شده و گیاهان، جنگل و کوهستانهایش از آمدن فصلی نو اطمینان دارند و در این بین روستاها ضیافتی است برای آغازی نو آنچنان که مردمانش در پاسداشت آئین هایشان نشان می‌دهند گیلان تنها حظ جنگل و باران، برنج و شالی، رودهای خروشان و پامچال، زیستگاه قو و مرغابی، خروش روز و شب امواج دریا نیست بلکه، جشن رنگ در لباس‌های محلی، آئین‌ها، جشن‌ها و هزاران جاذبه دیگر است که امروز در شرق گیلان با سمنو پزان و نوروز خوانی نمایان شده است.

آستانه اشرفیه در ۳۵ کیلومتری رشت با سپیدرود، بقعه آقا سید جلال اشرف، پل خشتی، جنگل صفرا بسته و برکات زندگی‌اش چون برنج، بادام زمینی و حبوباتش شهره است و سمنو بنا به تعریف متون قدیمی «طعامی است که در آن میوه و جوز (گردو) می‌اندازند و گندم را علی‌حده سبز می‌کنند و آن طعام جشن است و به نذر و نیت می‌پزند» و در هفت سین ایرانیان نشانی برای برکتی است که امروز برآوردنش برای نوروز آئین است و برای پاسداشت همین آئین، گیلانیان و گردشگران به جشنواره سمنوپزان در شرق گیلان دعوت شدند و به همیاری، دیگ‌های عظیم و جوشان سمنو را بر هیزم‌های افروخته ثبات دادند.
ساز و سورنا و رقص رنگ در لباس‌های محلی با ابیات نوروز خوانی در هم آمیخته و دیگ‌های بزرگ سمنو بر آتش هیزم‌ها می‌جوشند و زنان اعم از پیر و جوان سمنو جوشان در دیگ‌ها را هم می‌زنند تا قوام آید و برکت سفره هفت سین شود.

جشنواره‌ها مسیری برای انتقال هویت به نسل تازه

سپیده دندانپزشک است و با همسرش که او هم دندانپزشک است دست آرتمیس سه، چهار ساله با موهای فرفری‌اش را گرفته‌اند و با شعرهای کودکانه به او می‌آموزند "خوشا به سرزمینی که برکت داره فراوون؛ مردمش حرکت می‌کنند، باهاش تجارت می‌کنند، شکر نعمت می‌کنند. "
آرتمیس هم با شیطنت انگشت کوچکش را در ظرف سمنویی که مادرش خریده و گذاشته تا سرد شود، فرو می‌برد و ریز ریز بر دهان می‌گذارد و با لحن کودکانه می‌خواند: " سمنو آی سمنو مال پای هفت سین سمنو/می‌ریم که اونو هم بزنیم حواسمون هست، مبادا خسته بشیم و کم بزنیم. "

 سمنوپزان رسمی کهن در گیلان

همه حاج خانم صدایش می‌زنند و ما نیز. نظارت می‌کند و جوانه‌های گندم را با سنگ می‌سابد و می‌گوید: برای دیگ تازه باید آماده شود.
وی توضیح می‌دهد: برخی از مراجعه کنندگان از قیمت‌های جدید گله‌مند هستند اما سمنو شیره گندم و حاصل زحمت است؛ قیمت‌های تعیین شده نسبت به زحمتی که برای آن کشیده می‌شود، ناچیز است.
حاج خانم به توضیحاتش می‌افزاید: آماده سازی،جداسازی و کوبش جوانه‌های گندم تا درآوردن شیره گندم با همکاری‌های شیرین شکل می‌گیرد و در تمام مراحل یاری دهندگان آرزوهای خود را زمزمه می‌کنند و با خنده می‌گوید در برخی جاها معتقدند نباید نگاه مردان به دیگ‌های سمنو در حال جوش بیافتد و باز خنده‌اش عمیق‌تر می‌شود.
حاج خانم درباره خواص سمنو نیز با خنده می‌گوید: پوست؛ برای پوست صورت معجزه است و دیگر اینکه غذای استخوان است و از پوکی استخوان جلوگیری می‌کند و برای زنان باردار بسیار مفید و جبران کم خونی است.

جشنی برای نشاط نوروزی

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان می‌گوید: جشنواره سمنو یکی از ده‌ها برنامه ایی است که برای ایجاد نشاط در پیشواز نوروز برپا شده است تا علاوه بر نشاط آفرینی عاملی برای توسعه گردشگری، کارآفرینی و هویت بخشی باشد.

ولی جهانی در حاشیه برگزاری جشنواره سمنو گفت: از ابتدای امسال بدلیل جذابیت‌های آئینی، بومی و محلی تقویم جشنواره هایی با محوریت محصولات کشاورزی و صنایع دستی، آئین‌های بومی، بازی‌های محلی برنامه‌ریزی شد که جشنواره چای در املش، بهارنارنج در لنگرود و کومله، نیشکر در صومعه سرا برخی از آنها بوده است.

وی با یادآوری این موضوع که از ابتدای امسال نزدیک به ۸۵ میلیون مسافر و گردشگر به استان سفر کرده‌اند و اینک با برگزاری جشنواره‌های پرنشاط مهیای میزبانی از مسافران و گردشگران نوروزی می‌شود، افزود: جشنواره‌ها و رویدادهای فرهنگی یکی از روش‌های مناسب برای ایجاد جاذبه‌های گردشگری و توزیع گردشگران در سطح استان در ایام مختلف سال است.

سمنو پزان آستانه اشرفیه با همکاری فرمانداری، بخشداری بخش مرکزی، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان، شورای اسلامی و دهیاری سیاهکوچه با برپایی غرفه‌های پخت و عرضه سمنو، اجرای موسیقی سنتی ساز و سورنا، آئین نوروز خوانی، آئین عید بری، آئین هفت سین بران و اجرای نمایش‌های آئینی و برپایی نمایشگاه‌های صنایع دستی سوغات محلی برگزار شده است.
گیلان با پیشینه‌ای کهن سرشار از آئین‌ها و مراسمی است که هر یک در فصل، زمان و مکان خود اجرا می‌شود و هر یک نشانگر فرهنگی کهن است و امروز بر اساس تعاریف جدید گردشگری این آئین‌ها با تمام داشته‌هایش عاملی در راستای توسعه این صنعت نوپاست و آئین سمنو پزان با همه آئین‌های اجرا شده در آن شاد باشی برای بهار و جشن نوروز است.