کلانشهر: شناخته‌شده‌ترین علائم حمله قلبی یا انفارکتوس میوکارد (MI)، قسمت‌های بالایی بدن شما را درگیر می‌کند؛ در واقع درد و فشار قفسه سینه، تنگی نفس، سبکی سر، و درد یا ضعف که تا فک یا پایین سمت چپ تابش می‌کند می‌تواند نشانه یک حمله قلبی باشد.

اما درد یا ضعف در یکی از پاهای شما نیز می‌تواند نشانه حمله قلبی باشد؟

دکتر رضوان دادو، متخصص قلب و عروق در Memorial Hermann در هیوستون می‌گوید که پاسخ این سوال خیر است.

اگر دچار حمله قلبی شده‌اید، بعید است که پای شما ضعیف شود. با این حال، درد پا می‌تواند نشانه‌ای از وجود مشکل در سیستم قلبی عروقی شما باشد که می‌تواند شما را در معرض خطر حمله قلبی در آینده قرار دهد.

دکتر دادو می‌گوید: «بیشتر از همه، درد پا با بیماری شریان محیطی (PAD) مرتبط است، وضعیتی که زمانی ایجاد می‌شود که شریان‌هایی که خون را به اندام‌های داخلی، بازوها و پاها می‌رسانند به طور کامل یا جزئی در نتیجه تصلب شرایین مسدود می‌شوند. »

او می‌افزاید:« از آنجایی که آترواسکلروز- که ضخیم شدن یا سخت شدن شریان‌ها ناشی از تجمع پلاک در پوشش شریان است، می‌تواند منجر به گرفتگی عروق قلب شود، بسیاری از افرادی که بیماری عروق کرونر دارند نیز ممکن است از PAD رنج ببرند. این بدان معناست که اگر بیشتر اوقات درد پا را تجربه می‌کنید و در حال بدتر شدن است، احتمالاً هنوز یک حمله قلبی نیست. اما می‌تواند به طور کلی با عملکرد قلبی عروقی مرتبط باشد و اگر مشکلات دیگری مانند درد قفسه سینه یا مشکل در نفس کشیدن دارید، باید فورا معاینه شوید، چه احساس ناراحتی در پا داشته باشید یا خیر.»

بیماری شریان محیطی و پا درد
دکتر دادو می‌گوید:«مهم‌ترین عامل خطر برای PAD وجود بیماری قلبی است. این عمدتاً به این دلیل است که هر دو بیماری ناشی از تصلب شرایین یا «سخت شدن» شریان‌ها هستند. هنگامی که مبتلا به تصلب شرایین هستید، التهاب در دیواره شریان باعث می‌شود که کلسترول، چربی و سایر مواد به صورت ماده چسبنده‌ای به نام پلاک ساخته شود که به دیواره شریان شما می‌چسبد. هنگامی که پلاک ضخیم می‌شود، فضای موجود در شریان‌ها که خون می‌تواند از طریق آن حرکت کند، باریک می‌شود. این به نوبه خود باعث کاهش عرضه خون غنی از اکسیژن در سراسر بدن، از جمله به اندام‌های حیاتی و اندام‌های دیگر می‌شود.»

دکتر دادو می‌افزاید: «علائم PAD می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و شدت آنها می‌تواند به میزان جدی بودن آترواسکلروز شما بستگی داشته باشد.»

شایع‌ترین علائم PAD عبارتند از:

سردی در ساق پا، اغلب در یک پا
گرفتگی، درد یا خستگی در عضلات ساق یا لگن هنگام بالا رفتن از پله یا راه رفتن که معمولاً پس از استراحت کاهش می‌یابد.
بی‌حسی یا ضعف پا
زخم هایی روی انگشتان پا یا پاها که خوب نمی‌شوند
ه نظر می‌رسد گرفتگی و درد در ناحیه ساق پا شایع‌ترین شکایت از PAD باشد. ممکن است این علائم را در قسمت بالای ران یا باسن خود نیز داشته باشید.

سایر شرایطی که باعث پا درد می‌شود
اگر مشکلات قلبی دارید و علائمی مانند پا درد، ضعف یا بی‌حسی را تجربه می‌کنید، PAD احتمالاً مقصر این مشکلات خواهد بود. با این حال، شرایط و چالش‌های دیگری وجود دارد که می‌تواند منجر به پا درد شود، و پزشک شما باید شما را از نظر این احتمالات نیز ارزیابی کند:

ترومبوز ورید عمقی (لخته شدن خون در پا)
کم آبی بدن، به ویژه مقادیر کم الکترولیت‌های پتاسیم، سدیم، کلسیم و منیزیم
عفونت استخوان یا بافت نرم ساق پا
التهاب ناشی از آرتریت یا نقرس
خستگی یا فشار عضلانی ناشی از استفاده بیش از حد
آسیب عصبی مربوط به دیابت، سیگار کشیدن یا مصرف بیش از حد الکل
درد عصب سیاتیک ناشی از لیز خوردن دیسک در پشت
عوارض جانبی داروهایی مانند دیورتیک‌ها و استاتین‌ها
رگ‌های واریسی
برای تشخیص اینکه آیا درد پای شما ممکن است به قلب شما مربوط باشد، به علائمی مانند دردی که با راه رفتن رخ می‌دهد و با استراحت فروکش می‌کند، و همچنین زخم هایی که روی پاها هستند و خوب نمی‌شوندو تفاوت درجه حرارت بین دو پا را توجه کنید. با این حال این علائم همچنین می‌تواند ناشی از شرایط دیگری نیز باشد، بنابراین مهم است که به دنبال مراقبت‌های پزشکی برای دریافت تشخیص مناسب باشید.

تشخیص پا درد

تعیین اینکه آیا علت درد ساق پای شما مربوط به PAD است یا چیز دیگری، اغلب یک یا چند مورد از این آزمایشات زیر را انجام خواهید داد:

شاخص مچ پا-بازو
این آزمایش ساده اغلب زمانی انجام می‌شود که با درد پا مواجه می‌شوید که ممکن است مربوط به قلب باشد. این روش فشار خون مچ پا را با فشار خون بازو مقایسه می‌کند. اگر فشار در بازوی شما بیشتر باشد، به این معنی است که جریان خون در یک یا هر دو پای شما کمتر از آنچه باید باشد است که می‌تواند نشان دهنده انسداد یک شریان باشد.

 تصویربرداری

پزشک شما ممکن است یک یا چند مورد از این آزمایش‌ها را تجویز کند که انواع مختلفی از نماها را در داخل پا ارائه می‌کند و می‌تواند به پزشک شما کمک کند تا هرگونه انسداد یا تنگی عروق را شناسایی کند:

سی تی اسکن
سونوگرافی
اشعه ایکس
 

 تست‌های دیگر

طبق گفته موسسه ملی قلب، ریه و خون (NHLBI)، پزشکان چندین آزمایش دیگر توصیه می‌کنند که ممکن است برای ارزیابی سطح آترواسکلروز در بدن شما استفاده شود:

آزمایش‌های خون: این آزمایش‌ها سطح کلسترول، تری گلیسیرید، قند خون، لیپوپروتئین‌ها و پروتئین واکنش‌گر C را تعیین می‌کنند که می‌تواند سطوح بالاتر التهاب را نشان دهد.
اسکن کلسیم کرونری: اندازه گیری مقدار کلسیم ممکن است بینشی در مورد وجود کلسیفیکاسیون‌ها که با تصلب شرایین و بیماری عروق کرونر قلب مرتبط هستند را ارائه دهد.
الکتروکاردیوگرام: EKG ضربان و ریتم قلب و قدرت تکانه‌های الکتریکی عبوری از قلب را ثبت می‌کند.
تصویربرداری قلب: این شامل آنژیوگرافی، MRI قلب، سی تی آنژیوگرافی عروق کرونر و اسکن PET قلب است که با هم می‌توانند اطلاعاتی در مورد آسیب بافتی و جریان خون ارائه دهند.
معاینه فیزیکی با گوشی پزشکی: تجمع پلاک در نواحی خاصی مانند گردن یا شکم را می‌توان از طریق صدایی به نام بروت تشخیص داد. برای این کار، پزشک شما با گوشی پزشکی به نواحی از بدن دارای عروق اصلی گوش می‌دهد.
 

 درمان پا درد ناشی از بیماری شریان محیطی

هنگامی که تشخیص PAD انجام شد، اولین گام در درمان درد، رسیدگی به عوامل خطر شناخته شده‌ای است که می‌تواند شرایط را بدتر کند. این شامل درمان هر گونه بیماری زمینه‌ای مانند دیابت، فشار خون بالا و بیماری مزمن کلیوی است.

علاوه بر درمان آن مسائل، برخی از درمان‌ها ناراحتی خود PAD را هدف قرار می‌دهند. به عنوان مثال داروهای خاصی وجود دارند که نشان داده شده است که مسافت راه رفتن را برای بیماران PAD با درد خفیف تا شدید فعالیت بهبود می‌بخشد. طبق NHLBI، این داروها شامل داروهای ضد پلاکت مانند آسپرین یا پلاویکس (کلوپیدوگرل) است که از تشکیل لخته‌های خون و تنگ شدن بیشتر رگ‌ها جلوگیری می‌کند.

هنگامی که بیماری به خوبی مدیریت شد، می‌توانید با پیروی از یک برنامه راه رفتن ساختاریافته، نقش فعالی در کاهش علائم درد پا داشته باشید. اکثر بیماران با پیاده روی روزانه حدود 30 دقیقه شروع می‌کنند. این کار به افزایش گردش خون در سراسر بدن، از جمله پای شما که درد را تجربه می‌کند، کمک می‌کند.

اگر علائم شما با این استراتژی‌های محافظه‌کارانه کاهش نیابد، می‌توانیم آزمایش‌های تهاجمی‌تری را برای شناسایی محل انسداد در پا و همچنین رفع انسداد با استفاده از بالون، استنت یا جراحی بای پس در پای آسیب‌دیده انجام دهید.

اگر PAD شما پیشرفته‌تر است، ممکن است لازم باشد به جای اینکه ابتدا درمان محافظه‌کارانه را امتحان کنید، با استنت گذاری یا جراحی بای پس شریان شروع کنید.

شدیدترین شکل بیماری شریانی محیطی، ایسکمی بحرانی اندام نامیده می‌شود که باعث درد قابل توجهی در زیر زانو حتی در حالت استراحت می‌شود و اغلب به دلیل جریان ضعیف خون، زخم هایی که در این ناحیه ایجاد می‌شوند، بهبود نمی‌یابند. این شکل از PAD می‌تواند منجر به قطع عضو شود، اگر سایر جراحی‌ها و درمان‌ها مؤثر واقع نشوند.

 آیا می‌توان از بیماری عروق محیطی پیشگیری کرد؟

اگر از قبل مشکلات قلبی عروقی دارید یا در معرض ابتلا به آنها هستید، اجرای عادات سبک زندگی سالم برای پیشگیری از PAD بسیار ضروری است.

مهم‌ترین تغییرات، اجرای یک برنامه ورزشی منظم و متوسط و عدم استعمال دخانیات است. ورزش متوسط معمولاً شامل تنفس سنگین‌تر از حد معمول است و می‌تواند شامل پیاده‌روی سریع یا دویدن، شنا، دوچرخه‌سواری یا برخی ورزش‌های دیگر باشد. هر مقدار سیگار به رگ‌های بدن آسیب می‌زند، بنابراین توصیه می‌کنم سیگار را به طور کامل ترک کنید.

اگر محدودیت‌های فیزیکی یا نگرانی‌های خاصی دارید، پیشنهاد می‌شودکه با پزشک و یک فیزیوتراپیست همکاری کنید تا برنامه‌ای متناسب با نیازهای شما داشته باشید.