«ایسپیه مزگت» یا «اِسپی مَزگِت» در زبان تالشی به معنای مسجد سپید با حدود 800سال قدمت در روستای دیناچالِ شهر پره سر رضوانشهرِ تالش قرار دارد.

چند سال قبل و هنگام مرمت بخش هایی از بقایای این مسجد، سقف موقت روی بعضی از ستون‌های آن نصب شده بود که به دلیل سرقت پایه‌های داربست، اداره میراث فرهنگی گیلان، سقف موقت را جمع آوری کرد. با این احتمال که ممکن است تخریب سقف موقت،به بنای اصلی آسیب برساند. هم اکنون اما چیز زیادی از سازه‌های این مسجد باقی نمانده است. اداره میراث فرهنگی گیلان از کمبود اعتبارات می‌گوید و عده‌ای از دوستداران آثار تاریخی، از بی‌توجهی برخی ساکنان بومی گلایه می‌کنند و همچنین سوداگران اشیای عتیقه که به طور مداوم محدوده این اثر تاریخی را می‌‍کاوند و هربار ضربه‌ای به بقایای آن وارد می‌کنند را در تخریب این اثر تاریخی مقصر می‌دانند.

اوایل اسفندماه امسال مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گیلان از شناسایی و دستگیری یک متهم به همراه کشف دستگاه فلزیاب در بنای تاریخی اسپی مزگت خبر داد.

جهانی با تاکید بر لزوم ساماندهی بناهای تاریخی از طرق مختلف و از جمله صندوق توسعه و احیا گفت در صورت تعامل و همکاری اداره کل منابع طبیعی استان گیلان، از آنجایی که برای بنای تاریخی اسپی مزگت سرمایه گذار وجود دارد، واگذاری بنا و محیط پیرامون آن برای توسعه گردشگری در عین حفاظت و مرمت از اثر تاریخی مذکور در دستور کار قرار خواهد گرفت.
اینکه سال آینده شاهد مرمت این اثر تاریخی خواهیم بود یا شاهد نابودی کامل اسپی مزگت،را زمان روشن می‌کند.