اختصاصی کلانشهر: رضا حقی*- این روزها شاهد عرضه تمشک در سطح شهررشت و دیگر نقاط گیلان هستیم. به این بهانه هجدهمین یادداشت برندسازی را به جشنواره تمشک اختصاص می‌دهم.

تمشک تنها میوه ارگانیک ایران است چون این میوه به صورت خودرو و جنگلی در بسیاری از شهرهای شمالی ایران وجود دارد.

در این فصل از سال صرفاً توسط افراد بومی چیده و به بازار عرضه می‌شود و فاقد هرگونه کود و یا سمی است.
میوه‌ای با خواص فراوان که برای بسیاری از بیماری‌ها نیز موثر شناخته شده است.که علاوه بر میوه، برگ‌های آن نیز به عنوان دمنوش استفاده می‌شود.

حدود ۶ سال پیش کمیته‌ای در استانداری گیلان تشکیل شد به اسم ۲۰۲۰ که می‌خواستند برنامه هایی برای سال ۲۰۲۰ در بخش گردشگری رقم بزنند

در آن کمیته از من نیز دعوت شد برای شهرهای مختلف با توجه به پتانسیل موجود در آن شهرها جشنواره تخصصی پیشنهاد بدهم.

برای کلیه شهرهای گیلان حتی بخش‌ها نیز با توجه به محصول آن شهرستان جشنواره خوراک محور پیشنهاد دادم و به متصدی امور گفتم همه این محصولات می‌توانند به بهانه برگزاری جشنواره تأثیرات شگرفی بر اقتصاد شهرو استان داشته باشند.

توضیح دادم که برگزاری جشنواره در ایران از اساس درست برنامه ریزی نشده است و اکثر جشنواره‌ها فقط یک اسم را یدک می‌کشند و معمولاً به صورت جُنگ برگزار می‌شود.

برنامه‌های جانبی ثابت دارند که نقش محوری نیز دارد

برنامه‌های جانبی مثل موسیقی، اجرای نمایش، سخنرانی مسئولین، عرضه محصولات صنایع دستی غیر مرتبط و هیچ اتفاق خاصی برای محصول اصلی جشنواره که به نام آن جشنواره برگزار شده است نیز نمی‌افتد.

چون هیچگونه برنامه ریزی، اهداف و جمع آوری سازمان‌ها و ادارات مربوطه برای برندسازی در راستای تحول اقتصادی، جذب توریست همراه کردن اصناف شهرستان مربوطه انجام نمی‌گیرد. صرفاً یک جُنگ است که به صورت چند ساعت اجرا می‌شود و تمام می‌شود.

برگزاری این گونه جشنواره‌ها باید با اهداف خاص برنامه ریزی شده و با مشارکت مردم منطقه و هدایت و حمایت مسئولین مربوطه همراه باشد

با این تفاسیر فکر می‌کنید کدام یک از این جشنواره هایی را که پیشنهاد داده‌ام قابلیت برگزاری جشنواره را ندارد، بگویند تا جزئیات آن جشنواره را تشریح کنم.

اسامی جشنواره‌ها را بررسی کردند و گفتند جشنواره تمشک قابلیت این کارها یی را که گفتید را ندارد.

گفتم کمی جشنواره تمشک را برای شما توضیح می‌دهم تا به اهداف آن آشنا شوید.

تمشک یک اسم دارد - تنها میوه ارگانیک ایران - این عنوان به تنهایی قابلیت برندسازی در کشور را دارد.

در جشنواره تمشک که مد نظر دارم بخش‌های مختلفی مانند بخش خوراک و بخش غذاهای مخصوص با تمشک تهیه می‌شود.

با میوه تمشک در ایران معمولاً مربا، دسر و شربت درست می‌کنند.

بسیاری از محصولات خلاقانه را می‌توان با برگزاری مسابقات آشپزی و شیرینی پزی به عموم مردم معرفی کرد.

وقتی تنوع استفاده از تمشک در انواع شیرینی، دسر و خوراک در جشنواره دیده شود باعث جذب سرمایه گذار در این بخش می‌شود.

که منجر به تولید انبوه و صنعتی این محصولات خواهد شد.

ایجاد شور و نشاط و افزایش سرمایه اجتماعی یکی از بخش‌های هر جشنواره می‌تواند باشد ولی اگر این شور و نشاط منجر به ایجاد چرخه اقتصادی و برندسازی شهری تبدیل شود آن وقت این جشنواره می‌تواند به برند یک شهر تبدیل شود.

به مسئولین مربوطه در استانداری گفتم اما نکته مهم در مورد تمشک این است که جز معدود جشنواره هایی است که می‌تواند استانداری گیلان نقش مستقیم در آن داشته باشد گیلان حدود ۲۵۰ هزار هکتار مرتع دارد.

در این میان بسیاری از قسمت هایی از این مراتع پوشیده از تمشک‌های وحشی، ازگیل و زالزالک هستند.

استانداری می‌تواند در هماهنگی با منابع طبیعی و جهاد کشاورزی این مراتع را در اختیار بخش خصوصی قرار دهد و مردم در قالب قطعات ۵ الی ۱۰ هکتاری اقدام به کشت تمشک و انواع میوه‌های بری مثل بلک بری و رزبری، کرنبری، بلو بری، گوجی بری، و لوگان بریگ نمایند.

چون در مناطقی که استعداد کاشت تمشک به صورت خودرو وجود دارد تمام میوه‌های خانواده بری در آن قابل کشت است.

و بعد از اینکه زمین‌های مذکور به باردهی رسید می‌تواند به صورت اجاره به شرط تملیک در اختیار مردمی که آن زمین‌ها را مورد کشت قرار دادند در آید و توضیح دادم این یک طرح جدید نیست و یک دهه قبل به عنوان طرح طوبی در بسیاری از استان‌های کشور اجرا شد و مراتع زیادی در قالب طوبی در زیر کشت زیتون قرار گرفت والان در مالکیت بخش خصوصی است و به بهره برداری رسیده است با این کار خود، ۲۵ استان کشور دارای محصول زیتون شده‌اند.

با برگزاری جشنواره تمشک و ورود استانداری گیلان به صورت موثر دراین جشنواره اقتصاد این استان را متحول خواهد کرد.

چون میوه‌های خانواده بری و تمشک جز میوه هایی با قیمت بالای جهانی است و بازار خوب و تقاضای جهانی بالا را دارا می‌باشد.

ولی به شرط اینکه برگزاری جشنواره تمشک به صورت نمادین و صرفاً با سخنرانی استاندار و فرماندار و اجرای موسیقی همراه نباشد بلکه در یک فرایند برنامه ریزی شده این امر محقق شود.

بماند که کارگروه ۲۰۲۰ بعد از برگزاری چندین جلسه کلاً تعطیل شد و هیچ اتفاقی نیفتاد.

ولی مراتع گیلان و میوه جنگلی تمشک کماکان می‌تواند رشت و استان گیلان به تنهایی به قطب گردشگری تبدیل نماید.

چون علاوه بر جذب توریست و دیدن باغ‌های انبوه تمشک و انواع بری در طول فصل تابستان به طور مستقیم ارزآوری فوق العاده را برای منطقه رقم بزند بلکه می‌تواند این منطقه را به قطب تولید و صادرات این محصولات منحصر به فرد تبدیل نماید این طرح بدون هیچ سرمایه گذاری دولتی انجام خواهد گرفت و صرفاً با در اختیار گذاشتن مراتعی که اکنون بدون استفاده مانده است به بخش خصوصی و عموم مردم صدها شغل مستقیم در تولید و صادرات این محصولات بوجود می‌آید.و در پی ایجاد کارخانه‌های متعدد، میوه خشک کنی، آب میوه، مربا و مارمالاد، کنسرو، کمپوت، دسر و انواع کیک و کلوچه مخصوص تمشک وانواع بری هزاران شغل مسفیم وغیره مستقیم ایجاد نمود.

در کشور تاکنون در شهرهای نکای مازندران، بندر کیاشهر و سیاهکل جشنواره تمشک برگزار شده است.

که در جشنواره تمشک کیاشهر بیش از شصت نوع دسر، خوراک و شیرینی در بخش مسابقه عرضه شد.

در بین شهرهای شمال کشور، رشت خاستگاهی بس دیرینه در تمشک دارد و بیش از نیم قرن است که از خرداد تا مرداد، چله خانه رشت مرکز فروش تمشک این شهر است و در سالیان اخیر به میدان فرهنگ، خیابان سام و سایر مغازه‌های شهر تسری یافته و فروش آن انجام می‌گیرد.

بی‌شک برگزاری جشنواره تمشک با وجود پتانسیل بزرگ مراتع بکر در منطقه لاکان، سراوان، سنگر و امامزاده هاشم با هماهنگی مدیریت شهری و وزارت کشور یعنی استانداری و منابع طبیعی و جهاد کشاورزی می‌تواند اقتصاد این منطقه را متحول کند.

 ======

*کارگردان تاتر

رضا حقی یکی از پایه گذاران جشنواره‌های خوراک محور در ایران است و از سال ۹۴ با  برگزاری ۹دوره جشنواره جوکول، کدو، و تمشک و...در گیلان مشغول فعالیت بوده است.

پی نوشت: از این پس روزهای دوشنبه در سلسله یادداشت هایی به قلم این نویسنده پیشنهادات مطالعه شده‌ای جهت برندسازی رشت برای اطلاع شهروندان و مدیران شهری در کلانشهر منتشر می‌شود. (بیشتر بخوانید)

این امیدواری وجود دارد که مدیران مربوطه در شهرداری و شورای شهر رشت بویژه افرادی که عهده دار عناوین مرتبط با شهر خلاق غذا در رشت هستند، سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری شهرداری رشت و کمیسیون توسعه پایدار شورای شهر به این موارد توجه کرده و در صورت امکان برای اجرایی شدن پیشنهاداتی با هدف رضایت جمعی و زیست بهتر شهری اقدام عملی کنند.

خوانندگان کلانشهر هم می‌توانند در صورت تمایل نظرات خود را پیرامون مطالب منتشر شده یا پیشنهادهای تازه خود جهت برندسازی رشت را بیان کنند.به این امید که بتوان گام هایی جهت بهبود وضعیت رشت برداشت.