این موضوع در حالی است که با گذشت ۱۳سال از آغاز پروژه هوشمندسازی کارت ملی هنوز چند میلیون ایرانی موفق به دریافت کارت‌های ملی هوشمند خود نشده‌اند و طبق اعلام سازمان ثبت احوال حدود ۳ میلیون نفر هم در صف انتظار سه ساله صدور کارت‌های هوشمندشان هستند.

در حالی که سرعت صدور کارت خام برای صادر شدن کارت ملی هوشمند به دلیل تحریم‌ها کُند و در بازه هایی متوقف شد، از سوی مسئولان، طرح تعویض شناسنامه‌های قدیمی با جدید هم آغاز شد.

این طرح هم در آغاز به خوبی پیش رفت اما هرازگاهی در بعضی شهرها خبرهایی مبنی بر توقف صدور شناسنامه جدید به دلیل نداشتن شناسنامه خام منتشر می‌شود.

اخیرا در رشت هم شماری از شهروندان بعد ار مراجعه به دفاتر پیشخوان برای تعویض شناسنامه قدیمی با این پیام مواجه شده‌اند که تا اطلاع ثانوی امکان صدور شناسنامه جدید را نداریم چون «شناسنامه خام» نداریم.

هرچند هنوز بازه زمانی برای اجباری شدن تعویض شناسنامه‌ها تعیین نشده است اما در برخی موارد و مشاغل داشتن شناسنامه جدید را لازم می‌دانند.

طرح الکترونیکی شدن خدمات شهروندی و الکترونیکی شدن کارت ملی قطعا پروژه‌ای درست از سوی دولت است. اما طولانی شدن فرایند صدور کارت هوشمند و همچنین شناسنامه‌ای دو برگی، عملا اصل موضوع نوسازی و همگامی با تکنولوژی روز را زیر سوال می‌برد. چون تجهیزات الکترونیکی و هوشمند به سرعت در حال تغییر است و قطعا با گذشت زمان، کارت ملی‌ای که قرار بود هوشمند باشد و شناسنامه هایی که قرار بود با تعویض از اطلاعات هویتی افراد مراقبت شود عملا بعد از یک دهه کارکرد خود را از دست می‌دهند.

شناسنامه‌های جدید که در اندازه و شکل شبیه «گذرنامه» است، بر اساس گروه سنی زیر ۱۵ سال و بالای ۱۵ سال به ترتیب با رنگ‌های سبز و قهوه‌ای صادر می‌شود.

طبق اعلام ثبت احوال، شناسنامه‌های جدید از نظر اطلاعات درج شده، تفاوتی با شناسنامه‌های قبلی ندارند و تنها فضایی برای ثبت کد ملی دارد که در شناسنامه‌های قبلی وجود ندارد. ارتقای ضریب ایمنی و امنیتی شناسنامه‌ها و درج مشخصات سجلی و هویتی افراد به صورت ماشینی از مهمترین ویژگی‌های شناسنامه‌های جدید است و وجود لمینیت و الصاق هولوگرام در صفحه اول شناسنامه‌های رایانه‌ای از دیگر ویژگی‌های این شناسنامه‌ها است.