کلانشهر: سال‌ها است که ایران با معضل بزرگ آلودگی هوا مواجه است؛ معضلی که در فصل سرما بیشتر خود را نشان می‌دهد و اگر باد و باران کمک نکنند، هیچ دست و اراده‌ای برای حل آن حتی به صورت کوتاه مدت وجود ندارد.

بسیاری از مردم از وقتی احساس کردند که برای رفع معضل بزرگ آلودگی هوا آبی از دولت‌ها گرم نمی‌شود، سعی کردند خودشان تا حد ممکن مراقب سلامت خود و خانواده هایشان باشند. به طوری که چند سالی است خرید دستگاه تصفیه هوا برای خانه‌ها رایج و متداول شده است. دستگاه هایی که ادعا می‌کنند در تصفیه کردن و پاکسازی هوای خانه بسیار موثرند، اما متخصصان می‌گویند این دستگاه‌ها هیچ تاثیری در تمیز کردن هوای خانه ندارند و خرید آنها دور ریختن پول است.

مصطفی قانعی، فوق تخصص بیماری‌های ریه در این رابطه می‌گوید: دستگاه تصفیه هوا هیچ تاثیری در پاکسازی هوای خانه ندارد. ما وقتی بخواهیم هوای بیرون را تصفیه کنیم، فیلتر باید جایی نصب شود که با هوای بیرون ممزوج و ترکیب نشود. سرعت گردش هوا در این فیلترها هم باید بالا باشد. درضمن ما قرار است چه چیز را تصفیه کنیم؟ ببینید ما یک آلودگی بیرون خانه داریم که اگر پنجره‌ها بسته باشد، میزان آلودگیِ بیرون پایین می‌آید. یک آلودگی داخل منزل داریم و اتفاقا بیشتر آلودگی‌ها که باید به آن توجه شود، آلودگی‌های ناشی از سوختی است که ما هر روز مصرف می‌کنیم. مثل مشعل گاز (اجاق گاز)، سوخت بخاری و... که اینها داخل خانه را آلوده می‌کنند.

دکتر قانعی می‌گوید: خیلی‌ها فکر می‌کنند اگر دستگاه تصفیه هوا بخرند، مثلا مشکل آسم شان حل می‌شود یا می‌توانند از کودکان خود دربرابر آسیب‌ها و عوارض آلودگی هوا مراقبت کنند. باید گفت در هیچ کتابی توصیه نشده است که اگر دستگاه تصفیه هوا نصب کنید، مشکل تان حل می‌شود. این یک باور نادرست است.

به گفته این فوق تخصص ریه، اصلا مرطوب کردن هوای خانه از یک حد که بگذرد، آسیبش بیشتر است. چون رطوبت هوا باید در حد معقول و خاصی باشد. هر قدر بخار یا رطوبت بالاتر برود، میزان اکسیژنی که وارد ریه‌های ما می‌شود، کمتر می‌شود. خیلی از آسمی‌ها در هوای شرجی دچار مشکلات جدی می‌شوند. بنابراین رطوبت هوا باید استاندارد باشد.

دکتر قانعی می‌گوید: توصیه ما به عنوان متخصص ریه این است که مردم در این وضعیت اقتصادی و نداری، و به امید مقابله با آلودگی هوا دستگاه تصفیه هوا که دستگاه بسیار گرانی هم است، نخرند و فکر نکنند که با این دستگاه، همه مشکلات مرتبط با آلودگی هوا حل می‌شود. چنین نیست و این موضوع صحت ندارد.

این فوق تخصص ریه درباره دستگاه‌های بخور و بخور دادن هم به نکته جالبی اشاره می‌کند و می‌گوید: از لحاظ پزشکی، بخور دادن در هوای آلوده هیچ سند علمی ندارد و در کاهش عوارض آلودگی هوا موثر نیست. مگر این که هوا دارای ذرات بزرگی مثل گرد و خاک باشد. در این حالت، بخور دادن باعث می‌شود که آب، ذرات خاک را در خودش حل کند و بیرون بفرستد و نگذارد به ریه‌ها برسد. ولی درکل ما به هیچ وجه - تاکید می‌کنم به هیچ وجه - توصیه نمی‌کنیم که کسی از دستگاه بخور برای رفع مضرات آلودگی هوا استفاده کند.

دکتر سید احمد طباطبایی، فوق تخصص بیماری‌های ریه کودکان و رئیس بخش ریه بیمارستان کودکان مفید تهران هم، تاثیر دستگاه‌های تصفیه هوا در پاکسازی هوای خانه را رد می‌کند و می‌گوید: خیلی از مردم در خانه از دستگاه‌های تصفیه هوا استفاده می‌کنند. درحالی که دستگاه تصفیه هوا و همچنین دستگاه بخور نقش بسزایی در ایمن ماندن از عوارض آلودگی هوا ندارند. چون نمی‌تواند هوای خانه را کاملا تصفیه و پاک کند.

طباطبایی، صحبت‌های دکتر قانعی در خصوص آلاینده‌های داخل منزل را تایید می‌کند و می‌گوید: فقط آلودگی هوای بیرون از خانه نیست که آسیب رسان است. ما آلودگی‌های داخل منزل را هم داریم که باید درباره‌اش آگاهی داشته باشیم. مثلا وسایل گرمایشی خیلی از خانه‌ها بخاری است که معمولا هم خوب نمی‌سوزد و باعث تولید دود در خانه می‌شود و خیلی از خانواده‌ها این را نمی‌دانند. همچنین خیلی از خانواده‌ها به اشتباه و از روی ناآگاهی، از عود و اسفند و عنبرنسا و سایر دودها برای پاکسازی هوای خانه استفاده می‌کنند. درحالی که مصرف اینها اتفاقا آلودگی‌های محیطی را افزایش می‌دهد.