نیما فرید مجتهدی که دانش آموخته دکتری جغرافیا است و به عنوان گیلان شناس هم فعالیت دارد برای شناخت دقیق‌تر مخاطب از صومعه سرا، نقشه هایی هم از این شهرستان تدوین کرده است.

                                                                             کارنمای صومعه سرا
نماد تاریخی: برج مناره گسکر

نماد طبیعی: ابریشم

موقعیت جغرافیایی: شهرستانِ صومعه سرا از شمال شرقی، شمال و شمال غربی با شهرستان انزلی، از شمال غربی با شهرستان رضوانشهر، از غرب با شهرستان ماسال، از جنوب غربی و جنوب با شهرستان فومن، از جنوب شرقی با شهرستان شفت و از شرق با شهرستان رشت هم مرز است.

وجود تالاب انزلی در مناطق شمالی این شهرستان سبب شده، که صومعه سرا یکی از ذینفعان عمده تالاب انزلی باشد.

                                                     لینک دانلود نقشه با کیفیت بالا

شهرها: تولَم شهر، گوراب زرمخ،صومعه سرا،ضیابر و طاهرگوراب

مرکز شهرستان: صومعه سرا

بخش‌ها: تولم، کوچک جنگلی، مرکزی

دهستان‌ها: تولم، هنده خاله، گوراب زرمخ، مَرکیه،کَسما

تعداد آبادی دارای سکنه: ۱۵۱ آبادی

مساحت: ۵۸۸ کیلومترمربع (رتبه ۹ در استان)

کوه‌ها: مناطق غربی این شهرستان منطبق بر پیش کوه‌های تالش است. ازجمله قله‌های شاخص این شهرستان می‌توان از سفیدسَنگان نام برد.

رودها و منابع آب: رودخانه‌ها و آبراهه‌های متعددی در این شهرستان جاری هستند، که ازجمله این رودها می‌توان از بَهمبَر، خالکائی کوتنگام، تنیان، گاز رودبار و شاخرز نام برد. 

در این شهرستان تعداد ۳۰۶ آب بندانِ ثبت شده به مساحت ۷۵۹/۲۴ هکتار وجود دارد و همچنین تعداد ۶۸ رشته چشمه در آن شناسایی شده است.

آب وهوا: قرارگرفتن این شهرستان میان تالاب انزلی و پیش کوه‌های تالش، سببِ تنوع نسبی آب وهوای این شهرستان شده است. در مجموع چهار نوع آب وهوا در این شهرستان شناسایی شده است که شاملِ آب وهوای بسیار مرطوبِ نوع الف و معتدل، بسیار مرطوبِ سرد، مرطوبِ سرد و مرطوبِ معتدل است. میانگین بارشِ سالانه در مناطق جلگه‌ای شهرستان رشت برابر با ۱۱۴۵ میلی متر است.

کاربری اراضی: پوشش گیاهی این شهرستان مبتنی بر مناطق کشت آبی چون برنج زارها و جنگل‌های هیرکانی است. مساحت جنگل‌های صومعه سرا برابر با ۱۲۹۹۰ هکتار است.

این شهرستان دارای ۲۳۲۵۹ هکتار اراضی زراعی است که از آن محصولاتی همچون برنج، هندوانه، لوبیای کشاورزی، بادام زمینی، توتون، چای، نیشکر، آفتابگردان و توت فرنگی برداشت می‌شود.

جمعیت: ۱۲۵۰۷۴ نفر - ۴۱۹۷۵ خانوار - ۴۶/۹ درصد شهرنشین - ۵۳/۱ درصد روستانشین.

دین: اسلام مذهب: شیعه.

زبان و گویش: زبان اغلب مردم این دیار، گیلکی با گویشِ بیه پسی و در برخی مناطقِ غربی، زبان تالشی است.

                                                                لینک دانلود نقشه با کیفیت بالا

امکانات گردشگری: دارای ۹ اقامتگاه رسمی، شاملِ: ۲ هتل، یک مهمان پذیر، ۴ خانه مسافر و ۲ مجتمع گردشگری و تعداد زیادی اقامتگاه‌های غیررسمی است.

آموزش: مطابق آمار موجود در سال ۱۳۹۵، تعداد ۲۱۸ آموزشگاه در سطوح تحصیلی ابتدایی، راهنمایی، متوسطه و ۴ مرکز آموزش عالی در این شهرستان دایر است.

بهداشت و درمان: صومعه سرا دارای ۸۸ مرکز بهداشت و درمان است که عبارتند از: یک بیمارستان، ۱۳ مرکز بهداشتی و درمانی، ۷۴ خانه بهداشت.

راه‌ها: مجموع راه‌های شهرستان صومعه سرا، ۸۱۳ کیلومتر است؛ ۱۶۵/۹ کیلومتر راهِ بین شهری، ۶۴۷/۱ کیلومتر راهِ روستایی.

شهرک و ناحیه صنعتی: دارای ۴ شهرک و ناحیه صنعتی، ۱۳۶ واحد صنعتی مستقر در شهرک‌ها و نواحی صنعتی.

شیلات: دارای ۸۹۵ استخر پرورش ماهی به مساحت ۱۴۵۲۹۰۰۰ مترمربع.

                                                              لینک دانلود نقشه با کیفیت بالا

اماکن زیارتی معروف: زیارتگا‌های سیّدحمزه و سیّدسلیمان (ع)، آقا سیّدابراهیم (ع) گوراب زرمخ، سیّدابراهیم و سیّدسلیمان (ع)، آقا سیّدجعفرآقا (ع).

جاذبه‌های تاریخی: زیارتگاه بی‌بی‌فاطمه (خیرالنساء)، شهر تاریخیِ گسکر مدفون شده در جنگل هفت دَغنان، مناره آجری گَسکَر، پُلِ تاریخی گوراب، مُرغانه پُرد، پُلِ گازرودبار، سردابه تنیان، خانه آیت الله ضیابری.

جاذبه‌ها و منابع طبیعی گردشگری: تالاب بین المللی انزلی، آب بندان نارنج پره تنیان، پناهگاه حیات وحش سُرخانکل، پناهگاه حیات وحش سِلکه، منطقه حفاظت شده سیاه کشیم.

مناطق نمونه گردشگری: منطقه ساحلی تالابی باقلاکش، منطقه جنگلی کوهپایه تَنیان، منطقه کوهپایه جنگلی سیاهکوه، مناطق جنگلی گسکَر و نوخاله.

سوغات: صنایع دستی: فراورده‌های حصیری، سبدبافی، مرواربافی

خوراکی‌ها: برنج، انواع ماهیان، توت فرنگی

آثار ثبت شده ملی: تا سال ۱۳۹۴، در مجموع ۶ اثرِ ثبت شده ملی در این شهرستان به ثبت رسیده است که ۶/ درصدِ مجموعِ آثار ثبت شده ملی استان را دربر می‌گیرد. ازجمله: پُل ِ گازرودبار، پُلِ گوراب تولم، مناره بازار گَسکَر، حمامِ کَسما، محوطه تاریخی هفت دَغنان، منزلِ قدیمی آیت الله ضیابری.