اختصاصی کلانشهر:محمد الهامی (گیلان شناس)- نیما فریدمجتهدی (گیلان شناس) «فکر جوان» را می‌توان از دیرپاترین نشریات تاریخ گیلان محسوب داشت که به مدیریت علی آزاده گیلانی نزدیک به چهار دهه از ۱۳۰۵ تا ۱۳۴۲ البته با فراز و نشیب‌ها و بعضاً وقفه هایی چند ساله، افتان و خیزان به حیات خود در سپهر فرهنگ گیلان ادامه داد.

از جمله ویژگی‌های این جریده دیرپای تاریخ مطبوعات گیلان اینکه در کنار توجه به مسائل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی روز، از توجه به ورزش نیز غافل نبود و از همین رو در سومین مقطع انتشارش در دهه ۲۰ شاهد چاپ سریالی خاطرات گروه کوهنوردی تازه تأسیس گیلان در این نشریه هستیم.
اولین مقاله البته از این مجموعه به ظاهر در مجله «نیرو راستی» در سال ۱۳۲۴ چاپ شد.

سالنامه «نیرو و راستی» توسط منوچهر مهران به چاپ می‌رسید. منوچهر مهران از پیشگامان روزنامه نگاری ورزشی در ایران بود و یکی از چهره‌های درخشان ورزش ایران محسوب می‌شد. او به همراه همسرش، منیر اصفیا، نشریه «نیرو و راستی» را منتشر می‌کرد.

در مجموعه سه مقاله‌ای که اولین آن، این مقاله است به گزارش مدوّن کاروان کوهنوردی استان گیلان به بنیان گذاری و هدایت محمد کوچصفهانی می‌پردازیم.

هیأت کوهنوردی استان گیلان در آن زمان به هدف صعود به قلّه دماوند، مجموعه‌ای فعالیت‌های کوهنوردی را جهت بالابردن آمادگی جسمانی و هم هوایی انجام داد.
اولین صعود از این مجموعه کوهپیمایی به دژ تاریخی قلعه رودخان بود. دومین که گزارش آن مفصل‌تر با جزئیات بیشتر است قلّه دُرفَک گیلان بود و سومی قلّه دماوند. به جهت اهمیت جزئیات حال و هوای صعود در آن زمان و نگرش کوهنوردان به محیط و ابزار، مقاله با تمامی جزئیات ارائه شده است.

علاوه براین، در گزارش‌های مربوط به استان گیلانِ این صعودها، جزئیاتی از جغرافیایی طبیعی و انسانی استان در دهه ۲۰ شمسی وجود دارد که جالب توجه است. به عنوان نمونه همین گزارش قلعه رودخان، که کوهی که قلعه بر روی آن ایجاد شده است را خلقنی نام داده است. از میان گزارش‌های مطرح شده، اطلاعات جغرافیایی مقاله دوم، یا دُرفَک واجد ارزش بیشتری است.

صعود به قلعه کوه خلقنی قلعه رودخان فومن

نفراتی که در این کوهنوردی شرکت داشتند عبارت بودند از آقایان محمد کوچصفهانی (سرپرست کاروان)، کوچکزاد، محمدی، دادور، فلکی، ظهوری، صارمی، نیکروان، مشیری، عظیمی، شریعتزاده، شاهنگیان، وحدتی پور، روحانی، شفیعی، رضوانی گرگانی، رهبر، رضائی، ابتهاج، دیوسالار، مبهوت.

طبق برنامه هیات کوهنوردی گیلان روز سه شنبه ۱۵/۰۳/۱۳۲۴ ساعت ۸ صبح در دانشسرای پسران جمع شدند.

آقای دادور عضو محترم انجمن ملی تربیت بدنی رشت برای بازدید لوازم و وسائل نفرات آمدند و در ساعت ۹:۳۰ کوهنوردان سوار ماشین شده به اداره فرهنگ رفتند. آقای مشکوتی رئیس محترم فرهنگ با بیانات مهیج خود افراد را تشویق نمودند سپس ماشین به طرف فومن حرکت کرد. ساعت ۱۰ وارد فومن شدیم پس از ربع ساعت گردش به طرف گشت (دستخط) روان شدیم. ساعت یازده و ربع وارد گشت شدیم پس از استراحت و پیاده به طرف گوراب پس که فاصله آن ۹ کیلومتر بود حرکت نمودیم. ساعت ۱۳ وارد گوارب پس شدیم. آقای دادور تمام وسایل استراحت و خوراک کاروان را از هر حیث در عمارت زیبای خود فراهم نموده بودند. پس از صرف نهار و استراحت ساعت ۵ به طرف قلعه رودخان که مسافت آن ۱۰ کیلومتر بود (پائین قلعه) حرکت نمودیم. پس از عبور از قریه‌های خسروآباد و سعد آباد ساعت ۷:۱۵ وارد پائین قلعه شدیم. آقای دادور اینجا نیز وسائل خوراک و استراحت کاروان را به نحو کامل فراهم ساخته بودند. افراد پس از صرف شام استراحت نمودند.
ساعت سه و ربع صبح روز چهارشنبه پس از تجهیزات لازم برای صعود به کوه و رسیدن به قلعه خلقتی که با مسافت ۱۲ کیلومتر بود حرکت کردیم. پس از عبور از جنگل‌های مخوف و آبشارهای بلند و پرتگاههای خیلی عمیقی با زحمت زیاد ساعت نه و پنج دقیقه وارد قلعه شدیم تمام افراد کاروان از این موفقیت به یکدیگر تبریک می‌گفتند پس از اندکی استراحت و خوردن غذا ساعت ۱۱ شروع به بازدید قلعه نمودیم. از قرار معلوم این قلعه مقر شاه بوده است. کلیه دیوارهای آن برج و بارو است و هر دو طرف دیوار از داخل و خارج دره‌های خطرناکی تشکیل داده است. تخته سنگی به دست آمد که به خط عربی نوشته و نشان می‌داد که این قلعه در سال ۸۵۰ هجری تعمیر شده است. این قلعه تاریخی در اثر روییدن درختهای عظیم به بدنه دیوارها و روی برجها و پله کان‌ها خراب شده است. درخت هایی به ارتفاع ۲۰ الی ۳۰متر در قلعه و خارج آن میان دره‌ها و روی بنا‌ها روییده است و معلوم می‌شود که احداث جنگل از بیش از ۳۰۰ سال نیست زیرا با درخت هایی که بالای برج و داخل قلعه روییده هم سال است.

بنابراین می‌شود گفت بنای قلعه قبل از احداث جنگل بوده است. بعضی از شاه نشین‌های قلعه به وسیله ۴۰الی ۲۴۰ پله کان به اطاق‌های بالا منتهی می‌شده و به دره‌های خطرناکی راه داشت. برای بالا رفتن از این پله‌ها که در اثر خرابی و بارندگی لغزنده شده بود ناچار از طناب استفاده می‌شد. آثار قلعه زیاد است که توضیح آن سبب اطاله گزارش می‌شود.

ساعت ۱۴ کاروان از قلعه خارج شده و به طرف پائین حرکت نمودیم. کم کم باران می‌بارید و پرتگاه‌ها در اثر لغزندگی بی‌نهایت خطرناک شده بود ولی با کمک طناب از سقوط جلوگیری شده و افراد به پیش می‌رفتند. ساعت ۱۶ وارد پائین قلعه شدیم. پس از صرف شام و استراحت ساعت ۱۵:۳۰ روز پنحشنبه پس از عبور از گوراب پس و دستخط ساعت ۱۰ به فومن رسیدیم. چون ماشین برای بازگشت به رشت نبود، لذا به وسیله تلفن از آقای سرهنگ شوکت رئیس محترم شهربانی خواهش گردید که ماشین برای حرکت کاروان بفرستند. ساعت ۲۲ اتوبوسی به فومن رسیده و افراد به وسیله اتوبوس ساعت ۲۳ شب وارد رشت شدند.

در خاتمه از جناب آقای استاندار و آقای رئیس محترم فرهنگ و آقای محمد علی دادور رئیس محترم شهربانی که وسائل مسافرت کاروان را از هر حیث فراهم نموده‌اند تشکر می‌شود. امید است که در سایه این مشوقین، وضع ورزشی گیلان پیشرفت محسوسی نموده و کوه نوردان گیلانی هم بتوانند به مسافرت‌های خود به نقاط دیگر ادامه دهند.