کلانشهر: به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان گیلان، یوسف سلمان خواه در توضیح اهمیت این عرصه گفت: «جنگل‌های هیرکانی به عنوان یکی از کهن‌ترین ذخایر ژنتیکی زمین و بخشی بی‌بدیل از میراث طبیعی ایران، پس از سال‌ها فعالیت پیگیرانه در سطوح ملی و بین المللی، در تاریخ ۱۹ تیر ۱۳۹۸ (۱۰ جولای ۲۰۱۹) و در جریان چهل وسومین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو در باکو، با معیار ۹ و شناسه ۱۵۸۴، در فهرست جهانی به ثبت رسید.

سرپرست اداره کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان افزود: در جریان چهل و پنجمین نشست کمیته میراث جهانی در سپتامبر ۲۰۲۳، دو پهنه از جنگل‌های هیرکانی جمهوری آذربایجان نیز به این پرونده افزوده شد و بدین ترتیب، جنگل‌ها امروز تنها میراث ملموس فرامرزی ایران در فهرست جهانی یونسکو محسوب می‌شوند و از جایگاه ویژه‌ای در همکاری‌های پژوهشی، مدیریتی و حفاظتی بین المللی برخوردار هستند».

وی افزود: جنگل‌های هیرکانی که هم در فهرست میراث ملی و هم در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است، بر اساس اصل ۸۳ قانون اساسی در شمار نفایس ملی قرار می‌گیرد. با این حال، در روزهای ابتدایی شهریور ۱۴۰۴، عملیات جاده سازی از سمت شهرستان طارم به شهرستان شفت، از مسیر ارتفاعات «دایله سر»، با قطع درختان و تخریب بستر طبیعی و بدون اخذ هیچ گونه مجوز قانونی از دستگاه‌های مسئول آغاز شد.

به گفته سلمان خواه، این اقدام علاوه بر خسارات مستقیم به اکوسیستم، می‌تواند تبعات متعددی از جمله افزایش ساخت وساز و تصرف غیرقانونی، حضور بی‌ضابطه گردشگران، افزایش زباله و خطر آتش سوزی، گسترش قاچاق چوب و شکار غیرمجازبه دنبال داشته باشد که تهدیدی جدی برای ارزش‌های منحصر بفرد جهانی این اثر به شمار می‌رود؛ این تهدیدات در نهایت می‌تواند منجر به قرار گرفتن اثر در فهرست «میراث در خطر» یا حتی حذف از فهرست جهانی یونسکو شود؛ خسارتی که در سطح بین المللی جبران ناپذیر خواهد بود.

او با یادآوری تجربه مشابه در سال ۱۴۰۲ از سمت روستای خرمکش به ارتفاعات دایله سر که با پیگیری‌های حقوقی متوقف و در حال احیا بود، گفت: «متأسفانه ساخت غیرقانونی جاده از بالادست و اتصال آن به مسیر یادشده، بسیاری از تلاش‌های حفاظتی را بی‌اثر کرده است».

وی افزود: «حفاظت از جنگل‌های هیرکانی به پشتوانه قوانین ملی و بین المللی است؛ اما اقدامات مغایر قانون و بی‌توجهی‌های پی درپی، این پشتوانه را بی‌اثر کرده و ما را در معرض وضعیتی مخاطره آمیز قرار می‌دهد؛ شرایطی که فقط با ورود فوری و قاطع دستگاه‌های نظارتی و قضایی قابل مهار خواهد بود».

سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گیلان تأکید کرد: این اداره کل بلافاصله پس از اطلاع از موضوع با هماهنگی دستگاه‌های ذی ربط و از مجاری قانونی پیگیر توقف فوری عملیات و برخورد با عوامل آن شده است و این پیگیری‌ها تا حصول نتیجه و برخورد قاطع ادامه خواهد داشت.

او در پایان خاطرنشان کرد: میراث جهانی متعلق به همه بشریت، فارغ از مرزها، رنگ، نژاد و مذهب است. صیانت از آن نه فقط وظیفه‌ای قانونی، بلکه مسئولیتی تاریخی و ملی برای همه ایرانیان است. بی‌توجهی به این ثروت طبیعی، خسارتی جبران ناپذیر برای نسل‌های آینده خواهد بود.