عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در نشست شورای امنیت سازمان ملل طی سخنانی تاکید کرد ایران همیشه آماده بوده تا ثابت کند که برنامه هسته‌ای صلح آمیز دارد و برای همیشه نیز صلح آمیز خواهد بود.

عراقچی گفت: اجازه دهید سخنانم را با ابراز قدردانی از الجزایر، چین، پاکستان و فدراسیون روسیه آغاز کنم که به پیش نویس این قطعنامه در حمایت از دیپلماسی، حاکمیت قانون و عدالت رأی مثبت دادند.

 همچنین از چین و روسیه برای ارائه این قطعنامه و تمام تلاش هایی که در جریان مذاکرات غیررسمی با سایر طرف‌های ذی نفع انجام دادند، تشکر می‌کنم.

ما همچنین از گویان و کره جنوبی به خاطر تصمیم شان برای رأی ندادن علیه این پیش نویس قطعنامه قدردانی می‌کنیم.

 آن‌ها همگی جانب درست تاریخ را انتخاب کرده‌اند، زیرا این پیش نویس قطعنامه نشان دهنده تلاشی صادقانه برای باز نگه داشتن درهای دیپلماسی و گفت وگو و پرهیز از تقابل و درگیری بود.

 آقای رئیس، همکاران گرامی،
ایران از سال ۱۹۷۰ عضو پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای (NPT) بوده و از آن زمان تاکنون به عنوان عضوی مسئول عمل کرده است. ما حق غیرقابل انکار خود را، که در این پیمان به رسمیت شناخته شده، برای بهره مندی از انرژی هسته‌ای صلح آمیز با شفافیت کامل و آمادگی برای پاسخگویی به هر پرسشی با حسن نیت دنبال کرده‌ایم.

 دوازده سال پیش، گروه ۵+۱ و ایران وارد مذاکره شدند و وزرای خارجه در سازمان ملل متحد گرد هم آمدند و توافق کردند که برای یافتن راه حلی درباره برنامه هسته‌ای تلاش کنند.

 پس از دو سال مذاکرات جدی، توافق جامع اقدام مشترک (برجام) به نتیجه رسید، دستاوردی برجسته در دیپلماسی چندجانبه که به اتفاق آرا با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت (۲۰۱۵) تأیید شد.

ایران به طور کامل به این توافق پایبند بود، همان طور که در ۱۵ گزارش متوالی آژانس بین المللی انرژی اتمی تأیید شده است. هیچ برنامه هسته‌ای کشوری تاکنون تحت چنین بازرسی‌های سخت گیرانه‌ای قرار نگرفته است.

 با این حال، در مه ۲۰۱۸، ایالات متحده به صورت یک جانبه از برجام خارج شد و به وضوح قطعنامه ۲۲۳۱ و قوانین بین المللی را نقض کرد و شروع به فشار بر دیگر دولت‌ها برای پیروی از این اقدام کرد، بدون ارائه هیچ دلیل یا توجیهی.

 با وجود این، ایران به طور کامل به تعهدات خود پایبند ماند، به این امید که وعده‌های اروپا برای اقدامات جبرانی، توازن بنیادین این توافق را حفظ کند: پذیرش محدودیت‌های داوطلبانه از سوی ایران در ازای رفع تحریم‌ها و ارائه مزایای اقتصادی ملموس برای مردم ایران.

 پس از بیش از یک سال صبر، و هنگامی که مشخص شد کشورهای اروپایی (E3) یا نمی‌خواهند یا نمی‌توانند به هیچ یک از وعده‌های خود عمل کنند، ایران ناچار شد اقدامات جبرانی را اتخاذ کرده و تعهدات خود را مطابق با حقوق به رسمیت شناخته شده در برجام کاهش دهد.

 اقدامات ایران قانونی، تدریجی و کاملاً مطابق با حقوقش در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ بود. مهم‌تر اینکه، این اقدامات به گونه‌ای طراحی شده بودند تا مبنای بنیادین توافق ۲۰۱۵ را بازسازی کنند.

 وضعیت کنونی نتیجه مستقیم خروج ایالات متحده از برجام و ناکامی کشورهای اروپایی (E3/EU) در انجام اقدامات مؤثر برای پایبندی به تعهداتشان است.

 ایالات متحده به دیپلماسی خیانت کرد، اما این کشورهای اروپایی بودند که آن را دفن کردند.

 این وضعیت آشفته یک شبه به وجود نیامد. کشورهای اروپایی و ایالات متحده به طور مداوم برنامه هسته‌ای صلح آمیز ایران را تحریف کرده‌اند.

 آن‌ها در این مسیر، اتهامات بی‌اساس رژیم اسرائیل را تکرار کرده‌اند. این اقدام به ویژه نفرت انگیز است، زیرا رژیم اسرائیل، به عنوان یک رژیم اشغالگر و نسل کش، تنها دارنده تسلیحات هسته‌ای در منطقه ماست. استانداردهای دوگانه‌ای که در اینجا به کار گرفته شده، تکان دهنده و برای جهانیان کاملاً آشکار است.

 ایران به طور قاطع هرگونه سلاح کشتار جمعی، از جمله سلاح‌های هسته‌ای، را رد می‌کند. این سلاح‌ها غیرانسانی‌اند و با تعالیم اسلامی و دکترین دفاعی ما مغایرت دارند. این موضع اصولی اخیراً توسط رهبر انقلاب ایران نیز باز تأیید شده است.

 با این حال، با وجود دهه‌ها تحریم‌های غیرقانونی، ترور دانشمندان هسته‌ای، و اکنون بمباران آشکار تأسیسات هسته‌ای صلح آمیز ما، ایران نه از برجام، نه از پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای (NPT)، و نه از تعهدات پادمانی خود تخطی کرده است.

در حالی که ایالات متحده به صورت یک جانبه از برجام خارج شده و دیگران را به پیروی از خود واداشته بود، ایران با حسن نیت به دعوت رئیس جمهور ترامپ برای گفت وگو، پس از بازگشت او به کاخ سفید در اوایل سال جاری، پاسخ مثبت داد.

پنج دور مذاکره برگزار شد. اما در آستانه دور ششم، اسرائیل با حمایت ایالات متحده به تأسیسات هسته‌ای تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی در کشور من حمله کرد. رژیم جنایتکار اسرائیل دانشمندان هسته‌ای ایران و خانواده هایشان را به قتل رساند؛ در یک مورد، یک دانشگاهی به همراه بیش از دوازده نفر از بستگانش، از جمله زنان و کودکان، به قتل رسیدند.

این اقدامات تروریستی نه از سوی کشورهای اروپایی محکوم شد و نه توسط آژانس مورد انتقاد قرار گرفت. در عوض، همه ما دیدیم که چگونه مقاماتی مانند صدراعظم آلمان آشکارا از اسرائیل برای انجام «کار کثیف» اروپا تمجید کردند.

به عبارت دیگر، تلاش ایران برای دیپلماسی با تجاوز پاسخ داده شد.

بار دیگر، واشنگتن به دیپلماسی خیانت کرد و کشورهای اروپایی آن را دفن کردند.

به جای بسیج شدن برای ازسرگیری گفت وگو، کشورهای اروپایی مسیر تقابل را برگزیدند و مکانیسم به اصطلاح «اسنپ بک» را فعال کردند. اما ایران همکاری را انتخاب کرد.

در تاریخ ۹ سپتامبر در قاهره، من یادداشت تفاهمی با مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی امضا کردم. این اقدام مورد استقبال آژانس و جامعه بین المللی قرار گرفت.

با این حال، بلافاصله با رویکردهای غیرسازنده از سوی ایالات متحده و کشورهای اروپایی مواجه شد.

در اینجا، در نیویورک، ایران بار دیگر پیشنهادهای سازنده‌ای برای جلوگیری از یک بحران غیرضروری و قابل اجتناب ارائه داد.

اما همه این پیشنهادها نادیده گرفته شدند. کشورهای اروپایی و ایالات متحده با سوءنیت عمل کردند و در حالی که ادعای حمایت از دیپلماسی داشتند، عملاً آن را مسدود کردند. متأسفانه، کشورهای اروپایی به جای استفاده از اختیار مستقل خود، تابع امیال واشنگتن شدند.

نفی مداوم ابتکارات از سوی ایالات متحده برای باز نگه داشتن پنجره دیپلماسی، بار دیگر نشان داد که مذاکره با ایالات متحده به هیچ نتیجه‌ای جز «بن بست» منجر نمی‌شود، همان طور که رهبر انقلاب ایران نیز اعلام کرده‌اند.

آقای رئیس،

پیش نویس قطعنامه ارائه شده توسط چین و روسیه اقدامی مسئولانه برای جلوگیری از تشدید تنش و فراهم کردن زمان و فضا برای دیپلماسی است. آن‌ها با حسن نیت مذاکره کرده و برای رسیدن به اجماع انعطاف پذیری نشان داده‌اند.

متأسفانه، کشورهای اروپایی (E3) و ایالات متحده ابتکار عادلانه روسیه و چین را رد کردند و بر دیگر اعضای شورا فشار آوردند تا از آن حمایت نکنند. سخنان آن‌ها با اقداماتشان همخوانی ندارد. هدف آن‌ها ایجاد بحران است، نه ازسرگیری دیپلماسی.

با مسدود کردن این ابتکار، ایالات متحده و تروئیکای اروپایی شکاف‌ها در شورای امنیت را عمیق‌تر کرده، اعتبار آن را تضعیف نمودند و پنجره فرصتی را که ادعا می‌کردند به دنبال آن هستند، بستند.

موضع ایران در قبال پیگیری مکانیسم به اصطلاح «اسنپ بک» توسط سه کشور اروپایی روشن و ثابت است.

این اقدام از نظر قانونی بی‌اعتبار، از نظر سیاسی بی‌ملاحظه و از نظر رویه‌ای معیوب است.

ما این موضع قانونی را که با اسناد و استدلال‌های معتبر پشتیبانی می‌شود، در چندین نامه به رئیس شورا و دبیرکل سازمان ملل متحد اعلام کرده‌ایم.

ایران به همراه روسیه و چین همچنین ماهیت غیرقانونی و تحریک آمیز اقدامات سه کشور اروپایی را نشان داده است اخیراً در نامه مشترک ۲۸ اوت ۲۰۲۵.

این موضع مشترک به وضوح نشان داد که اطلاعیه ۲۸ اوت تروئیکای اروپایی به رئیس شورا تحت هیچ شرایطی نمی‌تواند به عنوان اعلان معتبر طبق بند ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ تلقی شود.

ایران هیچ تعهدی در قبال آن ندارد، زیرا:

- سه کشور اروپایی تعهدات خود تحت برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ را نقض کرده‌اند و بنابراین هیچ حقی برای ادعای «عدم اجرای قابل توجه» ندارند. استفاده آن‌ها از مکانیسم به اصطلاح اسنپ بک صرفاً سوءاستفاده آشکار از روند است.

- پیش نویس قطعنامه‌ای که در ۱۹ سپتامبر به رأی گذاشته شد، الزامات قطعنامه ۲۲۳۱ را برآورده نکرد و نمی‌تواند تحریم‌های خاتمه یافته را بازگرداند. به همین ترتیب، قطعنامه پیشنهادی کره جنوبی که رئیس شورا از رأی دادن به آن خودداری کرد، هیچ مشروعیتی ندارد.

- تلاش‌های آلمان، فرانسه، بریتانیا و ایالات متحده برای احیای تحریم‌های خاتمه یافته باطل و بی‌اثر است.

- قطعنامه ۲۲۳۱ باید طبق بازه زمانی توافق شده منقضی شود. تمامی محدودیت‌های مرتبط با مسائل هسته‌ای تحت قطعنامه ۲۲۳۱ در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ به طور دائم پایان خواهد یافت. ایران، همراه با بسیاری از کشورهای دیگر، هیچ تلاشی برای تمدید، احیا یا اجرای آن‌ها پس از این تاریخ را به رسمیت نخواهد شناخت.

ما از رئیس شورای امنیت می‌خواهیم که تصمیم امروز را غیرقانونی اعلام کند.

همچنین از دبیرکل درخواست می‌کنیم از هرگونه تلاش برای احیای مکانیسم‌های مرتبط با تحریم‌ها در دبیرخانه خودداری کند.

هرگونه تلاش برای بازگرداندن تحریم‌های خاتمه یافته باید رد شود. هیچ منبعی نباید برای حمایت از این مکانیسم غیرقانونی اختصاص یابد.

کسانی که این مسیر را دنبال می‌کنند، مسئولیت کامل لطمه زدن به اعتبار و یکپارچگی سازمان ملل و همچنین هرگونه آسیب و پیامدهای انسانی تحمیل شده بر مردم ایران را بر عهده خواهند داشت.

آقای رئیس،

تحولاتی که شاهد آن بوده‌ایم، سابقه‌ای خطرناک ایجاد می‌کند. اگر توافق‌ها به طور خودسرانه نقض شوند، هیچ ملتی نمی‌تواند به تعهدات بین المللی اعتماد کند.

اگر اقدامات غیرقانونی به جای قانون با زور اجرا شوند، شورای امنیت در معرض خطر از دست دادن اعتبار و اقتدار خود قرار می‌گیرد.

این وضعیت نه تنها به ایران، بلکه به کل نظام حقوق بین الملل و امنیت جمعی آسیب می‌رساند.

تروئیکای اروپایی و ایالات متحده مسئولیت کامل پیامدهای جدی تصمیم امروز را بر عهده دارند.

آن‌ها با نادیده گرفتن حقایق، انتشار ادعاهای نادرست، تحریف برنامه صلح آمیز ایران و مسدود کردن دیپلماسی، فعالانه و با نیت مسیر تشدید خطرناک را هموار کرده‌اند.

همان طور که حملات نظامی در دستیابی به اهداف اعلام شده خود ناکام مانده‌اند، مکانیسم به اصطلاح اسنپ بک نیز شکست خواهد خورد. تنها راه حل، گفت وگو است. برجام این را ثابت می‌کند.
ایران هرگز به تهدید یا فشار پاسخ نمی‌دهد. ما تنها به احترام پاسخ می‌دهیم.

تصمیم امروز هرگونه اعتماد باقی مانده مردم ایران به وعده‌های غرب، به ویژه تروئیکای اروپایی، را از بین برده است. جمهوری اسلامی ایران سیاست خارجی خود را بر اساس خواست و احساسات مردم خود پایه گذاری می‌کند. این نوبت تروئیکای اروپایی و ایالات متحده است که مسیر خود را اصلاح کنند و اقدامات معناداری برای ایجاد اعتماد انجام دهند.

در عین حال، ما باید به آنچه حقوق بین الملل و منشور سازمان ملل به وضوح بیان می‌کنند پایبند باشیم: هیچ تعهدی نمی‌تواند از رویه‌های نامعتبر یا فقدان اجماع در شورای امنیت ناشی شود.

او بعد از سخنرانی در بخش دیگری از اظهاراتش گفت:تمام مشکلات امروز به خاطر خروج آمریکا از برجام است و هیچ دلیلی ندارد که یک بار دیگر به آمریکا اعتماد کنیم.

وزیر امور خارجه کشورمان در نشست شورای امنیت سازمان ملل گفت:در پاسخ به نماینده فرانسه باید بگویم همین الان بازرسان آژانس در ایران حضور دارند و مشغول بازرسی هستند. او تاکید کرد ایران همیشه آماده بوده تا ثابت کند که برنامه هسته‌ای صلح آمیز دارد و برای همیشه نیز صلح آمیز خواهد بود.