چهارشنبه دهم آبان ماه، در حالی که مبینا حمصیان، دانشجوی رشته معماری دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد، مشغول انجام تمرین درس «برداشت از بناهای تاریخی» بود، حادثه‌ای ناگوار رخ داد و او دچار ضربه مغزی شدید شد.

تلاش تیم پزشکی برای نجات جان دانشجوی جوان

دانشگاه یزد بلافاصله پیگیر وضعیت وی شد و با همکاری دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی و بیمارستان شهید رهنمون، تیمی تخصصی برای درمان او تشکیل شد و عمل جراحی در همان ساعات اولیه انجام گرفت و مراقبت‌های پزشکی ادامه یافت، اما متأسفانه روند بهبودی او مثبت نبود.

تصمیم بزرگ در دل اندوه؛ مبینا جان سه نفر را نجات داد

در این روزهای سخت، خانواده محترم مبینا تصمیمی انسان دوستانه گرفتند که نه تنها پیامدهای غم انگیز حادثه را کمرنگ کرد، بلکه یاد و خاطره او را جاودانه ساخت. با رضایت خانواده، مبینا پس از تشخیص مرگ مغزی به جمع اهداکنندگان عضو پیوست و با این اقدام شجاعانه، جان سه نفر از هم وطنان نیازمند به پیوند عضو نجات یافت.

اما وقتی در مسیر اهدای عضو بود، نتوانست قلب خود را اهدا کند و در روند انتقال دچار مشکل شد که این موضوع را خبرنگار مهر از انجمن اهدای عضو ایرانیان پیگیری کرد.

 امید قبادی، نایب رئیس هیأت مدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان در گفت وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: در استان یزد برخلاف برخی استان‌ها که تنها واحد شناسایی دارند، تمامی فرآیند اهدای عضو از شناسایی تا برداشت و پیوند در داخل استان انجام می‌شود. یزد یکی از ۲۰ واحد فراهم آوری کشور است و نیازی به انتقال بیماران مرگ مغزی به استان‌های دیگر ندارد.

وی افزود: این استان به دلیل دارا بودن زیرساخت‌های کامل پزشکی و تیم تخصصی پیوند، به طور مستقل عمل می‌کند و یکی از فعال‌ترین مراکز اهدای عضو در کشور به شمار می‌آید.

 برای بررسی موضوع خبرنگار مهر با محمد پور شمسی، رئیس اداره فراهم آوری اعضای پیوندی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد به گفتگو پرداخت.

رئیس اداره فراهم آوری اعضای پیوندی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد با اشاره به حادثه ناگوار برای مبینا حمصیان، دانشجوی رشته معماری دانشگاه یزد، گفت: این دانشجو در جریان انجام تمرین در یکی از خانه‌های تاریخی شهر دچار سانحه شد و پس از تلاش‌های فراوان تیم پزشکی، دچار مرگ مغزی شد.

پرواز ناتمام؛ قلبی که فرصت تپیدن دوباره نیافت

پور شمسی اظهار داشت: خانواده این دانشجوی عزیز از همان ابتدا تمایل داشتند اعضای بدن فرزندشان اهدا شود تا زندگی دیگری از دل این غم ادامه پیدا کند، اما روند انتقال و فراهم سازی شرایط اهدای عضو، به ویژه برای انتقال قلب، با محدودیت هایی همراه بود و در لحظه آخر به دلیل نبود پرواز هماهنگ، امکان جابه جایی عضو فراهم نشد.

وی با تأکید بر اینکه استان یزد از استان‌های فعال کشور در زمینه فراهم آوری اعضای پیوندی است، افزود: در حال حاضر، زیرساخت‌های لازم برای برداشت و پیوند برخی اعضا در استان فراهم است، اما برای برخی اعضای حیاتی مانند قلب، نیاز به انتقال فوری به مراکز مجهزتر وجود دارد که در بعضی موارد محدودیت‌های زمانی و پروازی مانع از انجام آن می‌شود.

 محدودیت‌های پروازی، چالش انتقال اعضای حیاتی

جزئیات موضوع را از محمد قادری، رئیس اورژانس هوایی استان تهران هم پیگیری کردیم؛ وی با اشاره به علت لغو پرواز ویژه برای انتقال قلب دانشجوی اهداکننده عضو در استان یزد، گفت: یکی از اصلی‌ترین دلایل انجام نشدن این پرواز، انجام سرویس دوره‌ای هواپیمای جت مخصوص انتقال اعضای پیوندی بود که در حال تعمیر و سرویس فنی قرار داشت.

استعلام فوری از بخش عملیات هوایی و پاسخ ناامیدکننده

قادری اظهار کرد: در روز حادثه، ساعت حدود چهار بعدازظهر از سوی اداره پیوند وزارت بهداشت با ما تماس گرفته شد و درخواست پرواز برای انتقال قلب مطرح شد. بلافاصله استعلام لازم را از بخش عملیات هوایی گرفتیم، اما پاسخ این بود که هواپیما همچنان در حال تعمیر در شرکت آسمان قرار دارد و امکان پرواز وجود ندارد.

 وی ادامه داد: این هواپیما تنها جت مخصوص پروازهای اورژانسی و انتقال اعضای پیوندی در کشور است و به صورت دوره‌ای، پس از طی حدود ۵۰ تا ۶۰ ساعت پرواز، نیازمند سرویس فنی و تعویض برخی قطعات است. متأسفانه هم زمانی نیاز به تعمیرات دوره‌ای با وقوع این حادثه، باعث شد پرواز انجام نشود.

شرایط آب وهوایی و نقص فنی؛ سه مانع اصلی پروازهای اورژانسی

رئیس اورژانس هوایی استان تهران با اشاره به محدودیت‌های طبیعی در این گونه مأموریت‌ها افزود: در کنار مسائل فنی، شرایط آب وهوایی و تهدیدهای احتمالی بیماری‌ها نیز از جمله عواملی هستند که گاه مانع از اجرای برخی پروازهای اورژانسی می‌شوند، همان طور که پروازهای مسافربری هم در شرایط خاص جوی لغو می‌شوند، این پروازها نیز از این قاعده مستثنا نیستند.

قادری در پایان تصریح کرد: با وجود تلاش‌های همه جانبه برای فراهم سازی امکان انتقال، در نهایت به دلیل نبود شرایط پرواز، این مأموریت انجام نشد؛ البته سایر اعضای قابل پیوند از بدن این مرحوم اهدا شد، اما متأسفانه قلب او به دلیل این محدودیت فنی و پروازی، قابل انتقال نبود.

 حادثه تلخ درگذشت مبینا حمصیان، دانشجوی جوان یزدی، بار دیگر ضرورت توسعه زیرساخت‌های حیاتی در حوزه پیوند اعضا و اورژانس هوایی کشور را یادآور شد، در شرایطی که ایثار و انسان دوستی خانواده‌ای داغدار توانست جان سه بیمار را نجات دهد، نبود امکانات کافی برای انتقال سریع اعضای حیاتی چون قلب، مانعی بر سر ادامه این مسیر انسان دوستانه شد.

بی‌تردید، تصمیم خانواده مبینا برای اهدای عضو، تصویری ماندگار از عشق به زندگی و نوع دوستی در جامعه ایرانی است، اما این رویداد نشان می‌دهد که نجات جان بیماران نیازمند پیوند، علاوه بر فرهنگ سازی، نیازمند تجهیزات، ناوگان پروازی ایمن و حمایت پایدار از نظام سلامت کشور است تا هیچ قلبی، در مسیر پرواز برای زندگی دوباره، زمین گیر نماند.