کلانشهر: به گزارش نیویورک تایمز، بیش از ۳۰۰ شخصیت سیاسی، دانشگاهی، حقوقی، نظامی و قبیله‌ای در اردن با امضای نامه‌ای سرگشاده، از دولت این کشور خواسته‌اند از توافق دفاعی با ایالات متحده خارج شود و تاسیسات نظامی اردن را در شرایط جنگ میان آمریکا و ایران بی‌طرف نگه دارد.

این درخواست در شرایطی مطرح شده که اردن به دلیل میزبانی از نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا، بیش از پیش در معرض پیامدهای جنگ ایران و آمریکا قرار گرفته است.

بر اساس این گزارش، اردن برای دهه‌ها یکی از شرکای مهم نظامی و امنیتی آمریکا در منطقه بوده و نیروهای آمریکایی در شماری از تاسیسات نظامی این کشور مستقر هستند. توافق دفاعی سال ۲۰۲۱ نیز دسترسی نیروهای آمریکایی به ۱۲ تاسیسات در اردن، از جمله پنج پایگاه هوایی، را تسهیل کرده است.

نگرانی از تبدیل شدن اردن به میدان جنگ

امضاکنندگان نامه معتقدند اردن نباید هزینه جنگی را بپردازد که خود طرف آن نیست. آنها در نامه خود تاکید کرده‌اند که مردم اردن نباید پیامدهای سیاست هایی را تحمل کنند که در راستای منافع عالی کشور نیست.

این چهره‌ها همچنین نسبت به خطرات ناشی از قرار گرفتن اردن زیر «چتر آمریکا» هشدار داده و خواستار اتخاذ سیاستی مبتنی بر بی‌طرفی واقعی شده‌اند؛ سیاستی که در آن اردن از هرگونه مشارکت نظامی یا لجستیکی در جنگ خودداری کند.

این موضع گیری در حالی صورت گرفته که حملات ایران به اهداف مرتبط با حضور نظامی آمریکا در اردن، نگرانی‌ها درباره پیامدهای این همکاری برای امنیت این کشور را افزایش داده است.

حضور هزاران نظامی آمریکایی در اردن

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، حدود ۴ هزار نظامی آمریکایی در پایگاه‌های مختلف اردن حضور دارند. از زمان آغاز دور جدید حملات میان ایران و آمریکا، تاسیسات و مواضع مرتبط با نیروهای آمریکایی در اردن چندین بار هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته‌اند.

در یکی از جدی‌ترین حملات، در ۱۷ ژوئیه، یک واحد محل اسکان در پایگاه موافق السلطی در شرق اردن هدف قرار گرفت که به کشته شدن سه نظامی آمریکایی و زخمی شدن دست کم چهار نفر دیگر منجر شد.


پایگاه‌های ملک فیصل و پرنس حسن و همچنین فرودگاه عقبه نیز در میان اهداف مورد حمله قرار گرفته‌اند.

در پی این حملات، مقام‌های اردنی ضمن انتقاد از حملات ایران، بر حاکمیت کشور تاکید کرده‌اند. ایمن الصفدی، وزیر خارجه اردن، نیز گفته است که در این کشور «پایگاه آمریکایی» وجود ندارد و نیروهای آمریکایی در چارچوب همکاری نظامی دیرینه میان دو کشور حضور دارند.

اردن میان امنیت و وابستگی اقتصادی به آمریکا

درخواست برای خروج از توافق دفاعی با آمریکا در شرایطی برای دولت اردن چالش برانگیز است که این کشور به حمایت‌های اقتصادی و امنیتی واشنگتن وابستگی قابل توجهی دارد.

بر اساس گزارش لس آنجلس تایمز، آمریکا سالانه حدود ۱.۴۵ میلیارد دلار به اردن کمک می‌کند که حدود ۸۰۰ میلیون دلار آن مستقیماً برای حمایت از بودجه دولت اختصاص می‌یابد. هم زمان، آمریکا طی سال‌های اخیر صدها میلیون دلار برای توسعه و تجهیز تاسیسات نظامی اردن هزینه کرده است.

از سوی دیگر، جنگ آمریکا با ایران فشارهای اقتصادی اردن را افزایش داده است. صنعت گردشگری این کشور که سهم قابل توجهی در اقتصاد دارد، تحت تاثیر درگیری‌های منطقه‌ای آسیب دیده و افزایش قیمت سوخت نیز فشار مضاعفی بر اقتصاد شکننده اردن وارد کرده است.

اعتراض به آمریکا در پارلمان اردن

نشانه‌های افزایش نارضایتی از نقش آمریکا تنها به نامه بیش از ۳۰۰ چهره اردنی محدود نشده است.

در یکی از جلسات پارلمان اردن، هنگامی که یکی از نمایندگان پیشنهاد ارسال پیام تسلیت به کنگره آمریکا بابت کشته شدن نظامیان آمریکایی را مطرح کرد، شماری از نمایندگان با اعتراض شدید مانع ادامه سخنان او شدند و با اشاره به حمایت آمریکا از اسرائیل در جنگ غزه، مواضع تندی علیه واشنگتن اتخاذ کردند.

با این حال، خروج از توافق دفاعی با آمریکا برای اردن تصمیمی ساده نیست؛ چرا که این کشور از یک سو با فشار افکار عمومی و خطر کشیده شدن به جنگ مواجه است و از سوی دیگر برای تامین امنیت و پشتیبانی اقتصادی خود به همکاری با واشنگتن نیاز دارد.

به این ترتیب، جنگ ایران و آمریکا بار دیگر اردن را در برابر یک دوراهی دشوار قرار داده است: حفظ شراکت راهبردی با ایالات متحده برای تامین امنیت و دریافت حمایت‌های اقتصادی، یا فاصله گرفتن از واشنگتن برای کاهش خطر تبدیل شدن خاک اردن به بخشی از میدان درگیری منطقه‌ای.