مجوز صادرشده برای استارلینک محدود به چند استان نیست و فعالیت این شرکت در سراسر عراق را پوشش می‌دهد؛ موضوعی که می‌تواند به ویژه برای مناطق روستایی، دورافتاده و مناطقی که زیرساخت زمینی اینترنت در آنها ضعیف‌تر است، اهمیت داشته باشد.

استارلینک با مجوز رسمی وارد عراق شد

هیأت رسانه و ارتباطات عراق در ۱۷ ژوئیه (جمعه ۲۶تیرماه) مجوز رسمی فعالیت استارلینک را صادر کرد.
این مجوز در مراسمی در اتاق بازرگانی آمریکا در واشنگتن به امضا رسید و نهاد تنظیم گر عراق ورود این فناوری را بخشی از توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و تحول دیجیتال کشور توصیف کرده است.

چند روز بعد، در ۲۹ ژوئیه (چهارشنبه هفتم مردادماه)، خبر آغاز رسمی ارائه خدمات استارلینک در عراق منتشر شد.
گزارش‌ها تأکید دارند که مجوز، کل کشور عراق را دربرمی گیرد. البته «مجوز فعالیت در سراسر کشور» به معنای آن نیست که هر نقطه جغرافیایی بدون استثنا و بدون نیاز به بررسی آدرس، در هر لحظه سرویس یکسانی دریافت می‌کند؛ خود استارلینک نیز امکان پذیری سرویس را بر اساس محل استفاده بررسی می‌کند.

اینترنت استارلینک در عراق چقدر قیمت دارد؟

قیمت استارلینک یکی از بخش‌های خبر ورود این شرکت به عراق است که در فضای مجازی ایران مورد توجه قرار گرفته است. شماری از کاربران اینترنت در ایران با جمع و تفریق هایی در صدد مقایسه قیمتها با واحد پول ایران و سرانه درآمدی در عراق و ایران برآمده‌اند.

در گزارش‌های منتشرشده همزمان با راه اندازی، طرح خانگی ۱۰۰ مگابیتی با قیمت ماهانه ۱۳۱ هزار و ۵۰۰ دینار عراق اعلام شده؛ رقمی که حدود ۱۰۰ دلار برآورد شده است.

با نرخ بازار ثبت شده برای ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ که هر ۱۰۰ دینار عراق را حدود ۱۲۷ هزار و ۶۰۰ ریال ایران نشان می‌دهد، هر دینار عراق تقریباً ۱۲۷.۶ تومان ارزش دارد.

بر این اساس:

بنابراین طرح ۱۰۰ مگابیتی استارلینک، بر مبنای قیمت اعلام شده در زمان راه اندازی، چیزی حدود ۱۲ تا ۱۵ درصد یک حقوق ناخالص متوسط ماهانه در بازه ۹۰۰ هزار تا یک میلیون و ۵۰ هزار دینار را به خود اختصاص می‌دهد.

قیمت‌های ۶۲٬۸۸۰ و ۹۸٬۲۳۰ دیناری چه می‌شوند؟

در تصویری که اخیراً در شبکه‌های اجتماعی ایران در حال دست به دست شدن است، قیمت ۶۲٬۸۸۰ دینار برای سرویس ۱۰۰ مگابیتی و ۹۸٬۲۳۰ دینار برای سرویس Max با سرعت تا حدود ۴۰۰ مگابیت دیده می‌شود.

اما در بررسی منابع رسمی و گزارش‌های معتبر مربوط به زمان راه اندازی، این دو عدد را نمی‌توان  به عنوان تعرفه رسمی فعلی استارلینک در عراق تأیید کرد. در مقابل، گزارش‌های منتشرشده در زمان آغاز سرویس، قیمت ۱۰۰ مگابیت را ۱۳۱٬۵۰۰ دینار اعلام کرده‌اند.

حقوق مردم عراق چقدر است؟

مقایسه قیمت اینترنت با درآمد مردم، تصویر روشن تری از گرانی یا ارزانی این سرویس ارائه می‌دهد.

برآوردهای مختلف درباره متوسط حقوق عراق یکسان نیستند. یک منبع مبتنی بر داده‌های نظرسنجی بانک جهانی، متوسط حقوق ناخالص ماهانه را حدود ۷۰۰ هزار دینار یا ۵۳۶ دلار اعلام کرده و در عین حال متوسط درآمد میانه را حدود ۲۸۰ هزار دینار برآورد می‌کند.

در مقابل، یک راهنمای حقوق و دستمزد برای سال ۲۰۲۶، متوسط حقوق ناخالص ماهانه عراق را حدود ۹۰۰ هزار تا یک میلیون و ۵۰ هزار دینار، معادل تقریبی ۶۹۰ تا ۸۰۰ دلار، برآورد کرده است.

با نرخ تبدیل دینار عراق به ریال ایران در ۳۰ ژوئیه، این بازه تقریباً معادل ۱۱۵ تا ۱۳۴ میلیون تومان است.

بنابراین عددی که توسط در برخی کاربران ایران در شبکه‌های اجتماعی به عنوان «میانگین درآمد ماهانه مردم عراق؛ حدود ۱۰۰ میلیون تومان» مطرح شده، می‌تواند یک تقریب باشد، اما نباید آن را رقم قطعی درآمد همه مردم عراق دانست؛ چراکه سطح دستمزد میان شهرها، مشاغل، بخش دولتی و خصوصی و مناطق نفت خیز تفاوت زیادی دارد.

اینترنت ماهواره‌ای در عراق؛ ارزان یا گران؟

اگر قیمت رسمی اعلام شده برای سرویس ۱۰۰ مگابیتی یعنی ۱۳۱٬۵۰۰ دینار را مبنا قرار دهیم، کاربر عراقی باید ماهانه حدود ۱۶.۸ میلیون تومان معادل پول ایران بپردازد.

این رقم در مقایسه با حقوق متوسط حدود ۱۱۵ تا ۱۳۴ میلیون تومانی، مبلغ کمی نیست؛ اما نسبت آن با درآمد را باید با احتیاط تفسیر کرد، چون استارلینک اساساً برای مناطقی طراحی شده که دسترسی به اینترنت زمینی مناسب دشوار است و مقایسه مستقیم آن با بسته‌های اینترنت معمولی شهری، تمام ماجرا را نشان نمی‌دهد. گو اینکه در آمار میزان درآمد مردم عراق، هم توضیح داده که درآمد شمار زیادی از کارگران و روستائیان نسبت به شاغلان دولتی و شرکتهای نفتی بسیار پایین‌تر است. 

از سوی دیگر، استارلینک در کشورهای مختلف طرح‌ها و قیمت‌های متفاوتی دارد و حتی خود شرکت نیز تأکید می‌کند که قیمت و نوع طرح بر اساس منطقه و شرایط بازار تغییر می‌کند.

اما ماجرای عراق فقط اینترنت پرسرعت نیست؛ آزادی بیان چه می‌شود؟

ورود استارلینک به عراق از یک جهت دیگر نیز قابل توجه است. اینترنت ماهواره‌ای معمولاً با امکان دسترسی در مناطق خارج از پوشش شبکه‌های زمینی شناخته می‌شود، اما داشتن دسترسی ماهواره‌ای به اینترنت الزاماً به معنای آزادی کامل در استفاده از اینترنت یا آزادی بیان نیست.

تازه‌ترین شاخص جهانی آزادی مطبوعات گزارشگران بدون مرز در سال ۲۰۲۶، عراق را در رتبه ۱۶۲ از میان ۱۸۰ کشور جهان قرار داده است. عراق در سال قبل رتبه ۱۵۵ را داشت و در یک سال هفت رتبه سقوط کرده است. گزارشگران بدون مرز، تداوم درگیری‌های مسلحانه و فضای ناامن را از عوامل اصلی افت آزادی مطبوعات در عراق دانسته است.

این وضعیت نشان می‌دهد که توسعه فناوری ارتباطی و وضعیت آزادی رسانه‌ای الزاماً هم مسیر نیستند.

اینترنت عراق «تا حدی آزاد» است

در گزارش Freedom on the Net 2025، سازمان Freedom House وضعیت آزادی اینترنت در عراق را «تا حدی آزاد» (Partly Free) ارزیابی کرده و امتیاز این کشور را ۴۱ از ۱۰۰ داده است.

این گزارش به مواردی مانند مسدود شدن برخی وب سایت‌ها، بازداشت کاربران اینترنت به دلیل فعالیت‌های آنلاین و فشار بر کاربران و فعالان در ارتباط با بیان اینترنتی اشاره می‌کند.

Freedom House همچنین عراق را در ارزیابی کلی آزادی‌های سیاسی و مدنی در سال ۲۰۲۶، با امتیاز ۳۱ از ۱۰۰ در گروه «غیرآزاد» قرار داده است.

از همین منظر، ورود استارلینک به عراق یک تناقض قابل توجه ایجاد می‌کند: زیرساخت دسترسی به اینترنت در حال پیشرفت است، اما آزادی استفاده از این فضا و آزادی رسانه‌ای همچنان با محدودیت هایی جدی روبه روست.

استارلینک چه چیزی را تغییر می‌دهد؟

اهمیت استارلینک برای عراق صرفاً به سرعت ۱۰۰ یا ۴۰۰ مگابیت محدود نمی‌شود. اینترنت ماهواره‌ای می‌تواند برای مناطقی که دسترسی به فیبر، شبکه‌های ثابت یا زیرساخت‌های زمینی مناسب ندارند، یک گزینه تازه ایجاد کند.

اما اثر واقعی آن بر آزادی اطلاعات به عوامل دیگری نیز بستگی دارد؛ از جمله مقررات دولت عراق، نحوه نظارت بر خدمات ارتباطی، قوانین مربوط به محتوای آنلاین و برخورد نهادهای امنیتی و قضایی با کاربران و رسانه‌ها.

به همین دلیل، ورود رسمی استارلینک به عراق را نمی‌توان به تنهایی معادل «ورود اینترنت آزاد» دانست. این اتفاق در وهله نخست یک تحول فناورانه و تجاری است؛ اینکه این فناوری تا چه اندازه بتواند دسترسی مردم به اطلاعات و ارتباطات را گسترش دهد، به فضای حقوقی و سیاسی عراق نیز وابسته خواهد بود.

منابع مورد استفاده برای تنظیم گزارش:

منبع رسمی مجوز: هیأت رسانه و ارتباطات عراق

منبع آزادی مطبوعات: گزارش ۲۰۲۶ گزارشگران بدون مرز

منبع آزادی اینترنت: Freedom House – Iraq