کلانشهر: سامان دهی حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی طی سال‌های اخیر به یکی از موضوعات مهم در نظام بانکی کشور تبدیل شده است. بسیاری از افراد در طول سال‌های گذشته به دلایل مختلف در بانک‌های متعدد حساب افتتاح کرده‌اند؛ از دریافت حقوق و یارانه گرفته تا دریافت تسهیلات، افتتاح سپرده یا انجام فعالیت‌های تجاری. در نتیجه، تعدد حساب‌ها و پراکندگی آنها باعث شده برخی مشتریان حتی از تعداد دقیق حساب‌های بانکی خود یا وضعیت فعال و غیرفعال بودن آنها اطلاع نداشته باشند.

طبق پیگیری‌های ایسنا از بانک مرکزی، اعلام شد که در شهریور ماه (احتمالا هفته دولت) سامانه جدید سامان دهی حساب‌های بانکی رونمایی خواهد شد. این سامانه امکان مشاهده تمامی حساب‌های بانکی افراد اعم از حساب‌های جاری، قرض الحسنه، کوتاه مدت، بلندمدت و سایر حساب‌ها را در یک بستر واحد فراهم می‌کند و کاربران پس از ورود به سامانه می‌توانند تمامی حساب‌های خود را مدیریت کنند. به طوریکه امکان اعمال برخی تغییرات، تعیین تکلیف حساب‌های بلااستفاده و در صورت نیاز بستن حساب‌های غیرضروری نیز به صورت برخط فراهم خواهد شد؛ اقدامی که می‌تواند مراجعه حضوری به شعب را تا حد زیادی کاهش دهد.

راه اندازی این سامانه در شرایطی انجام می‌شود که بانک مرکزی پیش از این نیز در قالب ضوابط جدید، محدودیت هایی برای تعداد حساب‌های بانکی اشخاص در نظر گرفته و اعلام کرده بود هر فرد حداکثر می‌تواند ۱۰ حساب بانکی داشته باشد. هرچند هدف از این سیاست جلوگیری از تعدد بی‌رویه حساب‌ها و افزایش شفافیت عنوان شده است، اما اجرای آن بدون ایجاد زیرساختی که امکان مشاهده و مدیریت همه حساب‌ها را برای صاحبان آنها فراهم کند، عملاً با دشواری هایی همراه بود.

به همین دلیل، سامانه جدید را می‌توان حلقه تکمیل کننده این سیاست دانست؛ چراکه افراد ابتدا باید بدانند چه تعداد حساب بانکی به نام آنها وجود دارد و سپس درباره نگهداری یا بستن آنها تصمیم بگیرند.

البته در حال حاضر نیز بخشی از این خدمات از طریق درگاه my.cbi.ir در دسترس مردم قرار دارد. افرادی که در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند احراز هویت کرده‌اند، می‌توانند با ورود به بخش «خدمات بانکی»، اطلاعات مربوط به حساب‌های خود را مشاهده کنند. در این سامانه اطلاعاتی مانند تعداد حساب‌های بانکی، نام بانک، شعبه افتتاح کننده حساب، نوع حساب و وضعیت فعال یا غیرفعال بودن آن نمایش داده می‌شود. همچنین اطلاعات مربوط به دسته چک‌ها، چک‌های برگشتی، تعداد تسهیلات و وام‌های دریافتی و شرایط اقساط آن نیز در اختیار کاربران قرار می‌گیرد.

با این حال، سامانه جدید بانک مرکزی قرار است فراتر از نمایش اطلاعات عمل کند و امکان مدیریت حساب‌ها را نیز برای مشتریان فراهم سازد؛ قابلیتی که می‌تواند تجربه استفاده از خدمات بانکی را متحول کرده و بسیاری از فرآیندهای اداری را کوتاه‌تر کند.

کارشناسان معتقدند یکی از مهم‌ترین مزایای این سامانه، کاهش حساب‌های راکد و بلااستفاده است. در سال‌های گذشته افراد بسیاری بدون آنکه نیازی به حساب‌های قدیمی خود داشته باشند، آنها را حفظ کرده‌اند و در برخی موارد حتی از وجود این حساب‌ها نیز اطلاعی ندارند. استمرار چنین وضعیتی علاوه بر افزایش تعداد حساب‌های غیرفعال در شبکه بانکی، مدیریت اطلاعات را نیز دشوارتر می‌کند.

از سوی دیگر، تجمیع اطلاعات حساب‌ها در یک سامانه واحد می‌تواند آگاهی مالی مشتریان را افزایش دهد. هنگامی که افراد تصویری کامل از تمامی حساب‌های خود داشته باشند، تصمیم گیری درباره ادامه فعالیت یا بستن هر یک از آنها ساده‌تر خواهد شد. این موضوع علاوه بر کاهش پراکندگی حساب‌ها، به نظم بخشی اطلاعات بانکی اشخاص نیز کمک می‌کند.

همچنین دسترسی متمرکز به اطلاعات حساب‌ها می‌تواند در آینده زمینه ارائه خدمات هوشمندتر را نیز فراهم کند. یکپارچه شدن اطلاعات بانکی، علاوه بر تسهیل خدمات برای مشتریان، امکان برنامه ریزی دقیق‌تر و ارتقای کیفیت نظارت در شبکه بانکی را نیز افزایش خواهد داد.

در مجموع، راه اندازی سامانه جدید سامان دهی حساب‌های بانکی را می‌توان یکی از مهم‌ترین پروژه‌های بانک مرکزی در حوزه بانکداری الکترونیک و دولت هوشمند دانست. با توجه به اینکه بسیاری از افراد از تعداد حساب‌های بانکی خود اطلاع دقیقی ندارند یا برخی حساب‌های آنها سال‌ها بدون استفاده باقی مانده است، ایجاد بستری که امکان مشاهده، مدیریت، تعیین تکلیف و در صورت نیاز بستن این حساب‌ها را به صورت برخط فراهم کند، ضرورتی انکارناپذیر به نظر می‌رسد.

اگر این سامانه مطابق وعده‌های اعلام شده در هفته دولت راه اندازی شود، می‌تواند ضمن افزایش شفافیت و نظم در شبکه بانکی، مدیریت حساب‌های بانکی را برای میلیون‌ها مشتری ساده‌تر کرده و گامی مؤثر در توسعه خدمات الکترونیکی و سامان دهی نظام بانکی کشور باشد.