اختصاصی کلانشهر:  آیت الله محمدباقر خرازی، روحانی و فعال سیاسی که سال‌ها خود را دبیرکل تشکلی با عنوان «حزب الله ایران» معرفی کرده، در روزهای اخیر بار دیگر به یکی از چهره‌های خبرساز فضای سیاسی ایران تبدیل شده است؛ این بار نه به دلیل فعالیت انتخاباتی، بلکه به دنبال مجموعه‌ای از اظهارات جنجالی درباره دولت مسعود پزشکیان، حجاب و ساختار سیاسی کشور.

در تازه‌ترین تحول، سخنگوی قوه قضاییه اعلام کرده است که خرازی به دلیل اظهارات اخیرش به دادگاه ویژه روحانیت احضار و تحت تعقیب کیفری قرار گرفته است. به گفته سخنگوی قوه قضاییه، با توجه به روحانی بودن خرازی، رسیدگی به اتهامات احتمالی او در صلاحیت دادگاه ویژه روحانیت است و او ممکن است با اتهامات متعدد امنیتی روبه رو باشد. همچنین اعلام شده است در صورت حاضر نشدن او در دادگاه، حکم جلب صادر خواهد شد.

اما محمدباقر خرازی کیست و چگونه به این نقطه رسیده است؟

محمدباقر خرازی؛ روحانی فعال در سیاست و حوزه

محمدباقر خرازی متولد۱۳۴۰ از روحانیون فعال در قم است و در سال‌های گذشته در حوزه‌های آموزشی، فرهنگی، رسانه‌ای و سیاسی فعالیت داشته است.

براساس مصاحبه منتشر شده از آیت الله خرازی او بیش از ۳۰ سال قبل یعنی زمانی که دانش آموز دوم دبیرستان بود با همسرش ازدواج کرد. همسر این روحانی، استاد دانشگاه تهران و از متخصصان گوارش و کبد است. همچنین این زوج، سه فرزند شامل ۲ پسر و یک دختر دارند. براساس اعلام خرازی، دو پسر آنها در زمره فارغ التحصیلان ممتاز دانشگاه شریف هستند و دخترشان نیز دارای مدرک فوق لیسانس رشته اقتصاد است. هر سه فرزند این روحانی ازدواج کرده و او صاحب ۶ نوه است.

صادق خرازی سفیر سابق ایران در سازمان ملل و فرانسه، معاون سابق وزیر امور خارجه یکی از برادران شناخته شده این روحانی است و کمال خرازی وزیر اسبق امور خارجه ایران که فروردین ۱۴۰۵ در جریان یکی از حملات تروریستی رژیم اسرائیل به شهادت رسید هم عموی او بود.

یکی از خواهران محمدباقر خرازی هم با حجت الاسلام سید مسعود خامنه‌ای یکی از پسران رهبر شهید انقلاب ازدواج کرده است.

بیشتر بخوانید:

نگاهی به خانواده و فرزندان رهبر شهید ایران

در وب سایت رسمی او، از وی با عنوان آیت الله سیدمحمدباقر خرازی یاد شده و بخش هایی جداگانه برای سوابق علمی، آموزشی، مدیریتی، سیاسی، تشکیلاتی و فعالیت‌های پیش از انقلاب او منتشر شده است. این وب سایت همچنین او را مدرس حوزه معرفی می‌کند.

در سوابق منتشرشده در سایت شخصی خرازی، از جمله فعالیت‌های تشکیلاتی او، سازماندهی بخش دانش آموزی حزب جمهوری اسلامی در قم و راه اندازی مجموعه هایی از طلاب ذکر شده است. در همین منبع، سوابقی از فعالیت‌های سیاسی پیش از انقلاب نیز برای او ثبت شده است.

او همچنین در حوزه آموزش حوزوی فعال بوده و نامش با مدرسه فقاهت ولایی محسنیه قم و فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی این مجموعه گره خورده است.

 

دبیرکل حزب الله ایران و مدیرمسئول روزنامه حزب الله

یکی از مهم‌ترین عناوینی که محمدباقر خرازی طی سال‌های گذشته با آن شناخته شده، دبیرکلی حزب الله ایران است. او همچنین در مقطعی مدیرمسئول روزنامه حزب الله بود.

گزارش‌های منتشرشده درباره فعالیت این تشکل در دهه ۱۳۸۰ نیز نام خرازی را به عنوان مدیرمسئول روزنامه حزب الله مطرح کرده‌اند.

خود خرازی نیز در سال‌های بعد همچنان با عنوان دبیرکل حزب الله ایران در فضای سیاسی و رسانه‌ای اظهارنظر کرده است؛ برای نمونه، در سال ۱۴۰۴ در واکنش به عملکرد دولت محمود احمدی نژاد، خود را نماینده جریان حزب الله در مقابله با دولت او معرفی کرد و مدعی شد این تشکل از نخستین روزهای دولت احمدی نژاد با او مقابله کرده است.

نامزدی انتخابات ریاست جمهوری؛ «دولت المتقین»

خرازی پیش‌تر نیز تلاش کرده بود از طریق انتخابات وارد ساختار رسمی قدرت شود.

او که با شعار «دولت المتقین» در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ ثبت نام کرده بود صلاحیتش برای حضور در رقابت نهایی احراز نشد. در آن زمان رسانه‌ها او را دبیرکل حزب الله ایران و مدیرمسئول روزنامه حزب الله معرفی می‌کردند.

خرازی در آن دوره اظهارات و وعده هایی مطرح کرد که واکنش‌های زیادی به دنبال داشت. از جمله گفته بود در صورت رسیدن به ریاست جمهوری، ایران باید مرزهای خود را به محدوده‌ای که او آن را «مرزهای صدر اسلام» می‌دانست بازگرداند و درباره کشورهای منطقه نیز اظهارات ارضی مطرح کرده بود.

در سال ۱۳۹۱ نیز اظهارات او درباره الحاق جمهوری‌های آذربایجان، تاجیکستان و ارمنستان به ایران با واکنش دولت وقت روبه رو شد و سفیر ایران در ارمنستان بابت این سخنان عذرخواهی کرد. در آن زمان تأکید شد که خرازی هیچ سمت رسمی در جمهوری اسلامی ندارد و مواضع او موضع دولت ایران نیست.

حضور در انتخابات مجلس خبرگان


فعالیت انتخاباتی خرازی به ریاست جمهوری محدود نماند. او در سال ۱۴۰۲ برای انتخابات ششمین دوره مجلس خبرگان رهبری از حوزه استان کرمان نیز نامزد شد اما موفق نشد آرای مردم را به عنوان یکی از سه نماینده استان جلب کند. 

بنابراین خرازی در کارنامه خود هم فعالیت حوزوی و آموزشی دارد، هم سابقه فعالیت رسانه‌ای و تشکیلاتی و هم تجربه حضور در رقابت‌های انتخاباتی در سطح ریاست جمهوری و خبرگان.

اظهارات اخیر؛ از دولت پزشکیان تا ادعای استعفای رئیس جمهور

اما آنچه باعث شد نام محمدباقر خرازی بار دیگر به شکل گسترده مطرح شود، مجموعه ویدئوها و سخنرانی‌های اخیر اوست.

خرازی در یکی از ویدئوهای منتشرشده مدعی شد مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، بارها موضوع استعفا را مطرح کرده و حتی مدعی شد پزشکیان ۲۷ یا ۲۸ بار استعفا یا تهدید به کناره گیری کرده است.

او همچنین ادعا کرد حضرت آیت الله مجتبی خامنه‌ای رهبر انقلاب در واکنش به این موضوع گفته است اگر رئیس جمهور بار دیگر استعفا کند، با آن موافقت خواهد شد.

این ادعاها با واکنش دفتر رئیس جمهور مواجه شد و دفتر رئیس جمهور سخنان خرازی را «واهی و کذب محض» خواند. دفتر رهبر جمهوری اسلامی نیز نقل قول منتسب به آیت الله مجتبی خامنه‌ای را تکذیب کرد.

پس از این تکذیبیه‌ها، خرازی ویدئوهای دیگری منتشر کرد و درباره ویدئوی قبلی توضیحاتی ارائه داد. او مدعی شد کلیپی که از سخنانش با زیرنویس انگلیسی منتشر شده، تقطیع شده و حتی «تقریباً جعلی» است. ساعاتی بعد نیز ویدئوهای مرتبط با این موضوع از صفحه اینستاگرام او حذف شد.

فراخوان تشکیل نیروی ۲۵۰ هزار نفری

بخش دیگری از اظهارات اخیر خرازی به دولت پزشکیان و ساختار سیاسی کشور مربوط می‌شود.

بر اساس ویدئوها و مطالب منتشرشده درباره سخنان او، خرازی از ضرورت تشکیل یک جمعیت سازمان یافته سخن گفته و خواستار شکل گیری نیرویی ۲۵۰ هزار نفری شده است؛ نیرویی که به گفته او می‌تواند برای مقابله با دولت و تغییر وضعیت موجود وارد میدان شود.

او در اظهاراتی تند، از ضرورت «تمام کردن کار دولت» و عبور از وضعیت موجود سخن گفته است. همین بخش از سخنان او، در کنار دیگر اظهاراتش درباره دولت، یکی از محورهای اصلی واکنش‌های سیاسی و قضایی اخیر بوده است.

اظهارات جنجالی درباره حجاب

خرازی در سخنان دیگری نیز درباره موضوع حجاب اظهاراتی جنجالی مطرح کرده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، او از تشکیل یک جمعیت سازمان یافته برای برخورد خیابانی با افراد بی‌حجاب سخن گفته و در بخش هایی از اظهاراتش تعابیری بسیار تند مانند صدور فتوای قتل زنان بدون حجاب مطرح شده است.

واکنش جامعه روحانیت مبارز

اظهارات خرازی با واکنش جامعه روحانیت مبارز نیز روبه رو شد.

این تشکل در بیانیه‌ای، اظهارات اخیر او را محکوم کرد و تأکید کرد که فراخوان خیابانی برای برهم زدن دولت، خروج از چارچوب قانون اساسی و اهانت به اراده جمعی مردم است.

در این بیانیه، تفکرات منتسب به خرازی «متوهمانه» توصیف و تأکید شده است که چنین دیدگاه هایی نباید به نام حزب الله، روحانیت یا انقلاب اسلامی تعبیر شود.

جامعه روحانیت مبارز همچنین خواستار برخورد قانونی دستگاه قضایی و نهادهای امنیتی با آنچه «هنجارشکنی‌های علنی» خوانده شده، شد.

چرا قوه قضاییه وارد پرونده شد؟

اکنون با اعلام سخنگوی قوه قضاییه، موضوع از سطح واکنش‌های سیاسی و رسانه‌ای فراتر رفته و وارد مرحله قضایی شده است.

بر اساس اعلام قوه قضاییه، خرازی به دادگاه ویژه روحانیت احضار شده و تحت تعقیب کیفری قرار دارد. سخنگوی قوه قضاییه همچنین گفته است با توجه به روحانی بودن او، رسیدگی به اتهامات احتمالی در صلاحیت دادگاه ویژه روحانیت است و اتهامات احتمالی می‌تواند جنبه‌های امنیتی نیز داشته باشد. در صورت حاضر نشدن او در دادگاه، امکان صدور حکم جلب وجود دارد.

با این حال، تا زمانی که عنوان اتهامات به صورت رسمی اعلام و روند قضایی طی نشود، نمی‌توان اتهام مشخصی را به عنوان جرم قطعی خرازی مطرح کرد.

خرازی؛ چهره‌ای با سابقه طولانی در حاشیه سیاست رسمی

مرور کارنامه محمدباقر خرازی نشان می‌دهد که او چهره‌ای تازه وارد به سیاست نیست. فعالیت‌های حوزوی و تشکیلاتی، دبیرکلی حزب الله ایران، مدیریت روزنامه حزب الله، نامزدی انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۹۲ و نامزدی انتخابات خبرگان در سال ۱۴۰۲، بخش هایی از سابقه اوست.

با این حال، بخش مهمی از شهرت سیاسی او نیز به مواضع غیرمتعارف و اظهارات تندش بازمی گردد؛ از اظهارات ارضی درباره کشورهای همسایه در سال‌های گذشته تا مواضع تند علیه دولت‌های احمدی نژاد و اکنون پزشکیان.

تفاوت ماجرای اخیر با بسیاری از اظهارات گذشته او این است که این بار سخنان خرازی با واکنش رسمی دفتر رئیس جمهور، تکذیب دفتر رهبر جمهوری اسلامی، واکنش جامعه روحانیت مبارز و در نهایت ورود دستگاه قضایی همراه شده است؛ موضوعی که پرونده او را به یکی از بحث برانگیزترین پرونده‌های سیاسی ـ قضایی روزهای اخیر تبدیل کرده است.