به هیچ وجه ناشتا واکسن نزنید/ استرس حین واکسیناسیون چه راهکاری دارد؟
کلانشهر: این روزها براساس برنامه زمان بندی شده گروههای سنی ۶۰ تا ۶۵ سال اقدام به تزریق واکسن کرونا میکنند و به گفته مسئولان کمتر از یک ماه دیگر، واکسیناسیون عمومی نیز شروع خواهد شد.
اما یکی از شایعترین سوالهای افراد، پس از نوع واکسن و میزان اثرگذاری آن، تاثیر نوع تغذیه در اثر بخشی واکسن کرونا است.
از همین رو برای چرایی هرچه بیشتر این مسئله به سراغ دکتر محمد سیمیاری متخصص تغذیه و پژوهشگر مرکز تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی قزوین رفتیم و با وی به گفت و گو پرداختیم.
نکات مهم تغذیهای قبل از انجام واکسیناسیون علیه ویروس کرونا را بفرمایید؟
یکی از مهمترین نکاتی که در زمان واکسیناسیون کرونا مطرح است؛ ناشتا نبودن افراد است.
سرگیجه، حالت تهوع و افت فشار به دلیل انتقال استرس، یکی از بارزترین خصوصیات تمام واکسنها و درمانهای تهاجمی است بنابراین برای جلوگیری از بروز این مشکلات در هنگام واکسن زدن، لازم است صبحانه یا میان وعده سادهای مصرف شود و شب قبل از واکسیناسیون نیز غذای سبک مانند سوپ حاوی مرغ، سبزیهای تازه و مواد حاوی آهن و ویتامین مانند اسفناج، جعفری، کلم بروکلی میل شود.
همچنین مصرف موادی چون شیر، میوه، تخم مرغ، لقمه نان و پنیر همراه با گوجه فرنگی و خیار توصیه میشود.
برای کاهش استرس در حین واکسیناسیون، چه راهکاری پیشنهاد میدهید؟
استراحت تنها عامل موثر در کاهش استرس است بنابراین توصیه میشود افراد شب قبل از واکسیناسیون خواب خوب و راحتی داشته باشند و بهداشت خواب را رعایت کنند.
خواب کافی و آرام یکی از رازهای سلامت و طول عمر انسان همراه با زندگی با نشاط است و نقش مهمی در آماده سازی سیستم ایمنی بدن و تقویت آن ایفا میکند.
قابل ذکر است که خواب خوب، آرام و پیوسته به دفع مواد زاید از بدن کمک میکند بنابراین از کار کردن با هرگونه دستگاه الکترونیکی همچون گوشی همراه و کامپیوتر و تماشای طولانی مدت تلویزیون از حداقل یک ساعت قبل از خواب تا حد امکان پرهیز شود چرا که این کار باعث میشود افراد بتوانند خواب راحت و عمیقی داشته باشند و بدن در آرامش کامل تا صبح استراحت کند.
مصرف غذاهای ساده و سبک میتواند زمینه ساز یک خواب خوب باشد و باید سعی شود بین مصرف شام و زمان خواب حدود دو ساعت فاصله باشد و همچنین مصرف یک لیوان شیر گرم به داشتن یک خواب راحت کمک میکند.
قبل و بعد از واکسیناسیون کدام مواد غذایی را باید بیشتر مصرف کنیم؟
آب و مایعات فراوان، استفاده از مواد غذایی ضد التهاب، مصرف سبزیجات، میوه جات و مرکبات، مصرف منابع غذایی پروتئینی و مکمل ویتامین دی ازجمله بایدهای تغذیهای به هنگام قبل بعد از واکسن کرونا است.
تامین آب بدن به میزان کافی قبل و بعد از تزریق واکسن کووید ۱۹ بسیار مهم است.
مصرف مایعات کافی، نه تنها سبب عملکرد بهتر بدن در شرایط واکسیناسیون میشود بلکه از افت فشار خون در افرادی که معمولا ترس از آمپول و یا واکسن دارند نیز جلوگیری میکند.
افرادی که مبتلا به بیماریهای قلبی وعروقی، فشار خون بالا یا بیماریهای ریوی هستند در خصوص میزان مصرف مایعات باید با پزشک خود مشورت کنند.
همچنین رعایت طولانی مدت یک رژیم غذایی سالم، پاسخ ایمنی بدن را بهبود میبخشد و به ما کمک کند تا علاوه بر مبارزه بهتر با عفونتها، پاسخ ایمنی قوی تری به واکسیناسیون داشته باشیم.
مصرف بیشتر غذاهای تازه و طبیعی مانند میوهها، سبزیها، ماهیهای چرب، آجیل و مغز دانهها به کارکرد بهتر سیستم ایمنی کمک میکند چراکه التهاب کمتری در بدن ایجاد میکند.
ویتامین D تنها ویتامینی است که به مقدار لازم از منابع غذایی تامین نمیشود و براساس دستورالعملهای وزارت بهداشت، لازم است ماهانه یک عدد مکمل ۵۰ هزار واحدی برای تقویت سیستم ایمنی بدن البته به جز در مادران باردار که دوز روزانه ۱۰۰۰ واحدی دریافت مینمایند؛ مصرف شود.
قبل و بعد از واکسیناسیون از چه غذاهایی پرهیز کنیم؟
مصرف فست فودها، غذاهای چرب، سنگین و پرنمک و همچنین نوشیدنیهای خیلی شیرین که موجب تضعیف سیستم ایمنی میشود، پیش و پس از واکسیناسیون توصیه نمیشود البته پرهیز از این گونه مواد خوراکی را کلا توصیه نمیکنیم.
همچنین توصیه میشود؛ از مصرف روغنهای نباتی جامد و نیمه جامد، روغنها و چربیهای حیوانی به دلیل تحریک و ایجاد التهاب پرهیز نمایید.
درخصوص راهکارهای تغذیهای برای مقابله با برخی عوارض احتمالی ناشی از واکسیناسیون توضیح بفرمایید؟
غالبأ عوارض ناشی از واکسن به طور معمول از ۱۲ ساعت تا کمتر از ۷ روز بعد از تزریق واکسن به طور متغیر و خفیف در بعضی افراد ممکن است رخ دهد و در موارد بسیار نادر برخی عوارض ممکن است یک ماه بعد از واکسیناسیون بروز یابد.
عموما تب، کوفتگی بدن، تهوع و استفراغ، ضعف و بیحالی، اسهال یا یبوست و بیاشتهایی از عوارض پس از تزریق واکسن است.
افراد میتوانند درصورتی که با تب مواجه شدند؛ با مصرف مایعات و غذاهای آبدار و همچنین مصرف میوه هایی چون موز، آلو، زرد آلو، طالبی، کیوی و پرتقال و انواع سبزیجات نظیر اسفناج و جعفری از میزان دمای بدن خود بکاهند.
برای کاهش کوفتگی و خستگی بدن نیز مصرف مصرف منابع غنی از امگا سه مانند ماهی بویژه ماهی سالمون، گردو، تخمه آفتابگردان، سبزیهای برگ سبز، تخمه کدو، غلات کامل، بادام زمینی، شکلات تلخ، چای و قهوه توصیه میشود.
افراد در در صورت ضعف و بیحالی پس از واکسیناسیون منابع غذایی حاوی B۱،B۶ و B۱۲ شامل غلات کامل، گوشت، تخم مرغ، شیر، لبنیات مصرف نمایند.
همچنین شربت عسل، با کنترل قند خون در افراد دیابتیک و بیماران سرپایی، به کنترل ضعف و بیحالی کمک میکند.
موز رسیده، سیب پخته شده، کته ماست، جوجه آب پز و همچنین نان تست برشته نیز در درمان اسهال ناشی از واکسن موثر هستند.