مکمل محبوبی که ممکن است به کبد آسیب بزند
کلانشهر: مصرف مکمل‌ها در سال‌های اخیر به‌شدت رایج شده است، اما همه مکمل‌ها به یک اندازه ایمن نیستند؛ به‌ویژه وقتی پای سلامت کبد در میان باشد. در برخی موارد، مکمل‌ها می‌توانند به کبد آسیب بزنند.
به گفته متخصصان سم‌شناسی، زردچوبه، به‌طور خاص ترکیب فعال اصلی آن، یعنی کورکومین، یکی از مکمل‌هایی است که می‌تواند به کبد آسیب بزند.
زردچوبه و خطر آسیب کبدی
زردچوبه ادویه‌ای محبوب است که به‌خاطر خواص آنتی‌اکسیدانی (موادی که از سلول‌ها در برابر آسیب محافظت می‌کنند) و ضد التهابی‌اش شناخته می‌شود؛ همین ویژگی‌ها باعث شده به‌عنوان مکمل غذایی هم بسیار استفاده شود. اگرچه بسیاری از افراد بدون مشکل زردچوبه مصرف می‌کنند، مواردی از آسیب کبدی گزارش شده است.
دکتر رایان مارینو (Ryan Marino) می‌گوید: روند دقیق این آسیب کاملاً شناخته نشده، اما مکمل‌های حاوی زردچوبه یا کورکومین به‌طور مستند می‌توانند به کبد آسیب بزنند. این آسیب می‌تواند شکل‌های مختلفی داشته باشد؛ از التهاب و تغییرات در آزمایش‌ها یا تصویربرداری گرفته تا نارسایی کامل کبد. حتی موارد مرگ هم گزارش شده است.
به گفته دکتر تتیانا چرز (Tetyana Cheairs)، آسیب کبدی مرتبط با مکمل زردچوبه معمولاً پیش‌بینی‌ناپذیر است و در افرادی رخ می‌دهد که به دلیل ترکیبی از عوامل ایمنی، ژنتیکی و محیطی بیشتر در معرض این آسیب هستند.
او توضیح می‌دهد: علاوه بر مصرف دوز بسیار بالا، یکی از عواملی که می‌تواند به آسیب یا مسمومیت کبدی کمک کند، وجود افزودنی‌هایی مثل پیپرین است. پیپرین عصاره‌ای است که از فلفل سیاه گرفته می‌شود و اغلب به مکمل‌های زردچوبه اضافه می‌شود تا جذب کورکومین در بدن بیشتر شود. جذب بیشتر می‌تواند مقدار کورکومین رسیده به کبد را بالا ببرد و احتمال اثرات نامطلوب را افزایش دهد.
چگونه مکمل ایمن انتخاب کنیم؟
مکمل‌های غذایی توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تنظیم می‌شوند، اما قوانین و بررسی‌های این سازمان برای مکمل‌ها به‌اندازه داروها سخت و دقیق نیست.
دکتر چرز می‌گوید: مصرف‌کنندگان باید بدانند مکمل‌های موجود از نظر مقدار کورکومین، فرمولاسیون، خلوص و وجود مواد افزودنی جاذب، تفاوت زیادی با یکدیگر دارند.
دکتر مارینو می‌افزاید: مکمل‌ها از نظر خلوص و ایمنی به‌خوبی بررسی نمی‌شوند؛ بنابراین، هر مکملی ممکن است دوز سمی داشته باشد، اصلاً زردچوبه یا کورکومین نداشته باشد، یا حاوی آلاینده‌هایی مثل فلزات سمی (مانند سرب و جیوه) یا حتی عوامل عفونت‌زا باشد. اگر می‌خواهید مکمل مصرف کنید، مطمئن شوید که یک سازمان مستقل خلوص و ایمنی آن را تأیید کرده است؛ نه اینکه فقط به تبلیغ یک اینفلوئنسر محبوب تکیه کنید.
او ادامه می‌دهد: اطلاعات نادرست زیادی از سوی کسانی که از فروش این محصولات سود می‌برند وجود دارد؛ به‌ویژه در فضای برخط (آنلاین) و به‌اصطلاح فضاهای سلامت. این افراد بعداً برای دیدن یا مقابله با پیامدهای احتمالی آن حضور نخواهند داشت.
به گفته مارینو، به‌طور کلی ایمن‌ترین راه مصرف زردچوبه، استفاده از آن در غذا و نوشیدنی است. به‌جای مکمل، می‌توانید زردچوبه را به غذاهایی مثل کاری، لاته و غذاهای تخم‌مرغی اضافه کنید.
نشانه‌های هشدار؛ چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
مهم است که دستور روی برچسب مکمل را دنبال کنید و به هر اثر نامطلوب توجه کنید. مهم‌تر این است که پیش از شروع هر مکمل تازه با پزشک خود مشورت کنید.
دکتر مارینو می‌گوید: پیش از شروع هر مکملی، نگرانی‌های خود را با پزشک در میان بگذارید و همیشه بگویید چه مکمل‌هایی مصرف می‌کنید.
دکتر چرز توصیه می‌کند: اگر متوجه تغییراتی در سلامت خود شدید، مصرف مکمل را قطع کنید و در صورت بروز نشانه‌های واکنش نامطلوب، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
برخی نشانه‌های آسیب کبدی ناشی از دارو یا مکمل عبارت‌اند از: خستگی، تهوع، ناراحتی شکمی، تیره شدن ادرار، خارش و یرقان (زردی پوست و چشم‌ها).
دکتر چرز می‌گوید: این نشانه‌ها ممکن است بلافاصله ظاهر نشوند و اغلب پس از چند هفته تا چند ماه از شروع مصرف مکمل بروز می‌کنند؛ بنابراین مهم است که هم در مدت کوتاه پس از شروع مکمل و هم در تمام مدت مصرف، مراقب نشانه‌ها باشید.
جمع‌بندی کارشناسان
مکمل‌های زردچوبه و کورکومین برای بیشتر افراد ایمن هستند، اما در برخی موارد می‌توانند به سلامت کبد آسیب بزنند؛ به‌ویژه دوزهای بالای کورکومین و مکمل‌های زردچوبه حاوی پیپرین با آسیب کبدی مرتبط دانسته شده‌اند. نشانه‌های احتمالی آسیب کبدی شامل تیره‌شدن ادرار، تهوع، خستگی، درد معده، خارش و زردی پوست یا چشم‌هاست.
همیشه بهتر است پیش از مصرف هر مکمل تازه با پزشک مشورت کنید و در صورت مشاهده نشانه‌هایی که می‌تواند نشان‌دهنده آسیب کبدی باشد، به پزشک مراجعه کنید.
منبع: ایرنا