آیت‌الله زین‌العابدین قربانی، امام جمعه سابق رشت درگذشت
کلانشهر: آیت الله قربانی در سال ۱۳۸۰ و در پی رحلت آیت الله احسانبخش طی حکمی از سوی رهبر شهید انقلاب به امامت جمعه شهر رشت و نمایندگی ولی فقیه در گیلان منصوب شد.
ایشان پژوهشگر، مولف، متخصص فقه و اصول، تفسیر، علوم قرآنی بودند و از خود دهها اثر به جا گذاشته‌اند.
آیت‌الله زین‌العابدین قربانی، فرزند غلامحسین، در سال ۱۳۱۲ در روستای پنچاه از توابع آستانه‌اشرفیه متولد شد،دروس فارسی و مقدماتی را در لاهیجان خواند و پس از آن در سال ۱۳۲۹ به قم مهاجرت کرد.او در طول زندگی خود مسئولیت‌های مذهبی، سیاسی، قضایی و فرهنگی متعددی بر عهده داشت. فعالیت‌های او از دوران مبارزات پیش از انقلاب آغاز شد و پس از انقلاب نیز با حضور در دستگاه قضایی، مجلس شورای اسلامی، مجلس خبرگان رهبری و مسئولیت نمایندگی ولی‌فقیه در گیلان ادامه یافت.
تحصیلات حوزوی و فعالیت‌های پیش از انقلاب
قربانی تحصیلات دینی خود را در لاهیجان آغاز کرد و در سال ۱۳۲۸ برای ادامه تحصیل به حوزه علمیه قم رفت. او در دوران تحصیل از محضر استادانی از جمله امام موسی صدر و آیت‌الله سیدرضا صدر بهره برد.
او پیش از انقلاب اسلامی در فعالیت‌های مخالف حکومت پهلوی و نهضت روحانیت مشارکت داشت. بر اساس زندگینامه خودنوشتش، در سال ۱۳۴۲ بازداشت شد و در سال ۱۳۵۰ نیز پس از سخنرانی در لنگرود دستگیر شد. او نوشته است که در پی این بازداشت به شش ماه زندان و پنج سال ممنوعیت منبر و خروج از کشور محکوم شده بود.
مسئولیت‌های سیاسی، قضایی و مذهبی
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، آیت الله قربانی در دستگاه قضایی و دادگاه‌های انقلاب اسلامی گیلان فعالیت کرد. او همچنین نمایندگی مردم آستانه‌اشرفیه در دوره دوم مجلس شورای اسلامی را بر عهده داشت و در این دوره ریاست کمیسیون ارشاد مجلس را نیز تجربه کرد.
آیت الله قربانی در چهار دوره عضو مجلس خبرگان رهبری بود. امامت جمعه لاهیجان و سپس رشت از دیگر مسئولیت‌های او به شمار می‌رفت.
او در سال ۱۳۸۰ به عنوان نماینده ولی‌فقیه در استان گیلان منصوب شد و این مسئولیت را تا فروردین ۱۳۹۷ بر عهده داشت. دوره مسئولیت او در این سمت حدود ۱۷ سال به طول انجامید. امامت جمعه رشت نیز از مهم‌ترین مسئولیت‌های مذهبی او در استان گیلان بود.
آیت الله قربانی همچنین از بنیان‌گذاران دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان محسوب می‌شد و در کنار فعالیت‌های اجرایی، در حوزه آموزش عالی و فعالیت‌های فرهنگی نیز حضور داشت.
فعالیت‌های علمی و دانشگاهی
آیت الله قربانی در دانشگاه‌هایی از جمله دانشگاه امام صادق(ع)، دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه آزاد اسلامی لاهیجان تدریس کرد. بخش قابل توجهی از فعالیت علمی او به مطالعه و آموزش نهج‌البلاغه اختصاص داشت.
بر اساس زندگینامه خودنوشت او، قربانی حدود هزار درس درباره نهج‌البلاغه ارائه کرده بود که بخشی از آن‌ها از رادیو گیلان پخش شد. او در کنار تدریس، به تألیف و ترجمه کتاب در زمینه‌های تفسیر قرآن، فقه، اخلاق، تاریخ اسلام، فلسفه و کلام نیز پرداخت.
تألیفات و ترجمه‌های آیت‌الله قربانی
آیت الله قربانی در زندگینامه خودنوشتش اعلام کرده بود که حدود ۳۵ اثر تألیفی و ترجمه‌ای دارد. شماری از آثار او به مباحث قرآنی و فقهی و گروهی دیگر به نهج‌البلاغه، اخلاق اسلامی، تاریخ و تمدن اسلامی و مسائل فلسفی اختصاص دارند.
از جمله آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
تفسیر جامع آیات‌الاحکام: اثری در زمینه بررسی آیات قرآن مرتبط با احکام شرعی. قربانی در شرح حال خود نوشته بود که هنگام نگارش زندگینامه، هفت جلد از این مجموعه منتشر شده و جلد هشتم در دست تألیف بوده است.
اخلاق و تعلیم و تربیت اسلامی: اثری درباره آموزه‌های اخلاقی و تربیتی امام علی(ع) که با استفاده از مباحث و درس‌های مرتبط با نهج‌البلاغه تدوین شده است.
منشور مملکت‌داری: شرح و بررسی فرمان امام علی(ع) به مالک اشتر و مباحث مرتبط با حکومت‌داری در نهج‌البلاغه.
ویژگی‌های دین‌باوران راستین: شرح خطبه همام در نهج‌البلاغه درباره ویژگی‌های پرهیزگاران.
به سوی جهان ابدی: اثری در زمینه معارف دینی و زندگی اخروی.
تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی: درباره تاریخ و تمدن جوامع اسلامی.
اسلام و حقوق بشر: درباره مباحث اسلامی و حقوق بشر.
علل پیشرفت اسلام و انحطاط مسلمین: اثری با محوریت تاریخ و تحلیل تمدن اسلامی.
اصول دین در پرتو کلام معصومین(ع): درباره مباحث اعتقادی اسلام.
فلسفه آفرینش انسان: با موضوع فلسفه و انسان‌شناسی دینی.
جبر و اختیار: درباره یکی از مباحث مهم فلسفی و کلامی.
علم حدیث: درباره دانش حدیث و روش بررسی روایات.
جهان‌بینی علی(ع) در خطبه اول نهج‌البلاغه: درباره اندیشه و جهان‌بینی امام علی(ع).
پیشینه تاریخی فرهنگی لاهیجان و بزرگان آن: درباره تاریخ محلی لاهیجان و شخصیت‌های فرهنگی این منطقه.
زیربنای صلح جهانی: اثری درباره صلح و روابط انسانی.
بزرگ‌ترین بیماری قرن بیستم: اثری با موضوع اجتماعی و فکری.
ترجمه جلدهای نهم و دهم الغدیر: ترجمه بخش‌هایی از اثر علامه عبدالحسین امینی درباره مباحث امامت و تاریخ اسلام.
او همچنین در تصحیح، شرح یا معرفی آثار شماری از عالمان پیشین مشارکت داشت. از جمله این فعالیت‌ها می‌توان به تصحیح یا کار بر روی کتاب «گوهر مراد»، اثر فیاض لاهیجی، و آثاری درباره مناجات شعبانیه و زیارت امین‌الله اشاره کرد.
فعالیت‌های فرهنگی و توجه به تاریخ گیلان
فعالیت‌های فرهنگی قربانی به تألیف کتاب‌های دینی محدود نبود. او در برگزاری کنگره‌هایی برای بزرگداشت ملاعبدالرزاق لاهیجی و حزین لاهیجی در سال‌های ۱۳۷۲ و ۱۳۷۴ نقش داشت و در معرفی و انتشار آثار مرتبط با این شخصیت‌های علمی و ادبی مشارکت کرد.
تاریخ و فرهنگ لاهیجان نیز از موضوعات مورد توجه او بود و کتاب «پیشینه تاریخی فرهنگی لاهیجان و بزرگان آن» در همین زمینه قرار می‌گیرد.
کارنامه آیت الله زین‌العابدین قربانی لاهیجی در مجموع سه حوزه اصلی را دربرمی‌گیرد: مسئولیت‌های مذهبی و سیاسی در استان گیلان و نهادهای جمهوری اسلامی، فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در علوم اسلامی و تألیف و ترجمه آثار دینی، تاریخی و فلسفی.
جزئیات بیشتر از مراسم تشییع و تدفین پیکر آن مرحوم متعاقبا اطلاع رسانی می‌شود.