تاثیر استفاده از نیتروژن بر عمر لاستیک و مصرف سوخت خودرو
کلانشهر: باد نیتروژن در سال‌های اخیر به یکی از گزینه‌های پیشنهادی مراکز خدمات خودرو تبدیل شده است که با وعده‌هایی مانند کاهش افت فشار لاستیک، افزایش عمر تایر، کاهش مصرف سوخت و بالا بردن ایمنی رانندگی به مشتریان معرفی می‌شود. اما آیا استفاده از این گاز واقعا تفاوت چشمگیری در عملکرد لاستیک خودرو ایجاد می‌کند یا هوای معمولی هم می‌تواند همان کار را با هزینه کمتر انجام دهد؟
باد نیتروژن چیست و چرا برای لاستیک استفاده می‌شود؟
به گزارش ایرنا، هوای معمولی که برای باد کردن لاستیک خودرو به کار می‌رود، خود حاوی حدود ۷۸ درصد نیتروژن و ۲۱ درصد اکسیژن است و مقدار کمی از آن را گازهای دیگر تشکیل می‌دهند. در مقابل نیتروژن مورد استفاده در مراکز خدمات خودرو با خلوص بالاتری عرضه می‌شود و میزان اکسیژن و رطوبت آن کمتر است.
تفاوت اصلی این دو نوع باد در همین ترکیب گازی نهفته است. نیتروژن خشک و خالص به دلیل ویژگی‌های خود می‌تواند به کاهش سرعت افت فشار و محدود شدن برخی فرایندهای شیمیایی در داخل تایر کمک کند. این ویژگی‌ها در کاربردهایی که کنترل دقیق فشار و شرایط لاستیک اهمیت دارد، ارزش بیشتری پیدا می‌کنند. استفاده از نیتروژن در لاستیک خودروهای سواری نیز با همین هدف یعنی حفظ بهتر شرایط تایر و کمک به نگهداری مناسب‌تر از آن در طول زمان انجام می‌شود.
مزایای باد نیتروژن برای لاستیک خودرو
کاهش سرعت افت فشار لاستیک: یکی از مزایای مهم باد نیتروژن، کاهش سرعت افت فشار در مقایسه با هوای معمولی در شرایط مشابه است. گازها به مرور از ساختار لاستیک عبور می‌کنند و باعث کاهش فشار داخلی آن می‌شوند. استفاده از نیتروژن با خلوص بالا می‌تواند این روند را کندتر کند و به حفظ فشار مناسب برای مدت طولانی‌تری کمک کند.
حفظ فشار صحیح اهمیت زیادی دارد، زیرا لاستیک کم باد هنگام حرکت بیشتر تغییر شکل می‌دهد و این موضوع می‌تواند موجب افزایش گرما، ساییدگی نامنظم و بالا رفتن مقاومت غلتشی (چرخش حول یک محور) شود. بنابراین کاهش سرعت افت فشار می‌تواند به حفظ شرایط مطلوب تایر کمک کند.البته این ویژگی به معنای بی‌نیازی از بررسی باد لاستیک نیست و فشار تایر باید به صورت منظم کنترل شود.
کاهش تاثیر رطوبت بر فشار لاستیک: یکی دیگر از ویژگی‌های نیتروژن، رطوبت کمتر آن در مقایسه با هوای فشرده‌ای است که ممکن است به درستی خشک نشده باشد. وجود رطوبت در هوای فشرده می‌تواند رفتار فشار گاز را در برابر تغییرات دما پیچیده‌تر کند. نیتروژن خشک، به ویژه در شرایطی که کنترل فشار اهمیت بالایی دارد، امکان مدیریت دقیق‌تر شرایط تایر را فراهم می‌کند. این موضوع در رانندگی‌های پرفشار و کاربردهای تخصصی اهمیت بیشتری دارد، زیرا دمای لاستیک در این شرایط تغییر می‌کند و کنترل وضعیت آن ضروری است.
کمک به کاهش اکسیداسیون اجزای داخلی تایر: اکسیژن می‌تواند در فرایند اکسیداسیون مواد لاستیکی نقش داشته باشد. کاهش میزان اکسیژن در داخل تایر، یکی از ویژگی‌هایی است که استفاده از نیتروژن را برای نگهداری بهتر لاستیک مطرح کرده است. نیتروژن با خلوص بالا می‌تواند تماس اجزای داخلی تایر با اکسیژن را کاهش دهد و به محدود شدن برخی فرایندهای تخریبی کمک کند. این موضوع در کنار کنترل فشار و رعایت شرایط مناسب استفاده از خودرو، می‌تواند در حفظ کیفیت اجزای داخلی لاستیک نقش داشته باشد.
کمک به حفظ تعادل فشار در طول زمان: ثابت ماندن نسبی فشار لاستیک در محدوده مناسب، یکی از عوامل مهم در عملکرد صحیح خودرو است. نیتروژن به دلیل سرعت کمتر نفوذ از ساختار تایر، می‌تواند به حفظ فشار برای مدت طولانی‌تری کمک کند. این ویژگی به خصوص برای رانندگانی که مسافت‌های طولانی طی می‌کنند یا از خودرو در شرایط کاری سنگین استفاده می‌کنند، اهمیت دارد. فشار مناسب به تماس صحیح لاستیک با سطح جاده کمک می‌کند و در ترمزگیری، فرمان پذیری و پایداری خودرو نقش دارد.
مطالعات انجام‌شده درباره نیتروژن نیز نشان داده‌اند که این گاز می‌تواند میزان افت فشار را کاهش دهد، هرچند مقدار این تفاوت به نوع لاستیک و شرایط استفاده از آن بستگی دارد.
کمک به مدیریت حرارت در رانندگی طولانی
لاستیک هنگام حرکت به دلیل تماس مداوم با سطح جاده و تغییر شکل دیواره‌ها گرم می‌شود. اگر فشار باد کمتر از مقدار توصیه‌شده باشد، تغییر شکل تایر بیشتر می‌شود و گرمای بیشتری تولید می‌کند. این وضعیت می‌تواند به ساختار لاستیک آسیب برساند.
نیتروژن خشک به دلیل نداشتن رطوبت قابل توجه، در شرایطی که کنترل دقیق فشار و دمای تایر اهمیت دارد، مزایایی دارد. این ویژگی در خودروهای مسابقه‌ای، وسایل نقلیه سنگین و برخی کاربردهای تخصصی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد. البته نیتروژن مانع گرم شدن لاستیک نمی‌شود و جایگزین تنظیم صحیح فشار باد نیست. حفظ فشار استاندارد، رعایت ظرفیت بار خودرو و پرهیز از سرعت نامتناسب همچنان از مهمترین اقدامات برای کاهش خطر آسیب ناشی از گرما هستند.
کمک به محافظت از اجزای داخلی لاستیک و رینگ
کاهش اکسیژن و رطوبت داخل تایر می‌تواند در محدود کردن برخی فرایندهای اکسیداسیون موثر باشد. اکسیداسیون به مرور بر ویژگی‌های مواد لاستیکی اثر می‌گذارد و کاهش آن می‌تواند در شرایط مشخص به حفظ کیفیت اجزای داخلی تایر کمک کند.
همچنین کاهش رطوبت ممکن است احتمال خوردگی برخی قطعات فلزی در معرض آن را کمتر کند. با این حال میزان محافظت از رینگ به جنس فلز، پوشش سطحی، شرایط محیطی و وضعیت محل اتصال لاستیک و رینگ وابسته است. بنابراین استفاده از نیتروژن را باید یکی از عوامل کمک کننده در نگهداری تایر دانست، نه راهکاری که به‌تنهایی مانع فرسودگی یا خوردگی می‌شود.
آیا باد نیتروژن مصرف سوخت را کاهش می‌دهد؟
فشار باد لاستیک با مصرف سوخت ارتباط دارد. هنگامی که لاستیک کم‌باد است، مقاومت غلتشی آن افزایش پیدا می‌کند و خودرو برای حرکت به انرژی بیشتری نیاز دارد. در نتیجه تنظیم صحیح فشار می‌تواند به کاهش مصرف سوخت کمک کند.
نیتروژن با کمک به حفظ فشار در طول زمان، ممکن است به صورت غیرمستقیم در این زمینه موثر باشد، زیرا کاهش کمتر فشار می‌تواند احتمال رانندگی با لاستیک کم‌باد را کاهش دهد. این مزیت زمانی اهمیت پیدا می‌کند که راننده فشار باد را به‌طور منظم بررسی کند و تایرها در محدوده توصیه شده سازنده باشند. بنابراین نیتروژن می‌تواند در کنار نگهداری صحیح لاستیک به مدیریت مصرف سوخت کمک کند اما نباید انتظار داشت که صرفا با جایگزین کردن هوای معمولی، مصرف سوخت خودرو به میزان چشمگیری کاهش پیدا کند.
آیا باد نیتروژن از ترکیدن لاستیک جلوگیری می‌کند؟
حفظ فشار مناسب یکی از عوامل مهم در کاهش خطر آسیب به لاستیک است. تایری که با فشار نامناسب کار می‌کند، ممکن است بیش از حد گرم شود و در معرض خرابی قرار گیرد. از آنجا که نیتروژن می‌تواند به کاهش سرعت افت فشار کمک کند، استفاده از آن ممکن است در کنار مراقبت‌های دیگر به حفظ شرایط مناسب تایر کمک کند. با این حال ترکیدگی لاستیک تنها به فشار باد مربوط نیست. فرسودگی، بریدگی دیواره، اضافه‌بار، ضربه شدید به چاله‌ها و استفاده از تایر آسیب‌دیده نیز می‌توانند خطرآفرین باشند. به همین دلیل، استفاده از نیتروژن باید همراه با بررسی ظاهری تایر، رعایت ظرفیت بار و تنظیم فشار مناسب باشد.
معایب باد نیتروژن چیست؟
هزینه بیشتر برای باد کردن لاستیک: مهمترین محدودیت استفاده از نیتروژن، هزینه بیشتر آن در مقایسه با هوای معمولی است. مراکز خدمات خودرو برای تولید یا تامین نیتروژن و استفاده از دستگاه‌های مخصوص هزینه می‌کنند و این هزینه معمولا به مشتری منتقل می‌شود. در مقابل هوای معمولی در بسیاری از جایگاه‌ها و پنچرگیری‌ها به راحتی در دسترس است. بنابراین راننده باید با توجه به نوع خودرو، شرایط رانندگی و میزان استفاده از وسیله نقلیه تصمیم بگیرد که مزایای نیتروژن برای او ارزش پرداخت هزینه اضافی را دارد یا خیر.
نیاز به تجهیزات و مهارت مناسب: برای دستیابی به نیتروژن با خلوص بالا، استفاده از تجهیزات مناسب و اجرای صحیح فرایند پر کردن تایر اهمیت دارد. اگر مقدار زیادی هوای معمولی در لاستیک باقی بماند، خلوص نهایی کاهش می‌یابد. به همین دلیل برخی مراکز برای کاهش میزان هوای باقی‌مانده، فرایند تخلیه و پر کردن مجدد را تکرار می‌کنند. این کار ممکن است زمان سرویس را افزایش دهد و به تجهیزات تخصصی نیاز داشته باشد.
محدودیت دسترسی به نیتروژن: دستگاه تولید یا تامین نیتروژن در همه مراکز خدمات خودرو وجود ندارد. به همین خاطر تنظیم باد لاستیک در سفر یا مناطق دور از شهر ممکن است دشوارتر باشد. البته اگر لاستیک نیتروژن‌دار کم‌باد شود و نیتروژن در دسترس نباشد، می‌توان برای تنظیم فشار از هوای معمولی استفاده کرد. مخلوط شدن این دو گاز به لاستیک آسیب نمی‌زند، هرچند خلوص نیتروژن کاهش پیدا می‌کند.
برای افزایش عمر لاستیک چه نکاتی را رعایت کنیم؟
استفاده از نیتروژن زمانی بیشترین فایده را دارد که با نگهداری صحیح لاستیک همراه باشد. رعایت چند نکته ساده به حفظ کیفیت تایر و افزایش ایمنی خودرو کمک می‌کند.
فشار باد را دست‌کم ماهی یک بار و پیش از سفرهای طولانی بررسی کنید.
فشار توصیه شده سازنده را از برچسب داخل در خودرو یا دفترچه راهنمای آن بخوانید.
فشار لاستیک‌ها را در حالت سرد اندازه بگیرید.
از حمل بار بیش از ظرفیت مجاز خودرو خودداری کنید.
لاستیک‌ها را از نظر بریدگی، برآمدگی، ترک و ساییدگی نامنظم بررسی کنید.
در صورت افت مکرر فشار، وضعیت والف، تایر و محل اتصال آن به رینگ را بررسی کنید.
تایر لاستیک نیتروژن عمر مفید#لاستیک