کلانشهر - در شرایطی که روز شنبه مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی راهی تهران می‌شود، خبرهای ضدونقیضی پیرامون روند مذاکرات احیای برجام در شهر وین به گوش می‌رسد.

راه توافق هموار می‌شود؟

خبرگزاری رویترز به نقل از رسانه نزدیک به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، نورنیوز، گزارش داده مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی روز شنبه به تهران سفر می‌کند. بنا بر تحلیل پریسا حافظی، گزارشگر این خبرگزاری، این مسئله می‌تواند راه را برای احیای توافق هسته‌ای سال 2015 ایران با قدرت‌های بزرگ هموار کند.

هم زمان با انتشار این خبر، یک مقام ایرانی به رویترز گفته علیرغم پیشرفت در مذاکرات، یک نکته کلیدی مورد بحث در وین این است که تهران می‌خواهد موضوع آثار اورانیوم یافت شده در چندین سایت قدیمی اما اعلام نشده در ایران حذف و پرونده آن برای همیشه بسته شود. نورنیوز در گزارش خود بدون ذکر منبع نوشته اگر سفر گروسی بتواند به آژانس و تهران برای دستیابی به نقشه راه برای حل مسائل پادمانی موجود کمک کند، می‌تواند به احیای توافق هسته‌ای در وین کمک کند.  آژانس بین‌المللی انرژی اتمی سال گذشته در گزارش خود مدعی شده بود ایران از  توضیح درباره آثار اورانیوم در «اعلامیه‌های پادمانی» خود به آژانس کوتاهی کرده است.

یک دقیقه تا توافق!

سه مقام ایرانی نزدیک به مذاکرات به رویترز گفته‌اند که مجموعه وسیعی از تحریم‌ها از جمله تحریم‌هایی که جمهوری اسلامی را از صادرات نفت خود باز می‌دارد و تحریم‌های علیه دفتر رهبری و رئیس‌جمهور ایران در صورت احیای پیمان 2015 برداشته خواهند شد.

گزارش سفر گروسی در حالی منتشر می‌شود که به نظر می‌رسد مذاکره کنندگان در آخرین مراحل تلاش برای بازگرداندن توافق هسته‌ای هستند. در پاسخ به سوالی درباره روند مذاکرات، میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در وین و خوش بین‌ترین عضو حاضر در مذاکرات به رویترز گفت: «ما یک دقیقه با خط پایان فاصله داریم».

پادمان و برجام دو مقوله جداگانه‌اند!

علی رغم خوش بینی‌ها نسبت به سفر رافائل گروسی به تهران در راستای تسهیل در توافق حاصل از مذاکرات وین، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در نشستی با خبرنگاران درشب گذشته گفته: «موضوع مذاکرات وین برای بازگشت کشورها به توافق هسته‌ای برجام با موضوع مسائلی که باید به آژانس توضیح داده شود، دو مقوله جدا از هم هستند. در ظاهر، یک رابط متقابل میان این دو موضوع وجود دارد اما اینکه بگوییم هر یک از این دو موضوع چقدر بر دیگر اثرگذار است، چندان مفید نیست و کمک به حل مسائل نمی‌کند».

گروسی در ادامه افزود: «آنچه اکنون نیاز داریم، رسیدن به توافق خوب در هر دو موضوع است و آن وقت هرگونه ارتباط میان این دو مقوله می‌تواند ارتباط مثبت باشد». او مدعی شد آژانس هرگز روندی را که در خصوص ضرورت شفاف‌سازی برنامه هسته‌ای ایران شروع کرده است، به خاطر مسائل سیاسی متوقف نمی‌کند و گفت: «آنچه نیاز داریم، این است که با ایران دور یک میز بنشینیم و سعی کنیم مسائل را شفاف سازی کنیم. این مسائل تنها زمانی که تمام می‌شود که از نظر آژانس به طور کامل شفاف‌سازی شده باشد».

غربی‌ها میز را ترک می‌کنند؟

حال در شرایطی که مدیرکل آژانس بین المللی انرژی مسائل مربوط به فعالیت‌های آژانس و مذاکرات احیای برجام را دو مقوله جداگانه‌ای دانسته، اخبار غیررسمی پیرامون روند مذاکرات به شدت ضدونقیض به نظر می‌آیند. لارنس نورمن، خبرنگار روزنامه وال‌استریت‌ژورنال که جریان مذاکرات را از نزدیک دنبال می‌کند مدعی شده اگر مذاکرات تا جمعه به پایان نرسد، طرف غربی از مذاکرات خارج خواهد شد.

نورمن در توئیتر ادعا کرده: «هیچ کدام از طرف‌های غربی نمی‌خواهد این مذاکرات در هفته آینده به شورای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درز کند. پیامی که دریافت می‌کنم این است که این کار باید تا جمعه به طور موثر انجام شود. اگر نه، طرف غربی [از مذاکرات]خارج می‌شود و شروع به تشدید فشار می‌کند و در این صورت برجام قابل احیا نخواهد بود. شخصاً تصور نمی‌کنم مذاکرات به آخر هفته برسد». توئیت او به جلسه دوشنبه هفته آینده شورای حکام آژانس اشاره دارد و او ادعا کرده در صورت عدم توافق، قطعنامه‌ای علیه ایران صادر و پرونده مجددا راهی شورای امنیت خواهد شد.

توافق نزدیک است!

با این حال تایمز اسرائیل از قول بنی گانتز،وزیر دفاع اسرائیل مدعی شده که در هفته‌های آینده شاید و حتی در روزهای آینده یک توافق هسته‌ای بین ایران و قدرت‌های جهانی امضا شود. بنابر گزارش روزنامه تایمز اسرائیل، با این‌که اقدامات تل آویو به منظور جلوگیری از شکل گیری توافق در وین ناکام ماند،  گانتز مدعی شد: 《چه این اتفاق بیافتد یا خیر، اسرائیل به هر کاری که مانع تبدیل شدن ایران به یک تهدید موجود [برای اسرائیل] و توان‌مندی هسته‌ای‌اش شود، ادامه خواهد داد》.

شبکه ۱۲ اسرائیل هم مدعی شده  بخت دستیابی به توافق هسته‌ای جدید میان قدرت‌های جهانی با ایران به‌شدت افزایش یافته و ممکن است که این توافق یک تا دو هفته بعد حاصل شود. این شبکه به نقل از منابع مطلع ادعا کرده که هیات آمریکایی به بسیاری از درخواست‌های ایران برای رفع تحریم‌ها پاسخ مثبت داده و تحریم شمار زیادی از مقامات ایران و نهادهای مالی را بر خواهد برداشت.

این در حالی است که روز گذشته اولاف شولتس، صدراعظم آلمان که برای اولین بار راهی سرزمین‌های اشغالی شده در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل در بیت المقدس، گفته بود آلمان نگرانی‌های امنیتی اسرائیل را جدی می‌گیرد، اما با توجه به نگرانی‌ها از بابت برنامه اتمی ایران، مذاکرات وین باید سریع‌تر به نتیجه برسد و دیگر نمی‌تواند به تعویق بیفتد.